Από τα drones στα fake news: Το φάντασμα των ρωσικών παρεμβάσεων στην Ευρώπη

Από τη Λειψία μέχρι το Παρίσι, η Ευρώπη ανησυχεί για το πόσο ευάλωτες είναι οι δημοκρατίες της απέναντι σε έναν αόρατο αντίπαλο.

Στη Γερμανία, drone – βόμβα έφθασε λίγα μέτρα από ουκρανικά αεροσκάφη σε αεροδρόμιο που χρησιμοποιείται και για επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, οδηγώντας το Βερολίνο να μιλήσει για «νέο επίπεδο κινδύνου» και πιθανό σενάριο υβριδικής επίθεσης. Στη Γαλλία, τρεις υποψήφιοι για την προεδρία καταγγέλλουν οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης που αποδίδονται σε δίκτυα συνδεδεμένα με το Κρεμλίνο.

Η υπόθεση της Λειψίας προκάλεσε σοκ στο γερμανικό πολιτικό σύστημα. Για πρώτη φορά ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος φορτωμένο με εκρηκτικά εισχώρησε σε μεγάλο γερμανικό αεροδρόμιο, ενώ η αστυνομία εξακολουθεί να αναζητεί δεύτερο drone που φέρεται να συμμετείχε στην ίδια επιχείρηση.

Το πρώτο, σύμφωνα με τις Αρχές, δεν εξερράγη επειδή αποσυνδέθηκε τυχαία το καλώδιο του πυροκροτητή, ενώ απομακρύνθηκε από έναν οδηγό λεωφορείου του αεροδρομίου πριν φθάσουν οι ειδικές δυνάμεις.

Το περιστατικό απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή στην περιοχή βρίσκονταν σταθμευμένα ουκρανικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Δημοσιεύματα γερμανικών μέσων ενημέρωσης ανέφεραν ότι τουλάχιστον ένα από αυτά μετέφερε στρατιωικό υλικό από τη Γαλλία, ισχυρισμό που αργότερα διέψευσε το υπουργείο Εσωτερικών. Ωστόσο, το αεροδρόμιο της Λειψίας αποτελεί σημαντικό κόμβο για επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ και για τη μεταφορά εφοδίων προς την Ουκρανία, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες ότι ο στόχος θα μπορούσε να ήταν στρατηγικής σημασίας.

Οπως επισημαίνει δημοσίευμα της «El Pais», περίπου εκατό απειλές με drones που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στη Γερμανία, κυρίως από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την αύξηση της ρωσικής πίεσης στην Ευρώπη, δεν ενείχαν τον ίδιο κίνδυνο. Χθες συνεδρίασε μέσω τηλεδιάσκεψης το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας της Γερμανίας υπό την προεδρία του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς με θέμα το περιστατικό αυτό, ενώ έρευνα διεξάγει η ομοσπονδιακή εισαγγελία.

Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ μίλησε ανοιχτά για «σενάριο υβριδικής επίθεσης». Ειδικοί όπως ο Ρόντεριχ Κίζεβετερ υποστήριξαν ότι η Ρωσία έχει εντείνει τον υβριδικό της πόλεμο και ότι η Γερμανία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των πιέσεων. Η δημόσια συζήτηση μετατοπίστηκε γρήγορα από το ίδιο το περιστατικό στις αδυναμίες της γερμανικής άμυνας: ανεπαρκή συστήματα ανίχνευσης drones, καθυστερήσεις στην ανάπτυξη τεχνολογιών αναχαίτισης και ελλείψεις στην προστασία κρίσιμων υποδομών.

Μάλιστα ο Τζον Χέλιν, αναλυτής του φινλανδικού αμυντικού ινστιτούτου Black Bird, υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη Γερμανία αλλά όλες τις χώρες του ΝΑΤΟ.

Την ίδια στιγμή, στη Γαλλία, το μέτωπο της αντιπαράθεσης δεν βρίσκεται στον ουρανό αλλά στις ψηφιακές πλατφόρμες. Ο Γκαμπριέλ Ατάλ (ηγέτης του κεντρώου κόμματος Αναγέννηση), ο Εντουάρ Φιλίπ (κεντροδεξιός – Ορίζοντες) και ο Ραφαέλ Γκλικσμάν (κεντροαριστερός) κατήγγειλαν ότι έγιναν στόχοι συντονισμένων εκστρατειών παραπληροφόρησης μέσω της πλατφόρμας X, με ψεύτικα δημοσιεύματα που χρησιμοποιούσαν λογότυπα γνωστών γαλλικών μέσων ενημέρωσης. Στην περίπτωση του Ατάλ, διακινήθηκαν ψευδείς πληροφορίες ότι πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον, ενώ οι γαλλικές υπηρεσίες ασφαλείας επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για εξωτερική παρέμβαση προερχόμενη από δίκτυα συνδεδεμένα με τη Ρωσία.

Η υπηρεσία Viginum (ειδική στην αντιμετώπιση ξένων ψηφιακών παρεμβάσεων) απέδωσε την επιχείρηση στο φιλορωσικό δίκτυο Matrioshka, ενώ άλλη εκστρατεία εναντίον του Γκλικσμάν συνδέθηκε με το δίκτυο Storm-1516, το οποίο θεωρείται ότι σχετίζεται με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Οι γαλλικές Αρχές φοβούνται ότι όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές, τέτοιες επιχειρήσεις θα ενταθούν με στόχο τη χειραγώγηση της δημόσιας συζήτησης και την αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.

Πηγή προσκείμενη στις υπηρεσίες ασφαλείας της Γερμανίας ανέφερε χθες στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι οι Αρχές στο Βερολίνο εκτιμούν ότι η Storm-1516 ευθύνεται και για το παραποιημένο βίντεο που κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με υποτιθέμενη προαναγγελία παραίτησης του καγκελαρίου Μερτς.