Τέλος οι έπαρχοι από τα νησιά

Ενας θεσμός που για δεκαετίες είχε άμεση παρουσία στην καθημερινότητα των νησιωτών φαίνεται πως φτάνει στο τέλος του. Η κατάργηση των 13 επάρχων, που φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, συνεχίζει να προκαλεί μεγάλες αντιδράσεις στα νησιά. Η κατάργηση του θεσμού εντάσσεται στο πλαίσιο των διοικητικών αλλαγών που επιχειρήθηκαν μέσα από τον νέο Κώδικα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Απόφαση που δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς προκάλεσε αντιδράσεις για το κατά πόσο η μη ύπαρξη επάρχων στα νησιά θα επηρεάσει τις ανάγκες των κατοίκων τους. Αξίζει να σημειωθεί πως οι περισσότεροι έπαρχοι αφορούν την Περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου – συνολικά 10 – ενώ δύο υπάρχουν στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και ένας στην αντίστοιχη των Ιονίων Νήσων.

Αμεση ήταν η αντίδραση των επάρχων, και μάλιστα με κοινό υπόμνημα οι 10 έπαρχοι του Νοτίου Αιγαίου, το οποίο αναγνώστηκε σε πρόσφατο Περιφερειακό Συμβούλιο, εξέφρασαν την αντίθεσή τους, τονίζοντας πως η συγκεκριμένη απόφαση δεν συνοδεύεται από επαρκή αιτιολόγηση και ζητώντας την αναβάθμιση του θεσμού αντί της κατάργησής του.

Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» η έπαρχος Κω-Νισύρου, Ντίνα Σβύνου, για κάποιον που ζει στα νησιά, η απόφαση αυτή ήταν ανεξήγητη. «Δεν ελήφθη υπόψη στον νέο Κώδικα η δυσκολία της νησιωτικότητας, ούτε το γεγονός ότι υπάρχει σε αρκετές περιπτώσεις αποκέντρωση των υπηρεσιών μιας Περιφέρειας. Για παράδειγμα, στην Κω λειτουργούν υπηρεσίες της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Και το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι πώς θα λειτουργήσουν αυτές οι υπηρεσίες χωρίς έπαρχο;», αναρωτιέται.

Προσθέτει, δε, πως προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι η ισχύς της απόφασης αυτής ήταν άμεση, δηλαδή η κατάργηση του θεσμού αφορούσε αυτήν κιόλας την αυτοδιοικητική θητεία και όχι την επόμενη: «Αυτό όπως μπορεί κανείς να φανταστεί δημιουργεί πρακτικά ζητήματα. Από τη μία μέρα στην άλλη, οι έπαρχοι βρεθήκαμε εκτός και – πιστέψτε με –  αυτό δεν έχει να κάνει με τον τίτλο, ούτε είναι θέμα γοήτρου. Αλλά θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως ο πρώτος σε σταυρούς περιφερειακός σύμβουλος οριζόταν ως έπαρχος κι αυτό ήταν πέραν της ευθύνης που δημιουργούσε και μια αναγνώριση για τον ίδιο και τον κόσμο που τον στήριξε». Η Ντίνα Σβύνου, μάλιστα, συμπληρώνει πως η ξαφνική κατάργηση δημιούργησε και θέμα με την αντιμισθία για κάποιους, οι οποίοι είχαν οριστεί ως έπαρχοι.

Διαχωριστικές γραμμές

Μάλιστα, ερώτηση προς τον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, για τη διατήρηση του θεσμού του επάρχου στις νησιωτικές περιοχές κατέθεσε προ ημερών στη Βουλή ο βουλευτής Κυκλάδων της ΝΔ, Μάρκος Καφούρος.

Από την πρώτη στιγμή, την αντίθεσή του στην προωθούμενη κατάργηση των επαρχείων που προβλέπει ο νέος Κώδικας εξέφρασε και ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου και πρόεδρος της Ενωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), Γιώργος Χατζημάρκος. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε κατά τη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου πριν από μερικές ημέρες, «η Περιφερειακή Αρχή δεν πρόκειται να αποδεχθεί στην πράξη την αποδυνάμωση ενός θεσμού κρίσιμου για τις νησιωτικές κοινωνίες. Στην πράξη, στην καθημερινότητα και στην πολιτική λειτουργία των νησιών μας, δεν θα επιτρέψω την κατάργηση αυτού του θεσμού. Δεν θα το αποδεχθώ ποτέ. Ο επίσημος τίτλος μπορεί να αλλάξει, όχι η ουσία, όχι η ταυτότητα και το περιεχόμενο του ρόλου. Θα συνεχίσουν αναβαθμισμένοι».

Μετά τις αντιδράσεις, πάντως, ήρθαν κάποιες συμπληρωματικές διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με τις οποίες οι έπαρχοι συνεχίζουν ως συντονιστές των Περιφερειακών Ενοτήτων. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Ντίνα Σβύνου, αυτή η αλλαγή είναι προσωρινή και αφορά μόνο την τρέχουσα αυτοδιοικητική θητεία. Μάλιστα, ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, μόλις την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε το νέο διοικητικό σχήμα της Περιφερειακής Αρχής, στο οποίο οι μέχρι τώρα έπαρχοι συνεχίζουν ως συντονιστές των Περιφερειακών Ενοτήτων, με αυξημένες δε αρμοδιότητες.