Τραμπ και Σι: Μια συνάντηση γεμάτη χαμόγελα και γεωπολιτικό πάγο

Λίγο πριν επιβιβαστεί στο Air Force One για να αναχωρήσει από το Πεκίνο, ολοκληρώνοντας τη διήμερη επίσκεψή του, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε την τιμή να γίνει ένας από τους ελάχιστους ξένους ηγέτες που έχουν ξεναγηθεί από τον Σι Τζινπίνγκ στον «Μυστικό Κήπο», ο οποίος δεσπόζει στο βορειοανατολικό τμήμα της Απαγορευμένης Πόλης. Εκεί όπου από τον 18ο αιώνα έκαναν τη βόλτα τους οι κινέζοι αυτοκράτορες, ενώ σήμερα φιλοξενείται η έδρα της κυβέρνησης και του κόμματος, μακριά από τα αδιάκριτα μάτια των πολλών. Εκεί όπου τα εντυπωσιακά υπεραιωνόβια δέντρα κρύβουν παλιά και νέα μυστικά.

Αν, μάλιστα, μπορούσε κανείς να αποκρυπτογραφήσει το θρόισμα των φύλλων τους, ίσως μας αποκάλυπτε κάτι από όλα αυτά. Ενδεχομένως και να μας ψιθύριζε στο αφτί ότι, με όσα έχουν δει και ακούσει, τα δέντρα γνωρίζουν πως η ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών δεν γράφεται με προσεκτικά διατυπωμένες δηλώσεις και καλές προθέσεις, αλλά με βάση τον νόμο του εκάστοτε ισχυρού.

Ποιος είχε, λοιπόν, αυτό τον ρόλο στη συνάντηση των ισχυρών του σημερινού κόσμου; Αν και είναι φανερό πως αμφότεροι κινούνται ακόμη με βάση το γνωστό «φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη», υπάρχουν ορισμένες «λεπτομέρειες» που ίσως μας δείξουν προς ποια πλευρά τείνει να γείρει η πλάστιγγα. Κι αυτό αποτυπώνεται σε ένα από τα πιο εύστοχα σχόλια που έγιναν και δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Axios. «Στόχος του Τραμπ ήταν να νικήσει τον νόμο της βαρύτητας» είναι ο τίτλος του. «Η θερμή δημόσια χορογραφία που στήθηκε τις δύο προηγούμενες ημέρες συγκάλυψε μια επίμονη πραγματικότητα: σχεδόν κάθε δύναμη που διαμορφώνει σήμερα τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας είναι φυγόκεντρη και απομακρύνει τη μία από την άλλη», είναι η ουσία του.

Σχέση γεμάτη… εκκρεμότητες

Πράγματι, μια απλή ματιά στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων αρκεί για να αποδείξει ότι αποτελείται από ατελείωτες εκκρεμότητες και από στρατηγικής φύσης διαφωνίες. Από την κυριαρχία στην Ταϊβάν (που, για πρώτη φορά τόσο καθαρά και ωμά, παρουσιάστηκε από τον Σι ως casus belli) μέχρι το καθεστώς στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι την εμπόλεμη κατάσταση στην Κορεατική Χερσόνησο και από τους δασμούς και τις σπάνιες γαίες μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη και το Διάστημα, Ουάσιγκτον και Πεκίνο δεν φαίνεται να συγκλίνουν πουθενά. Ο Τραμπ βεβαίως, πιστός στη συνήθειά του, χρησιμοποίησε πανηγυρικούς τόνους σε όλες τις δηλώσεις του, κάνοντας λόγο για «φανταστικές συμφωνίες». Ο οικοδεσπότης, όμως, δεν φάνηκε να συμμερίζεται την αισιοδοξία του – έτσι, για παράδειγμα, στην υπόθεση του Ιράν, δεν ανέλαβε καμία απολύτως δέσμευση, ενώ διεμήνυσε ότι «αυτός ο πόλεμος ήταν λάθος εξαρχής».

Δεν είναι τυχαίο ότι οι αγορές, που έχουν αποδείξει πως διαθέτουν εξαιρετικά ευαίσθητες «κεραίες», εμφανίστηκαν ιδιαιτέρως επιφυλακτικές, αν όχι απογοητευμένες από τους «καρπούς» αυτού του διημέρου, κάτι που αποτυπώθηκε και στους χρηματιστηριακούς δείκτες, από τη Σαγκάη μέχρι την Ευρώπη. Ακόμη και η Boeing είδε τη μετοχή της να υποχωρεί κατά 4% μόλις ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι έκλεισε συμφωνία για αγορά από την Κίνα 200 αεροσκαφών της – προφανώς, επειδή περίμενε πολλά περισσότερα.

Σε αυτό το φόντο, τα λουλούδια που υποσχέθηκε ο Σι να στείλει στον Τραμπ από τον «Μυστικό Κήπο» μοιάζουν λιγότερο με πρόταση γάμου και περισσότερο με την ευχή (που σπάνια βγαίνει αληθινή…) «ας μείνουμε φίλοι μετά τον χωρισμό».