Όταν ο γάμος γίνεται… βιομηχανία

Κάποτε ο γάμος ήταν μια τελετή, ένα τραπέζι, λίγοι συγγενείς και φίλοι, μουσική και χορός μέχρι αργά. Σήμερα, συνήθως αποτελεί ένα ολόκληρο project. Εχει – για να χρησιμοποιήσουμε την τρέχουσα ορολογία – concept, mood, wedding planner, φωτογράφο και βιντεογράφο, ανθοστολισμό, DJ, ζωντανή μουσική, γαμήλια τούρτα ζαχαρόπαστας, photobooth, δημιουργό περιεχομένου, ειδικό φωτισμό, ακόμη και πρόγραμμα για το τι θα συμβεί λεπτό προς λεπτό. Και πολλά ακόμη, πίσω από τα οποία έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη αγορά που ακμάζει και μεγαλώνει διαρκώς.

Ο σύγχρονος γάμος, εξάλλου, ούτε περιορίζεται ούτε, κυρίως, ολοκληρώνεται στην εκκλησία ή το δημαρχείο. Συχνά αρχίζει μήνες – ακόμη και χρόνια – νωρίτερα, με την αναζήτηση του χώρου, του νυφικού και του φωτογράφου και συνεχίζεται με δοκιμαστικά μακιγιάζ, πρόβες, ανθοστολισμούς, προσκλητήρια, γευστικές δοκιμές, μουσικές επιλογές και δεκάδες μικρές αποφάσεις. Στην πορεία, ένα ζευγάρι μπορεί να χρειαστεί να συνεργαστεί με περισσότερους από δέκα διαφορετικούς επαγγελματίες, οι οποίοι, ο καθένας από τη δική του θέση, δουλεύουν για το ίδιο αποτέλεσμα: την «τέλεια μέρα».

Η εικόνα είναι το παν

Η αλλαγή φαίνεται ακόμη και μέσα από τη δουλειά του φωτογράφου. Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο Βασίλης Στάμος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Καλλιτεχνών Επαγγελματιών Φωτογράφων και Εικονοληπτών, πριν από 10-15 χρόνια τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. «Ερχόταν το ζευγάρι σε ένα φωτογραφείο, έλεγε θέλουμε να κάνουμε τον γάμο μας την τάδε ημερομηνία, ο φωτογράφος τούς έδειχνε κάποιες ενδεικτικές δουλειές και έκλειναν τη φωτογράφιση. Δεν είχαν άλλες απαιτήσεις».

Με την πάροδο των χρόνων, όμως, η εικόνα άλλαξε. Η ψηφιακή φωτογραφία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα διεθνή πρότυπα στην αισθητική των γάμων – η μόδα, με απλά λόγια – έφεραν νέες απαιτήσεις. «Αλλαξε το ύφος των οικογενειακών φωτογραφιών, ακόμη και το στήσιμο των συγγενών, από στημένο έγινε πιο αυθόρμητο. Ηρθε μια νέα πνοή και με το ψηφιακό κομμάτι διότι ευνόησε τον φωτισμό. Και ξεκίνησαν οι φωτογράφοι να κάνουν ο καθένας κάτι διαφορετικό και ίσως πιο γκλαμουρίστικο».

Κάπως έτσι μπήκε δυναμικά στο λεξιλόγιο και το περίφημο «next day shooting»: η φωτογράφιση του ζευγαριού σε διαφορετική ημέρα, χωρίς το άγχος της τελετής και της δεξίωσης. «Είναι δύσκολο μία νύφη που έχει υποστεί όλη αυτή την ταλαιπωρία, στην ζέστη πολύ συχνά κ.λπ., να μη συμφωνήσει, ώστε πλέον το ζευγάρι να κάνει ξεχωριστή φωτογράφιση, λίγο μετά τον γάμο, όπου με την ησυχία του θα προετοιμαστεί, αποκλειστικά για αυτό τον σκοπό και τις περισσότερες φορές θα πάει και σε ένα πιο ειδυλλιακό μέρος, στη θάλασσα, στην εξοχή κ.λπ.», σημειώνει ο κ. Στάμου.

Από το νυφικό μέχρι το… concept

Η βιομηχανία του γάμου, όμως, δεν αφορά μόνο την εικόνα. Αφορά την εμπειρία. Η νύφη δεν αγοράζει απλώς ένα νυφικό. Αναζητά το συγκεκριμένο φόρεμα, το οποίο θα ταιριάζει με το ύφος της τελετής, τον χώρο, τα λουλούδια, τα παπούτσια, τα μαλλιά και το μακιγιάζ. Ο γαμπρός δεν αγοράζει απλώς ένα κοστούμι. Επιλέγει στυλ. Ετσι, η αισθητική προετοιμασία έχει επίσης εξελιχθεί σε ξεχωριστό κεφάλαιο.

Η Ηρώ Γενετζάκη, πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Αισθητικών Ελλάδος, μας περιγράφει μια προετοιμασία που μπορεί να αρχίσει ακόμη και οκτώ ή δώδεκα μήνες πριν. «Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η υγεία του δέρματος. Να είναι το δέρμα υγιές, λαμπερό και φωτεινό». Στις υπηρεσίες μπορεί να περιλαμβάνονται καθαρισμοί, ενυδάτωση, peeling, καθαρισμός πλάτης, αποτρίχωση, μασάζ και φυσικά το μακιγιάζ της ημέρας. Και δεν είναι μόνο η νύφη. «Η σύγχρονη ανάγκη για περιποίηση είναι φυσικά και των ανδρών, το αισθητικό κομμάτι του γάμου δεν περιορίζεται στη νύφη. Πολλές φορές έρχονται τα ζευγάρια μαζί».

Η ίδια η προετοιμασία έχει γίνει κοινωνική δραστηριότητα: η νύφη μπορεί να έχει μαζί της μητέρα, αδελφή, κουμπάρα και φίλες, οι οποίες επίσης θα χρειαστούν μακιγιάζ και χτένισμα. Στην άλλη πλευρά βρίσκεται ο υπεύθυνος σχεδιασμού (wedding planner), ο επαγγελματίας που αναλαμβάνει να συνδέσει όλα τα κομμάτια μεταξύ τους. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η Βίκυ Χουντάλα, που είναι και ιδιοκτήτρια καταστήματος νυφικών ειδών, η οποία διαπιστώνει καθημερινά την αλλαγή. «Εμείς αναλαμβάνουμε και όλη τη διοργάνωση του γάμου ή και πράγματα ξεχωριστά. Δεν υποχρεώνουμε κανέναν να κάνει τα πάντα». Και πράγματι, τα «πάντα» είναι πλέον πολλά. Νυφικό, ανθοστολισμός, προσκλητήρια, μπομπονιέρες, φωτογραφία, βίντεο, μουσική, κέτερινγκ, φωτισμός, διακόσμηση, τούρτα, μεταφορές, ακόμη και ειδικά εφέ μπορούν να μπουν στο ίδιο παζλ.

Παραδοσιακός γάμος και micro wedding

Η αγορά, πάντως, δεν κινείται προς μία μόνο κατεύθυνση. Υπάρχουν ζευγάρια που θέλουν έναν παραδοσιακό γάμο με εκατοντάδες καλεσμένους και ένα μεγάλο γλέντι, άλλα που προτιμούν μίνιμαλ αισθητική και άλλα που επενδύουν σε έναν γάμο – υπερπαραγωγή με λίγους καλεσμένους. «Υπάρχει μία νέα τάση, του αποκαλούμενου micro wedding, δηλαδή ένας γάμος που θέλουν να τον ζήσουν στο έπακρο μεν, με πολύ κοντινούς ανθρώπους δε», τονίζει η κ. Χουντάλα.

Η λογική είναι απλή: λιγότεροι άνθρωποι, αλλά περισσότερη επένδυση στην εμπειρία. Καλύτερο φαγητό, πιο ιδιαίτερος χώρος, εντυπωσιακότερος στολισμός, προσωποποιημένες λεπτομέρειες. Ο δε προϋπολογισμός γίνεται αντικειμενικά το βασικό εργαλείο σχεδιασμού. «Πολύ συχνά έρχονται και μας λένε “εγώ διαθέτω ένα Χ ποσό, κάνε ό,τι καλύτερο μπορείς”. Και εκεί γίνεται καλύτερη διαχείριση και έχουμε καλύτερη απόδοση. Εκεί ξέρεις από πού να “κόψεις” και ρίχνεις τα κόστη σε λιγότερο σημαντικά πράγματα».

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι το «λιγότερο σημαντικό» διαφέρει από ζευγάρι σε ζευγάρι. «Πάντα το νυφικό είναι ένα θέμα: για το 90% των νυφών, το νυφικό είναι ό,τι πιο σημαντικό. Ο γάμος είναι η νύφη και η νύφη είναι ο γάμος, συνηθίζουμε να λέμε. Μετά θα έλεγα ότι ασχολούνται με το φαγητό για να είναι ευχαριστημένος ο κόσμος που θα φάει. Και τρίτο σε προτεραιότητα θα έβαζα τον στολισμό».

Από το «κρεβάτι» στον ΙΒΑΝ

Το σίγουρο, με βάση όλα τα παραπάνω, είναι ότι το ζευγάρι των νεόνυμφων και οι οικογένειες καλούνται να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη εάν θέλουν να συμβαδίσουν με την τάση της εποχής. Ισως είναι και αυτός ο λόγος που, ολοένα συχνότερα, στα προσκλητήρια υπάρχει η «υποσημείωση» ενός τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο οι καλεσμένοι μπορούν να καταθέσουν χρήματα αντί άλλου δώρου. Με την προφανή προσδοκία ότι πολλοί θα… λάβουν το μήνυμα και έτσι θα καλυφθεί ένα σημαντικό μέρος του κόστους.

Αυτό, βεβαίως, δεν είναι κάτι εντελώς νέο. Οπως θα θυμούνται οι παλιότεροι, σε πολλές περιοχές την παραμονή του γάμου υπήρχε το έθιμο του «κρεβατιού»: Συγγενείς και φίλοι περνούσαν από το σπίτι του ζευγαριού όχι μόνο για να ευχηθούν «βίον ανθόσπαρτον», αλλά και για να αφήσουν στο νυφικό κρεβάτι τον οβολό τους, έτσι ώστε η ευχή να έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει πραγματικότητα. Μόνο που σήμερα, το ποσό που μαζεύεται έχει ήδη ξοδευτεί…

«Να περάσουμε καλά»

Ο Δημήτρης και η Κυριακή παντρεύτηκαν πρόσφατα στην Τρίπολη, έχοντας 350 καλεσμένους. Δεν είχαν wedding planner – είχαν όμως, όπως λέει η Κυριακή στα «ΝΕΑ», τη βοήθεια των δύο οικογενειών. «Η διαδικασία ήταν χρονοβόρα, ψυχοφθόρα και κοστοβόρα γιατί από τις πολλές αγορές και αναζητήσεις, στο τέλος χάνεις την ουσία, που είναι το μυστήριο και το να περάσεις εσύ και οι καλεσμένοι καλά, μια μέρα που θέλεις να είναι μοναδική».

Για τον Δημήτρη, η μεγάλη δυσκολία ήταν η ίδια η διαθεσιμότητα της αγοράς. «Τα κέντρα δεξιώσεων είναι κλεισμένα για μήνες, ίσως και χρόνια, αργότερα και δυσκολεύεσαι να βρεις ακόμη και διαθέσιμη ημερομηνία». Τελικά, ο γάμος τους κόστισε περίπου 22.000 ευρώ για 350 ανθρώπους. Δεν είχαν μάλιστα – όπως λένε – εξαρχής ολόκληρο το ποσό, γι’ αυτό και σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρωσαν τους επαγγελματίες με προκαταβολές και εξόφλησαν αργότερα, όταν έλαβαν και τα δώρα του γάμου.

«Αξιζε πάντως τον κόπο. Ηταν μια βραδιά που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ», καταλήγει.

Ισως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη αντίφαση της σύγχρονης βιομηχανίας του γάμου. Οσο περισσότερα προστίθενται στην ημέρα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να χαθεί ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησαν όλα. Ο γάμος μπορεί πλέον να είναι event, παραγωγή, φωτογράφιση, πάρτι, γαστρονομική εμπειρία και ένα μεγάλο κοινωνικό project. Μπορεί να είναι minimal ή υπερπαραγωγή, με 20 ανθρώπους ή 500. Μπορεί να έχει wedding planner ή να οργανωθεί από δύο οικογένειες γύρω από ένα τραπέζι.

Η βιομηχανία μεγαλώνει επειδή μεγαλώνουν οι απαιτήσεις. Και οι απαιτήσεις μεγαλώνουν επειδή, τελικά, ο σύγχρονος γάμος δεν ζητά μόνο να είναι όμορφος. Ζητά να είναι μοναδικός, προσωπικός και – κυρίως – να μπορεί να αποτυπωθεί ως η «τέλεια μέρα». Το πόσο θα κοστίσει αυτή η «τελειότητα» είναι, τελικά, θέμα επιλογών.

Αιχμάλωτοι του «φαίνεσθαι» του Νίκου Συρίγου

Κάποτε τα μυστήρια όπως ο γάμος, η βάπτιση κ.ά. ήταν τα ουσιαστικά περάσματα ενός ανθρώπου από μια κατάσταση σε μία άλλη, όπως το προέβλεπε η θρησκεία. Η κοινωνία άλλαξε, οι άνθρωποι άλλαξαν.

Τα μυστήρια; Επί της ουσίας όχι. Αλλά πόσο μας ενδιαφέρει πια η ουσία; Οταν ο γάμος, ειδικά αυτός, εξελίσσεται για τους άμεσα ενδιαφερόμενους αλλά και τις οικογένειές τους σε ευκαιρία για προβολή και κυρίως επίδειξη πλούτου ή κοινωνικής θέσης, τα διάφορα γραφεία που αναλαμβάνουν την οργάνωση και πραγματοποίησή του, θα φερθούν ανάλογα. Και τα κόστη θα ανέβουν. Παντού.

Οσο παραμένουμε αιχμάλωτοι του «φαίνεσθαι» αυτό δεν θα αλλάξει. Οταν αντιληφθούμε ξανά ότι ο γάμος δύο ανθρώπων, δεν (πρέπει να) είναι τίποτα άλλο από την ένωση τους και στο θρησκευτικό κομμάτι της ζωής τους, όλα θα επιστρέψουν στις… εργοστασιακές ρυθμίσεις. Αυτές που απαιτούν τα απολύτως απαραίτητα. Τα ουσιαστικά. Σε αυτά δηλαδή που δεν υπάρχει χώρος για επίδειξη. Κι ίσως ξαναβρίσκοντας την ουσία των μυστηρίων, να ανακαλύψουμε έναν άλλον κόσμο. Αυτόν που δεν νοιάζεται για τα περιττά. Βλέπεις, ακόμη και αν πας απλά σε ένα ξωκκλήσι, με λιγοστούς συγγενείς και φίλους, ακόμη κι αν πας στην εκκλησία με το… μηχανάκι, ακόμη κι αν το τραπέζι γίνει στο ταβερνάκι της γειτονιάς, το αποτέλεσμα θα είναι ακριβώς το ίδιο.

Μπορεί και καλύτερο…