Πόσος καφές κάνει καλό στην υγεία;

Ορισμένοι τον προτιμούν κρύο και άλλοι ζεστό, ενώ αρκετοί προσθέτουν παγάκια ή καυτό νερό ανάλογα με την εποχή του χρόνου. Κάποιοι προτιμούν τον γαλλικό, άλλοι τον ελληνικό, ενώ στην ίδια λίστα συμπεριλαμβάνεται και ο Americano. Σε κάθε περίπτωση, όλες οι παραπάνω επιλογές δεν είναι παρά εναλλακτικά είδη και τρόποι παρασκευής του πλέον δημοφιλούς ροφήματος στον κόσμο, του καφέ. Κι αν η γεύση είναι καθαρά προσωπική υπόθεση, υπάρχει ένα σημαντικό ερώτημα που απασχολεί όλους τους λάτρεις του καφέ: ποια είναι η ιδανική ποσότητα καφεΐνης που θεωρείται ασφαλής για την υγεία μας;

Η πιο πρόσφατη έρευνα καταλήγει ότι για τους περισσότερους υγιείς ενηλίκους η κατανάλωση έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα θεωρείται ασφαλής και σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Αντίθετα, η υψηλή πρόσληψη καφεΐνης, όπως εκείνη που μπορεί να προκύψει από την κατανάλωση ενεργειακών ποτών, ενδέχεται να προκαλέσει καρδιαγγειακή βλάβη, σύμφωνα με τα ευρήματα της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA) που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Circulation».

Πάντως, οι συντάκτες επισημαίνουν ότι η μελέτη των επιδράσεων της καφεΐνης στο καρδιαγγειακό σύστημα αποτελεί πρόκληση. Για παράδειγμα, πειραματικές μελέτες υποδεικνύουν ότι οι βιοδραστικές ουσίες του καφέ ενδέχεται να έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, κάτι που μπορεί να συμβάλει στην εξήγηση ορισμένων οφελών για την υγεία. Είναι, επίσης, δύσκολο να διαχωριστούν οι επιδράσεις της καφεΐνης από άλλα συστατικά που συνήθως προστίθενται στον καφέ, όπως το γάλα, η κρέμα γάλακτος και η ζάχαρη. Επιπλέον, οι περισσότερες μελέτες σχετικά με την καφεΐνη είναι παρατηρητικές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορούν να αποδείξουν την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας.

Επιπρόσθετα, αν και ο καφές αποτελεί την κύρια πηγή καφεΐνης για τους περισσότερους ενηλίκους, το τσάι, η σοκολάτα, τα ανθρακούχα και τα ενεργειακά ποτά, καθώς και ορισμένα φάρμακα, συμβάλλουν επίσης στη συνολική πρόσληψη καφεΐνης και θα πρέπει να συνυπολογίζονται.

Καρδιαγγειακή υγεία. Με βάση τα αποτελέσματα των πιο πρόσφατων ερευνητικών μελετών που αξιολογήθηκαν, όταν καταναλώνονται από 3 έως 5 κανονικές κούπες μαύρου καφέ την ημέρα (χωρίς ζάχαρη, γλυκαντικά, αρωματικές ουσίες ή πρόσθετα), θεωρείται ασφαλές για τους περισσότερους ενηλίκους. Αναλυτικότερα, ο σκέτος καφές (400 mg καφεΐνη) συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και ορισμένων καρδιακών αρρυθμιών.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι τυχαιοποιημένες δοκιμές έχουν δείξει ότι η κατανάλωση καφεΐνης (με πηγή τον καφέ) συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής, ενώ η υψηλότερη πρόσληψη καφεΐνης (όπως τα επίπεδα που απαντώνται στα ενεργειακά ποτά) έχει συσχετιστεί με καρδιαγγειακές βλάβες (όπως υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιακή αρρυθμία).

Πώς επηρεάζει τον οργανισμό. Η καφεΐνη που καταναλώνεται μέσω του καφέ μεταβολίζεται από το ήπαρ, ενώ κατά κανόνα η μέγιστη συγκέντρωσή της στους περισσότερους ανθρώπους επιτυγχάνεται μέσα σε μία ώρα. Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία κάθε άτομο μεταβολίζει την καφεΐνη εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση, τον μεταβολισμό του, την ηλικία του και την προηγούμενη κατανάλωση καφεΐνης. Οταν καταναλώνεται τακτικά καφές με υψηλότερη περιεκτικότητα σε καφεΐνη, ορισμένοι άνθρωποι ενδέχεται να αναπτύξουν ανοχή σε υψηλότερα επίπεδα καφεΐνης. Αλλοι άνθρωποι μπορεί να αισθανθούν ισχυρότερα αποτελέσματα από την ίδια ποσότητα καφεΐνης. Οι βραχυπρόθεσμες επιδράσεις της καφεΐνης μπορεί να περιλαμβάνουν προσωρινή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, του σακχάρου στο αίμα και της εγρήγορσης. Ορισμένα άτομα ενδέχεται να παρουσιάσουν αίσθημα παλμών και/ή διαταραχές του ύπνου.