ΑΕΙ: Τι δείχνουν οι βαθμολογίες για τις βάσεις εισαγωγής

Με την ανακοίνωση των βαθμολογιών των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026, μπαίνουμε στην πιο κρίσιμη φάση της χρονιάς. Αφού μελετήσαμε τις κατανομές βαθμολογίας ανά μάθημα για τα τρία τελευταία έτη (2024, 2025, 2026), διαμορφώσαμε μια πρώτη εικόνα για την πορεία των βάσεων. Κρατάμε πάντα την υπενθύμιση πως οι βάσεις δεν προκύπτουν μόνο από τις βαθμολογίες, αλλά και από τον αριθμό των εισακτέων, τις προτιμήσεις στα μηχανογραφικά και τους συντελεστές βαρύτητας κάθε τμήματος. Καθοριστικός δείκτης για τις υψηλόβαθμες σχολές είναι η ζώνη της απόλυτης αριστείας (19-20): οι μεταβολές της κρίνουν την τύχη των «ρετιρέ» κάθε πεδίου.

1ο Πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Σπουδές

Το 1ο Επιστημονικό Πεδίο βρέθηκε φέτος αντιμέτωπο με μια πραγματική «πανωλεθρία» στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών, όπου το ποσοστό των υποψηφίων που έγραψε κάτω από τη βάση άγγιξε το 55% και οι βαθμολογίες ήταν σαφώς χειρότερες από πέρυσι. Η δυσκολία των θεμάτων περιόρισε δραματικά την αριστεία στο συγκεκριμένο μάθημα, κάτι που εξισορροπείται πλήρως από τις ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις στην Ιστορία και τα Λατινικά. Η Νεοελληνική Γλώσσα ήταν ελαφρώς καλύτερη στις βαθμολογίες από 15 και άνω.

Επίδραση στις Βάσεις: Οι παραπάνω επιδόσεις αναμένεται να δημιουργήσουν μια στασιμότητα στις Βάσεις με μικρομεταβολές, ανάλογα βέβαια και με τον συντελεστή βαρύτητας του κάθε μαθήματος.

2ο Πεδίο: Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες

Στο 2ο Πεδίο, οι βαθμολογίες στα Μαθηματικά ήταν λίγο καλύτερες συγκριτικά με πέρυσι, στη Χημεία χειρότερες ενώ στη Φυσική ήταν εντυπωσιακά καλύτερες.

Επίδραση στις Βάσεις: Προβλέπεται άνοδος στα ρετιρέ των σχολών π.χ. Πολυτεχνικά τμήματα, σχολές Φυσικομαθηματικών, Πληροφορική και η άνοδος θα περιορίζεται όσο κατεβαίνουμε προς τα κάτω.

3ο Πεδίο: Επιστήμες Υγείας και Ζωής

Στο 3ο Επιστημονικό Πεδίο αναμένεται μικρή άνοδος των Βάσεων, αποτέλεσμα της Φυσικής, όπου οι βαθμολογίες ήταν εντυπωσιακά καλύτερες σε σχέση με πέρυσι και δεν αντισταθμίζονται πλήρως από τη Βιολογία όπου οι βαθμολογίες ήταν χειρότερες και τη Χημεία όπου οι βαθμολογίες ήταν ελαφρώς χειρότερες από τις αντίστοιχες περσινές.

4ο Πεδίο: Επιστήμες Οικονομίας και Πληροφορικής

Στο 4ο Πεδίο, το οποίο συγκεντρώνει παραδοσιακά μεγάλο όγκο υποψηφίων, αναμένεται μικρή πτώση των Βάσεων λόγω των βαθμολογιών στο μάθημα της Οικονομίας οι οποίες ήταν χειρότερες σε σχέση με την περσινή χρονιά. Στην Πληροφορική οι βαθμολογίες ήταν παραπλήσιες ενώ στα Μαθηματικά και τη Νεοελληνική Γλώσσα λίγο καλύτερες.

Περιφερειακά Τμήματα: Μικρές μεταβολές, με την ΕΒΕ να καθορίζει τη δυνατότητα υποβολής μηχανογραφικού.

Η «κρυφή αξία» των βαθμών

Η απόλυτη τιμή ενός βαθμού στις Πανελλαδικές δεν αντικατοπτρίζει πάντα την πραγματική του αξία. Σε μια χρονιά με δύσκολα θέματα, ένας βαθμός της τάξεως του 16 μπορεί να προσφέρει υψηλότερη θέση στη γενική κατάταξη από ό,τι ένα 18 σε μια χρονιά εύκολων θεμάτων. Συνεπώς, οι υποψήφιοι δεν πρέπει να απογοητεύονται από τις χαμηλότερες βαθμολογίες τους, καθώς η πτώση των βάσεων λειτουργεί εξισορροπητικά.

Ωστόσο, η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας που θα στερήσει την είσοδο σε αρκετούς υποψηφίους.

Με δεδομένο ότι ο μέσος όρος των επιδόσεων σε μαθήματα όπως τα Αρχαία και τα Μαθηματικά συμπιέστηκε προς τα κάτω, η ΕΒΕ θα διαμορφωθεί ανάλογα, αποκλείοντας ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών από την ανώτατη εκπαίδευση, κυρίως σε χαμηλόβαθμα περιφερειακά τμήματα.

Με βάση τα στατιστικά στοιχεία των Πανελλαδικών του 2026, η συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και στρατηγική. Οι υποψήφιοι καλούνται να δηλώσουν τις σχολές της πραγματικής τους επιθυμίας, χωρίς να επηρεάζονται αποκλειστικά από τις περσινές βάσεις, καθώς οι φετινές ανακατατάξεις αναμένονται έντονες.

Οι Πανελλαδικές του 2026 δεν αναμένεται να παρουσιάσουν ακραίες βαθμολογικές εκπλήξεις. Η επιλογή των θεμάτων επέτρεψε στους επαρκώς προετοιμασμένους να γράψουν καλά, με την εικόνα να διαφοροποιείται ανά πεδίο: στασιμότητα στις Ανθρωπιστικές, άνοδος στα ρετιρέ των Θετικών Σπουδών, μικρή άνοδος στις Επιστήμες Υγείας και ήπια υποχώρηση στις κορυφαίες σχολές Οικονομίας και Πληροφορικής.

Αξίζει εδώ μια επισήμανση που κάνει τη διαφορά στη φετινή χρονιά. Από το 2022 και μετά, ο τρόπος που οι βαθμολογίες μετατρέπονται σε μόρια έχει αλλάξει ριζικά, μέσω των συντελεστών βαρύτητας που ορίζονται ξεχωριστά για κάθε τμήμα. Ετσι, η παλιά λογική «έγραψα καλά στο Χ μάθημα, άρα ανεβαίνει η σχολή Υ» δεν ισχύει πια: το ίδιο μάθημα μπορεί να μετράει καθοριστικά σε ένα τμήμα και ελάχιστα σε ένα άλλο. Γι’ αυτό και η σωστή στρατηγική μηχανογραφικού δεν περνά από γενικές προβλέψεις, αλλά από ακριβή υπολογισμό μορίων ανά τμήμα, με βάση το ατομικό προφίλ κάθε υποψηφίου.

Ο Γιάννης Βαφειαδάκης είναι πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος