- Advertisement -
Σήμερα, ημέρα εγκαινίων του βόρειου τμήματος του Ε65, στα Τρίκαλα δεν περισσεύουν μόνο οι πανηγυρικοί. Περισσεύουν και οι «πατέρες» του έργου.
Μέσα σε λίγες ημέρες πολιτικοί, πρώην πολιτικοί, περιφερειακοί και αυτοδιοικητικοί παράγοντες έσπευσαν είτε να διεκδικήσουν είτε να απονείμουν μερίδιο από την αίγλη της ολοκλήρωσης.
Άλλος είχε την αρχική ιδέα. Άλλος πραγματοποίησε τις συσκέψεις. Άλλος άλλαξε τη χάραξη. Άλλος πίεσε την κυβέρνηση. Άλλος υπέγραψε την ένταξη στη δημόσια χρηματοδότηση. Άλλος «έσωσε» το βόρειο τμήμα. Και άλλος εμφανίζεται ως εκείνος που τελικά έκανε πράξη όσα οι προηγούμενοι υπόσχονταν.
Αν πιστέψει κανείς όλες τις δηλώσεις, ο Ε65 δεν κατασκευάστηκε με μελέτες, δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους, συμβάσεις και εργασία χιλιάδων ανθρώπων. Κατασκευάστηκε από ένα ατελείωτο πολιτικό οικογενειακό συμβούλιο.
Ο συνωστισμός γύρω από την κορδέλα
Ο Κώστας Σκρέκας προβάλλεται ως ο άνθρωπος που το 2014 ενέταξε το βόρειο τμήμα στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, διασφαλίζοντας τη συνέχιση του έργου.
Ο Νίκος Λέγκας πιστώνεται την αρχική τεχνική πρόταση για τον Άξονα Κεντρικής Ελλάδας.
Ο Ηλίας Βλαχογιάννης παρουσίασε τη δική του αναλυτική εκδοχή για τις συσκέψεις των αυτοδιοικητικών και τις παρεμβάσεις που έγιναν από το 2004.
Ο Κώστας Αγοραστός δήλωσε ότι δεν είναι ημέρα διεκδίκησης ευσήμων, αφού προηγουμένως παρέθεσε ολόκληρο χρονικό των δικών του παρεμβάσεων από το 2011 έως το 2023.
Ο Χρήστος Μιχαλάκης μίλησε για ιστορική στιγμή, μοιράζοντας τα εύσημα στον Νίκο Λέγκα, στον Γιώργο Σουφλιά και στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αλλά όχι στον Αγοραστό.
Ο Λευτέρης Αβραμόπουλος ήταν πιο απόλυτος: «Πολλοί το υποσχέθηκαν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης το έκανε πράξη».
Ο Νίκος Σακκάς ευχαρίστησε την Περιφέρεια Θεσσαλίας, τον Δήμο Τρικκαίων, την ΤΕΡΝΑ και τους πολίτες, ενώ ο Δημήτρης Κουρέτας απέδωσε τιμή στον αείμνηστο Γιώργο Σουφλιά.
Στη μοιρασιά των ευσήμων επιστρατεύθηκε ακόμη και η μνήμη ανθρώπων που δεν βρίσκονται πια στη ζωή. Το έργο απέκτησε μέσα σε λίγες ημέρες τόσους πρωταγωνιστές, ώστε κινδυνεύει να μη χωρούν όλοι στη φωτογραφία των εγκαινίων.
Ο πατέρας που λείπει από τη φωτογραφία
Υπάρχει, ωστόσο, ένας βασικός χρηματοδότης που δεν διεκδίκησε πρόσκληση, μικρόφωνο ή θέση δίπλα στην κορδέλα.
Είναι ο φορολογούμενος.
Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Γιώργου Λιάλιου στην «Καθημερινή», ο Ε65 παραδίδεται με καθυστέρηση 15 ετών και με δημόσια και ευρωπαϊκή δαπάνη 2,12 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 500 εκατ. ευρώ που είχε αρχικά υπολογιστεί.
Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, το Δημόσιο έφτασε να καταβάλει περισσότερο από μισό δισεκατομμύριο ευρώ σε αποζημιώσεις προς τον παραχωρησιούχο και τον κατασκευαστή.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η κατανομή των έργων στη συνολική σύμβαση παραχώρησης.
Από τα 239 χιλιόμετρα —τα 182,1 χλμ. του Ε65 και περίπου 57 χλμ. του τμήματος της ΠΑΘΕ στον Μαλιακό— μόλις τα 78,5 χλμ. κατασκευάστηκαν με οικονομική συμμετοχή του παραχωρησιούχου. Τα υπόλοιπα 160,6 χλμ. κατασκευάστηκαν ως δημόσια έργα.
Αυτό δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη παρανομίας. Καταρρίπτει, όμως, το βολικό αφήγημα ενός έργου που δήθεν κατασκευάστηκε χάρη στη γενναιοδωρία του ιδιώτη ή στην προσωπική προσφορά οποιουδήποτε πολιτικού.
Δημόσια χρηματοδότηση δεν είναι προσωπική προσφορά
Η ένταξη ενός έργου στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μπορεί να αποτελεί σημαντική πολιτική απόφαση. Δεν είναι, όμως, προσωπική δωρεά εκείνου που υπογράφει.
Τα 490 εκατ. ευρώ που κάποιοι επικαλούνται ως απόδειξη της δικής τους συμβολής δεν βγήκαν από καμία ιδιωτική τσέπη. Ήταν δημόσιοι πόροι.
Το ίδιο ισχύει για τις αποζημιώσεις, τις πρόσθετες χρηματοδοτήσεις και τα χρήματα που χρειάστηκαν για να φτάσει ο αυτοκινητόδρομος μέχρι την Εγνατία Οδό.
Οι πολιτικοί είχαν ευθύνη να σχεδιάσουν, να διεκδικήσουν, να χρηματοδοτήσουν και να ολοκληρώσουν το έργο. Για αυτό εκλέχθηκαν και για αυτό αμείβονταν. Η εκπλήρωση αυτής της ευθύνης δεν μετατρέπει ένα δημόσια χρηματοδοτούμενο έργο σε προσωπικό τους κληροδότημα.
Χρήσιμος δρόμος, δύσκολος απολογισμός
Ο Ε65 είναι αναμφίβολα ένα σημαντικό και χρήσιμο έργο.
Περιορίζει την οδική απομόνωση της Δυτικής Θεσσαλίας, μειώνει τους χρόνους μετακίνησης, αυξάνει την ασφάλεια και δημιουργεί νέες δυνατότητες για τον τουρισμό, τις μεταφορές και την τοπική οικονομία.
Η χρησιμότητά του, όμως, δεν σβήνει τις καθυστερήσεις, τις υπερβάσεις και τις αποζημιώσεις. Ούτε απαλλάσσει από την υποχρέωση να εξηγηθεί πόσο πραγματικό επιχειρηματικό ρίσκο ανέλαβε ο ιδιώτης και πόσο τελικά φορτώθηκε στο Δημόσιο.
Γιατί σήμερα ο δρόμος εγκαινιάζεται με πολιτικούς πανηγυρισμούς. Αύριο ο οδηγός θα τον χρησιμοποιεί καταβάλλοντας διόδια στον παραχωρησιούχο. Και πολύ πριν από τους δύο, ο φορολογούμενος είχε ήδη πληρώσει το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού.
Από όλες τις δηλώσεις των τελευταίων ημερών, ίσως η πιο ουσιαστική ανήκει στον Νίκο Λέγκα:
«Τα μεγάλα έργα δεν έχουν ούτε πατέρες ούτε κηδεμόνες. Έγιναν με χρήματα του ελληνικού λαού και ανήκουν αποκλειστικά σε αυτόν».
Αυτή είναι η φράση που θα έπρεπε να ακουστεί σήμερα στα εγκαίνια.
Οι υπόλοιποι μπορούν να μοιραστούν τις φωτογραφίες. Ο δρόμος και ο λογαριασμός ανήκουν στους πολίτες.
Comments are closed.