Γερμανία: Σπάνιο μεσαιωνικό σημειωματάριο βρέθηκε σε αποχωρητήριο στο Πάντερμπορν

Κατά τη διάρκεια ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της κατασκευής νέου διοικητικού κτιρίου στο Πάντερμπορν, στο γερμανικό ομόσπονδο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ένα εξαιρετικά σπάνιο εύρημα: ένα μεσαιωνικό σημειωματάριο μέσα σε μία από τις πέντε αποκαλυφθείσες τουαλέτες της εποχής.

Οι εργασίες έγιναν υπό την επίβλεψη του Περιφερειακού Συνδέσμου Βεστφαλίας-Λίππε (LWL). Όπως τόνισε η Δρ. Μπάρμπαρα Ρίσοφ-Πάρτσινγκερ, υπεύθυνη πολιτιστικών θεμάτων του LWL, πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα. «Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, οι τουαλέτες αποτελούν συχνά εξαιρετικά πλούσιες πηγές υλικού για τους αρχαιολόγους», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Το αντικείμενο, ηλικίας περίπου 700 έως 800 ετών, έχει διαστάσεις 10 επί 7,5 εκατοστά. Αποτελείται από ξύλινες πινακίδες επικαλυμμένες με κερί, προστατευμένες από δερμάτινο κάλυμμα διακοσμημένο με μοτίβο κρίνου. Στον Μεσαίωνα, οι σημειώσεις χαράσσονταν πάνω στο κερί με γραφίδα και μπορούσαν να σβηστούν και να ξαναγραφούν.

Το σημειωματάριο περιλαμβάνει δέκα σελίδες, εκ των οποίων οι οκτώ είναι γραμμένες και στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, το κείμενο είναι στα λατινικά και φαίνεται να έχει γραφτεί από ένα μόνο χέρι.

Την εποχή εκείνη, το κέντρο του Πάντερμπορν κατοικούνταν κυρίως από εύπορους πολίτες και εμπόρους, οι οποίοι ανήκαν στους λίγους της μεσαιωνικής κοινωνίας που γνώριζαν ανάγνωση και γραφή.

Μεταξωτό ύφασμα πιθανόν ως χαρτί τουαλέτας

Ένα ακόμη στοιχείο για το κοινωνικό επίπεδο των χρηστών της τουαλέτας είναι τα υπολείμματα μεταξωτού υφάσματος, τα οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να χρησιμοποιούνταν ως χαρτί τουαλέτας.

Παραδόξως, το σημειωματάριο διατηρήθηκε σε τόσο καλή κατάσταση χάρη στο σημείο όπου απορρίφθηκε. Το υγρό, αεροστεγές και χαμηλής περιεκτικότητας σε οξυγόνο περιβάλλον της τουαλέτας εμπόδισε τη φθορά των οργανικών υλικών.

Η συντηρήτρια του LWL Ζουζάνε Μπρέτσελ ανέφερε ότι το εύρημα αρχικά δεν έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.«Ήταν εγκλωβισμένο σε ένα κομμάτι υγρού χώματος και δύσκολα αναγνωρίσιμο στην αρχή. Το αντικείμενο αποκαλύφθηκε μόνο κατά τον καθαρισμό στο εργαστήριο συντήρησης στο Μύνστερ», είπε, προσθέτοντας πως«ακόμα και μετά από τόσους αιώνες στο έδαφος, το εύρημα της τουαλέτας διατηρούσε μια έντονα δυσάρεστη οσμή».

Οι σελίδες ήταν σφιχτά συμπιεσμένες μεταξύ τους, γεγονός που προστάτευσε τις κηρώδεις επιφάνειες από τη βρωμιά και τη φθορά. Σύμφωνα με τη Μπρέτσελ, οι ξύλινες πινακίδες δεν έχουν παραμορφωθεί, επιτρέποντας το κείμενο να παραμένει ευανάγνωστο.

Η διαδικασία συντήρησης αναμένεται να διαρκέσει έως και έναν χρόνο. Οι ερευνητές εξετάζουν τα υλικά του αντικειμένου, όπως το κερί, πιθανά συστατικά ρητίνης, χρωστικές ουσίες και τα είδη ξύλου που χρησιμοποιήθηκαν. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι αναλύσεις, τα οργανικά στοιχεία φυλάσσονται σε απεσταγμένο νερό.

Μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων, οι επιστήμονες σχεδιάζουν να αποκρυπτογραφήσουν το περιεχόμενο των σημειώσεων, προσδοκώντας νέα στοιχεία για τη γραπτή κουλτούρα του Μεσαίωνα.