Σε επιφυλακή για πρόκληση από το «Ορούτς Ρέις»

Σε μια προφανή κίνηση υψηλού συμβολισμού, η Τουρκία επέλεξε τη φετινή 20ή Ιουλίου, ανήμερα την επέτειο της εισβολής στην Κύπρο, για να γνωστοποιήσει πως το ερευνητικό πλοίο «Ορούτς Ρέις» βγήκε από το λιμάνι της Σελεύκειας, απέναντι από τη Μεγαλόνησο, ενόψει της επόμενης αποστολής του.

Η κίνηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την εργαλειοποίηση των θαλάσσιων ερευνών και υπογραμμίζει πως η Άγκυρα χρησιμοποιεί τις ιστορικές επετείους για να στείλει μηνύματα ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η 20ή Ιουλίου παραμένει η πιο βαριά ημερομηνία στη σύγχρονη ιστορία του ελληνισμού, σηματοδοτώντας την επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974. Πενήντα δύο χρόνια μετά, οι πληγές της τραγωδίας παραμένουν ανοιχτές.

Το «Ορούτς Ρέις» μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του στη Σομαλία το 2025, είχε δέσει σε λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας για να του γίνουν εργασίες συντήρησης και η Αγκυρα στο πλαίσιο ενός προφανούς προγραμματισμού, το έστειλε στη Σελεύκεια απέναντι από τη μαρτυρική Κύπρο και το δημοσιοποίησε στην επέτειο της εισβολής.

Η Αθήνα εξετάζει την αντίδρασή της σε όλα τα πιθανά σενάρια σχετικά με τη νέα του αποστολή, καθώς αυτή μπορεί να είναι από μια περιοχή γύρω από την Κύπρο ή τη «γαλάζια πατρίδα» ή νότια της Κρήτης στη Λιβύη. Το «καλό» σενάριο για την Αθήνα είναι να φύγει και πάλι για τη Σομαλία ή να αντικαταστήσει το «Μπαρμπαρός» στη Μαύρη Θάλασσα.

Μηνύματα

Η Αθήνα, ωστόσο, την ίδια στιγμή στέλνει μηνύματα τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και επί του πεδίου. Με τα ελληνικά μαχητικά που σταθμεύουν στην Κύπρο να συνεχίζουν τις εκπαιδευτικές πτήσεις πάνω από Λάρνακα και Πάφο, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας με αφορμή την επέτειο τόνισε σε ανάρτησή του: «Προς τους αδελφούς μας στην Κύπρο το μήνυμα είναι σαφές, ιδίως μετά τις πρόσφατες εξελίξεις: για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις η Κύπρος κείται πλησίον».

Το υπουργείο Εξωτερικών κινήθηκε σε αυστηρούς τόνους, υπογραμμίζοντας ότι «το Κυπριακό παραμένει έως και σήμερα ένα διεθνές ζήτημα παράνομης εισβολής και κατοχής κράτους-μέλους της ΕΕ και του ΟΗΕ». Η Αθήνα ξεκαθάρισε ότι η επίλυση του προβλήματος παραμένει ύψιστη εθνική προτεραιότητα, ζητώντας λύση στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.

Αξίζει να επισημανθεί πως στη φετινή μαύρη επέτειο Αθήνα και Λευκωσία δεν ήταν μόνες, καθώς το Ισραήλ εξέδωσε μέσω του υπουργείου Εξωτερικών του, μια αρκούντως καυστική και ξεκάθαρη ανακοίνωση δείγμα της όξυνσης των σχέσεων Ιερουσαλήμ και Αγκυρας, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Το Ισραήλ επιβεβαιώνει την ακλόνητη υποστήριξή του στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκφράζει την αλληλεγγύη του προς την Κύπρο, στην επέτειο της τουρκικής εισβολής του 1974. Η συνεχιζόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία στο βόρειο τμήμα του νησιού, παράλληλα με τις επίμονες προσπάθειες της Αγκυρας να αλλάξει το status quo μέσω μονομερών ενεργειών, είναι απαράδεκτη».

Στον αντίποδα, η τουρκοκυπριακή πλευρά και η Αγκυρα τίμησαν την ίδια ημέρα με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Η επίσημη τουρκική ρητορική περιγράφει τη στρατιωτική επέμβαση ως μια νόμιμη «ειρηνευτική επιχείρηση», η οποία βασίστηκε στο δικαίωμα παρέμβασης που παρείχε η Συνθήκη ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ιδιαίτερο βάρος στην τουρκική ρητορική έδωσε η επίσημη ανακοίνωση του τούρκου προέδρου στην οποία ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια χώρα, δεν θα αφήσουμε ποτέ μόνους τους Τουρκοκύπριους στον δίκαιο αγώνα τους».

Πάντως η Τουρκία δεν αρκέστηκε στην Κύπρο αλλά επιτέθηκε και στην Αθήνα με αφορμή μειονοτικά σχολεία στη Θράκη που έκλεισαν, χρησιμοποιώντας τον όρο «τουρκικά», παραβιάζοντας την Συνθήκη της Λωζάννης. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών επεσήμαναν στα «ΝΕΑ» ότι όπως σε όλη την επικράτεια κλείνουν σχολεία λόγω έλλειψης μαθητών, έτσι συμβαίνει και στη Θράκη και δεν υπάρχει καμιά διάκριση.