Ντόναλντ Τραμπ: Ξαφνικός έρωτας με τον Ζελένσκι

Η τέταρτη επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο του Τραμπ δεν είχε καμία σχέση με την πρώτη, τον Φεβρουάριο του 2025. Αρχές της δεύτερης θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε σκηνοθετήσει τότε μία από τις μεγαλύτερες διπλωματικές ταπεινώσεις στη σύγχρονη Ιστορία, κατηγορώντας μεταξύ άλλων τον ουκρανό πρόεδρο πως «δεν έχει κανένα χαρτί στα χέρια του», δεν δείχνει την απαραίτητη ευγνωμοσύνη στις ΗΠΑ και «παίζει με τη φωτιά, διακινδυνεύοντας έναν Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Ενάμιση χρόνο αργότερα, το «Politico» έκρινε πως ο Ζελένσκι πέτυχε προχθές κάτι που έμοιαζε αδύνατο: να πείσει την Ουάσιγκτον ότι το Κίεβο μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο. Το βέβαιο είναι πως η τελευταία συνάντησή του με τον αμερικανό πρόεδρο στο Οβάλ Γραφείο διεξήχθη σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα.

Ο ουκρανός πρόεδρος ολοκλήρωσε μάλιστα την επίσκεψη που πραγματοποίησε στις ΗΠΑ με αφορμή την κηδεία του ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ με ακόμα μία επιτυχία: παρακολούθησε τη Γερουσία να εγκρίνει σε διαδικαστικό στάδιο με ευρεία διακομματική πλειοψηφία (86-12) νομοσχέδιο που προβλέπει το αυστηρότερο μέχρι σήμερα πλαίσιο αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, επεκτείνοντάς το και στο Ιράν.

Οι κυρώσεις προς τη Ρωσία

Το νομοσχέδιο φέρει το όνομα του Λίντσεϊ Γκρέιαμ, ο ίδιος υπήρξε άλλωστε ένθερμος υποστηρικτής τόσο της ουκρανικής υπόθεσης όσο και της πολιτικής άσκησης μέγιστης πίεσης κατά του Ιράν. Επιτρέπει στον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλει δασμούς έως 100% σε εισαγωγές από χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή ουράνιο, στοχεύοντας έμμεσα μεγάλους εμπορικούς εταίρους της Μόσχας, όπως η Κίνα και η Ινδία.

Παράλληλα, προβλέπει νέες κυρώσεις σε ρωσικές τράπεζες, ενεργειακές εταιρείες και τον «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων. Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί γερουσιαστές υποστήριξαν ότι το νομοσχέδιο θα δημιουργήσει αρκετή οικονομική πίεση ώστε να αναγκάσει τη Ρωσία να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου. Μένει βέβαια πρώτα να περάσει και άλλα νομοθετικά στάδια στη Γερουσία, όπως και στη Βουλή τον Σεπτέμβριο, και πολλοί Δημοκρατικοί βουλευτές θεωρούν ότι παραχωρεί υπερβολική διακριτική ευχέρεια στον πρόεδρο όσον αφορά την επιβολή δασμών. Με δυο λόγια, πολλά μπορούν να πάνε στραβά.

Μεταξύ άλλων, ο Τραμπ είναι γνωστός για τις συχνές μεταστροφές του. Επιπλέον, η θερμότερη στάση του έναντι του Ζελένσκι δεν συνοδεύεται από μια πιο εχθρική στάση έναντι του Βλαντίμιρ Πούτιν. Παρόλα αυτά, η προχθεσινή συνάντησή του με αυτόν που είχε άλλοτε αποκαλέσει «δικτάτορα» επιβεβαιώνει πως η πορεία της Ουκρανίας δεν βελτιώνεται μόνο στο πεδίο της μάχης.

«Το εκπληκτικό έργο»

Πλέον ο Τραμπ επαινεί «το εκπληκτικό έργο» που επιτελεί ο Ζελένσκι και υπόσχεται να το στηρίξει. Μήπως – αναρωτιέται η γαλλική «Le Monde» – η έμφυτη τάση του αμερικανού προέδρου να περιφρονεί τους «losers» και να θαυμάζει τους «winners» τον οδήγησε να δει το Κίεβο με διαφορετικό μάτι; Η αλήθεια είναι ότι η Ουκρανία έχει ανακτήσει τους τελευταίους μήνες το ψυχολογικό πλεονέκτημα στο επιχειρησιακό πεδίο χάρη στα πλήγματα σε ρωσικές υποδομές και στόχους βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας.

Επαιξε άραγε ρόλο ο θαυμασμός του Τραμπ για τις τεχνολογικές επιδόσεις του ουκρανικού στρατού, που έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς στην κατασκευή φονικών drones; Ή μήπως η αυξανόμενη ενόχλησή του για το γεγονός ότι ο Πούτιν δεν δείχνει καμία πραγματική διάθεση να διαπραγματευτεί;

«Ο Ζελένσκι θέλει να δείξει στους Ουκρανούς ότι οι ΗΠΑ αποτελούν πλέον ένα σταθερό στήριγμα. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, αναζητεί μια διπλωματική επιτυχία, την ώρα κατά την οποία ο πόλεμος στο Ιράν βαλτώνει. Οι δύο άνδρες έχουν ανάγκη ο ένας τον άλλον», εκτιμά ο Χάρι Νεντέλκου, διευθυντής της συμβουλευτικής εταιρείας Rasmussen στις Βρυξέλλες.

«Εχουμε πλέον πραγματικά πολύ καλή σχέση. Δύσκολο να το πιστέψει κανείς, έτσι δεν είναι;», σχολίαζε σε κάθε περίπτωση ο Τραμπ στις αρχές Ιουλίου, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα. Τότε ήταν που δεσμεύθηκε να επιτρέψει στην Ουκρανία να κατασκευάζει, κατόπιν άδειας, πυραύλους για Patriot, ένα οπλικό σύστημα που η χώρα χρειάζεται επειγόντως προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις κατά αμάχων. Ηταν μία από τις «ιδέες» που συζήτησαν οι δυο ηγέτες προχθές, αλλά η υλοποίησή της απαιτεί χρόνο, χρόνια. Ο Ζελένσκι αποκάλυψε λοιπόν ότι ζήτησε 300 πυραύλους μέχρι τον χειμώνα.