Ζητούν να επικηρυχθεί (και) το μπλε καβούρι

Μπορεί ο λαγοκέφαλος να «τρομοκρατεί» τις θάλασσες αυτό το καλοκαίρι, ωστόσο δεν είναι το μοναδικό ξενικό είδος που έχει παρουσία στα ελληνικά νερά. Πριν από δύο εβδομάδες, αλιείς λιμνοθαλασσών συναντήθηκαν με τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Αθανάσιο Καββαδά. Ανάμεσά στις προτάσεις τους ήταν και η πρόβλεψη ειδικής αποζημίωσης για τη στοχευμένη αλιεία ενός άλλου «εισβολέα»: του μπλε καβουριού.

Το μπλε καβούρι, αν και δεν είναι τοξικό, όπως ο λαγοκέφαλος, φαίνεται πως δημιουργεί προβλήματα στις λιμνοθάλασσες και τις παράκτιες περιοχές, με ψαράδες να κάνουν λόγο για «κατακτητικό είδος, που κάνει ζημιά στην πανίδα». Και αυτό, παρόλο που τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν πρωτοβουλίες γαστρονομικής αξιοποίησής του καβουριού ως… νόστιμου μεζέ.

Δεν είναι λίγοι οι αλιείς που καταγγέλλουν ότι η μαζική εμφάνιση του μπλε καβουριού – παρατηρείται τα τελευταία περίπου 10 χρόνια – έχει φέρει μεγάλη μείωση σε άλλα σημαντικά για την οικονομία ψάρια. «Είναι σαν δολοφόνος: ό,τι κινείται εκτελείται», λέει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Γκρέκας, ψαράς στη λιμνοθάλασσα Θολή. «Διαταράσσει το οικοσύστημα, κυνηγάει στον αφρό μικρά ψάρια, όπως αθερίνες, γλώσσες, κοκοβιούς και γαρίδες αλλά τρώει και πολλά χέλια», προσθέτει.

«Το μπλε καβούρι δεν έχει αντίπαλο στη λιμνοθάλασσα», τονίζει και ο Γιώργος Γκίλης, πρόεδρος Αλιευτικού Συνεταιρισμού Βιστωνίδας και του Συνδέσμου Συνεταιρισμών Μισθωτών Λιμνοθαλασσών του Δημοσίου (ΣΑΣΕΛ) – πρόκειται για τον σύλλογο που συναντήθηκε με τον υφυπουργό. «Παλιά στη Βιστωνίδα βγάζαμε 300 τόνους αθερίνας. Από όταν φάνηκε το μπλε καβούρι, αυτό άλλαξε. Τις δύο τελευταίες χρονιές βγάλαμε πέντε τόνους». Και αυτός αναφέρει ότι το μπλε καβούρι είναι ιδιαίτερα επιθετικό προς το χέλι, το οποίο αποτελεί είδος προς εξαφάνιση, ενώ μεγάλες καταστροφές προκαλεί και στα δίχτυα των αλιέων. Ο Σύνδεσμος εκπροσωπεί μέσω των συνεταιρισμών του άνω του 70% των εκτάσεων των λιμνοθαλασσών της χώρας.

«Ο μόνος εχθρός του είναι ο άνθρωπος»

Σύμφωνα με τον ιχθυολόγο και ειδικό στα οικοσυστήματα των λιμνοθαλασσών Βαγγέλη Δημητρίου, το μπλε καβούρι ήρθε στη Μεσόγειο από την Αμερική τη δεκαετία του 1950. «Αποτελεί ένα από τα 100 πιο επικίνδυνα εισβολικά είδη στη Μεσόγειο», σημειώνει και προσθέτει ότι «ο μόνος εν δυνάμει εχθρός του που μπορεί να το σταματήσει είναι ο άνθρωπος με τη στοχευμένη αλιεία του».

Γιατί, όμως, παρατηρείται η αύξηση του είδους; «Στη Μεσόγειο είναι ευρύαλο και ευρύθερμο (3-37°C) και μπορεί να αξιοποιήσει μεταβατικά συστήματα, ποτάμια και παράκτιες περιοχές με βάθη έως 90 μέτρα», εξηγεί ο Β. Δημητρίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, τους μήνες του χειμώνα το καβούρι χώνεται στον πυθμένα και για αυτόν τον λόγο δεν εντοπίζεται από τον Νοέμβριο έως τον Απρίλιο. Αντίθετα, εμφανίζεται κυρίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. «Ειδικά για την αναπαραγωγή του είναι απαραίτητη η συγκέντρωσή του σε στόμια λιμνοθαλασσών και σε εκβολικά συστήματα», συμπληρώνει ο επιστήμονας.

Το εμπορικό ενδιαφέρον στις περισσότερες περιπτώσεις αφορά αρσενικά μπλε καβούρια μεγάλου μεγέθους ή μη γενετικά ώριμα θηλυκά. «Στα ζωντανά άτομα που προορίζονται για εμπορία δένονται οι δαγκάνες και διατηρούνται ζωντανά για ένα διάστημα. Τα υπόλοιπα καβούρια απορρίπτονται ζωντανά ή θρυμματισμένα», λέει ο κ. Δημητρίου. Παράλληλα, περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η iSea προωθούν το μπλε καβούρι ως έναν λαχταριστό μεζέ. Γι’ αυτόν το λόγο διοργάνωσαν τον Ιούνιο στη Θεσσαλονίκη, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, το «Φεστιβάλ μπλε καβουριού». Ψαράδες και επιστήμονες βέβαια από την άλλη, υποστηρίζουν ότι, παρόλα τα οικονομικά αποτελέσματα, το πρόβλημα του μπλε καβουριού δεν αντιμετωπίζεται με «γαστρονομικές» λύσεις.

Στη συνάντηση με τον υφυπουργό, οι αλιείς του ΣΑΣΕΛ πάντως πρότειναν, σύμφωνα με τον Γ. Γκίλη, να τεθεί σε ισχύ υποστήριξη της στοχευμένης αλιείας των μη εμπορεύσιμων ποσοτήτων του μπλε καβουριού – δηλαδή κυρίως των θηλυκών και μικρού μεγέθους –, με αποζημίωση τριών ευρώ το κιλό. «Πλέον παραέγινε το κακό. Δεν θα εξαφανιστεί αλλιώς το μπλε καβούρι», λέει ο Γκίλης.