Λέκκας για φωτιές: «Υπάρχει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ» – Γιατί γιγαντώνονται οι φλόγες

Ακραίες πυρκαγιές τείνουν να γίνουν ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ και καθηγητή Γεωλογίας, Ευθύμη Λέκκα.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι ο συνδυασμός των ακραίων καιρικών συνθηκών με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εδάφους δημιουργεί ένα «εκρηκτικό κοκτέιλ» που δυσχεραίνει σημαντικά την κατάσβεση των μεγάλων πυρκαγιών.

Όπως ανέφερε, «υπάρχει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ, το οποίο συντίθεται από παράγοντες που είναι όλοι αρνητικοί. Καθοριστικό στοιχείο στην εξέλιξη της πυρκαγιάς είναι ότι δεν μπορούν να επιχειρήσουν τα εναέρια μέσα. Αυτό αφαιρεί τουλάχιστον το 50% των δυνατοτήτων που έχουμε για την αντιμετώπισή της».

Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, οι θυελλώδεις άνεμοι και οι ιδιαίτερες συνθήκες που αναπτύσσονται στο μέτωπο της φωτιάς διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον.

Επεσήμανε πως «δεν μπορούμε να παρέμβουμε στην ένταση του ανέμου ούτε στα θερμοδυναμικά φαινόμενα που αναπτύσσονται μέσα στην πυρκαγιά. Τα φαινόμενα αυτά γιγαντώνουν τις φλόγες και δημιουργούν ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα. Σε πολλές περιπτώσεις κανείς δεν μπορεί να προσεγγίσει ούτε σε απόσταση χιλίων μέτρων, γιατί το θερμικό φορτίο είναι τεράστιο».

Μιλώντας στην ΕΡΤ το πρωί της Κυριακής (2/8), ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ τόνισε ότι οι συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στο πεδίο είναι πολύ πιο δύσκολες απ’ ό,τι φαίνεται από τις τηλεοπτικές εικόνες.

Όπως είπε, «όσα βλέπουμε από την τηλεόραση φαίνονται ίσως εύκολα, όμως στο πεδίο οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές. Οι άνθρωποι που επιχειρούν αντιμετωπίζουν ακραίες καταστάσεις όχι για μία ή δύο ώρες, αλλά για τρεις και τέσσερις ημέρες συνεχώς».

Αναφερόμενος στη μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη Βοιωτία και έφτασε στη δυτική Αττική, ο κ. Λέκκας επισήμανε ότι η φωτιά στο Πόρτο Γερμενό αναπτύσσεται σε μια ιδιαίτερη γεωλογική ενότητα, γεγονός που επηρεάζει την εξάπλωσή της.

Όπως σημείωσε, «η φωτιά αναπτύσσεται μέσα σε ένα συγκεκριμένο τεκτονικό τεμάχιο, το οποίο οριοθετείται από μεγάλα ρήγματα της περιοχής. Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλληλεπίδρασης των υδρομετεωρολογικών φαινομένων με τα γεωδυναμικά φαινόμενα».

Η σημασία της πρόληψης και οι παρεμβάσεις στις καμένες εκτάσεις

Ο κ. Λέκκας εστίασε στην ανάγκη επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων στις καμένες εκτάσεις μετά τις πυρκαγιές, προειδοποιώντας ότι οι ενέργειες πρέπει να γίνουν με μεγάλη προσοχή.

Τόνισε ότι «οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικές. Δεν θα πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα σε κοπές δέντρων, κορμοδέματα ή κορμοφράγματα χωρίς ειδική μελέτη. Η φύση πολλές φορές απορρίπτει παρεμβάσεις που θεωρούμε σωστές. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ενεργή περιοχή, όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος έντονης διάβρωσης. Πρέπει να προστατεύσουμε το έδαφος και τα υπόγεια νερά, ώστε να μην προκληθούν νέες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον».

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ υπογράμμισε ότι η πρόληψη αποτελεί το πιο σημαντικό εργαλείο απέναντι στις μεγάλες πυρκαγιές. Εξέφρασε την ανησυχία του ότι τέτοιες καταστάσεις πλέον αποτελούν τον κανόνα, ειδικά όταν πνέουν άνεμοι με ριπές που φτάνουν τα 120 και 150 χιλιόμετρα την ώρα.

Όπως ανέφερε, «δεν υπάρχει τρόπος να οριοθετηθεί εύκολα μια πυρκαγιά. Η φωτιά μεταφέρεται από χιλιόμετρο σε χιλιόμετρο μέσα σε ελάχιστο χρόνο».

Καταλήγοντας, ο κ. Λέκκας σημείωσε ότι, παρά τη σημαντική ενίσχυση των επιχειρησιακών μέσων, η αποτελεσματική πρόληψη παραμένει η μόνη ουσιαστική απάντηση απέναντι στα ολοένα συχνότερα ακραία φαινόμενα.

Όπως δήλωσε, «το βάρος πρέπει να δοθεί στην πρόληψη. Διαθέτουμε περισσότερα επίγεια και εναέρια μέσα, καλύτερο σχεδιασμό και δυνατότητα πρόγνωσης των ακραίων συνθηκών. Όμως όταν ξεσπούν δεκάδες πυρκαγιές ταυτόχρονα σε όλη τη χώρα, οι δυνάμεις αναγκαστικά διασπώνται. Η πρόληψη είναι αυτή που τελικά μπορεί να μας βγάλει από αυτό το αδιέξοδο».