Ιδιωτικό Χρέος: Οι αλλαγές που έρχονται μέχρι τέλη Ιουνίου – Οι 4+1 κρίσιμες παρεμβάσεις

Με τις «κόκκινες οφειλές» νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers να υπερβαίνουν τα 235 δισ. ευρώ, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε πέντε στοχευμένες παρεμβάσεις για τη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους.

Οι νέες ρυθμίσεις, που θα ενεργοποιηθούν σταδιακά έως το τέλος Ιουνίου, περιλαμβάνουν μέτρα προστασίας της πρώτης κατοικίας, νέες διαδικασίες τακτοποίησης οφειλών και τη λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.

Στοχευμένη προστασία πρώτης κατοικίας

Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι οι δανειολήπτες θα μπορούν να ζητούν ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού αποκλειστικά για την κύρια κατοικία τους, απομονώνοντάς την από την υπόλοιπη περιουσία. Σε αντίθεση με το ισχύον πλαίσιο, όπου λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των οφειλών, η διαδικασία αυτή εστιάζει μόνο στην αξία της πρώτης κατοικίας.

Έτσι, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να διασώσει το σπίτι του, επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, προσαρμοσμένες στην αξία του ακινήτου και στα εισοδήματά του. Η υπόλοιπη περιουσία θα ρευστοποιείται μέσω πλειστηριασμών, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην αποπληρωμή των λοιπών χρεών.

Έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων

Μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να ξεκινήσει η νέα διαδικασία ρύθμισης για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παραμένουν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση ένταξης στις 72 δόσεις είναι η τακτοποίηση ή ρύθμιση των χρεών που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

Ρύθμιση έως 240 δόσεων

Όσοι έχουν οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ΕΦΚΑ μπορούν να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό, συναινώντας στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου για πλήρη αξιολόγηση της οικονομικής τους κατάστασης. Το επιτόκιο καθορίζεται στο 3%, ενώ οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις, με δυνατότητα «κουρέματος» υπό προϋποθέσεις.

Λειτουργία Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων

Σε τελική φάση βρίσκεται η δημιουργία του Φορέα που θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που οδηγείται σε πλειστηριασμό και θα τη μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης δεν χάνει το σπίτι του και έχει τη δυνατότητα επαναγοράς μετά τη λήξη της μίσθωσης, εφόσον είναι συνεπής στις πληρωμές και έχει ανακάμψει οικονομικά.

Παράλληλα, προβλέπεται στεγαστικό επίδομα από το κράτος, ύψους 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για όσο διάστημα ο οφειλέτης μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα. Η επαναγορά μπορεί να πραγματοποιηθεί και πριν τη συμπλήρωση της 12ετίας, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενοι όροι.

Άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού

Η άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού ενεργοποιείται με την άμεση εξόφληση του 25% της συνολικής οφειλής, υπό τον όρο ότι το υπόλοιπο ποσό εντάσσεται σε ρύθμιση. Το μέτρο εφαρμόζεται μόνο μία φορά, ενώ σε περίπτωση νέου χρέους επιτρέπεται εκ νέου άρση μόνο μετά από πλήρη εξόφληση.