Όλο το παρασκήνιο από την διπλωματική απρέπεια του Ερντογάν στην Αττάλεια

Με ένα διπλωματικό επεισόδιο, με προφανείς συμβολισμούς για το Κυπριακό, ξεκίνησε η σύνοδος ηγετών της COP31 στην Αττάλεια, όπου ο Ερντογάν φρόντισε να καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να επιφυλάξει την ίδια μεταχείριση στην Κυπριακή Δημοκρατία και στο ψευδοκράτος.

Δηλαδή, στους Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν. Και το έκανε με τρόπο που δύσκολα πέρασε απαρατήρητος.

Ο τούρκος πρόεδρος υποδέχθηκε κανονικά και βάσει πρωτοκόλλου τον τουρκοκύπριο ηγέτη, μαζί με τον οποίο φωτογραφήθηκε στην είσοδο.

Ομως, όταν έφτασε η σειρά του Χριστοδουλίδη, είχε ήδη αποχωρήσει από τον χώρο υποδοχής.

Ετσι, τον κύπριο Πρόεδρο υποδέχθηκε μόνος του ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Η αμηχανία του τελευταίου ήταν εμφανής, καθώς βρέθηκε να διαχειρίζεται μια μάλλον άβολη διπλωματικά στιγμή, με τον Χριστοδουλίδη να περιορίζεται σε χειραψία και σύντομη συνομιλία μαζί του. Η κυπριακή πλευρά εξέλαβε την κίνηση ως επίδειξη περιφρόνησης, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη να κάνει λόγο για απαξιωτική συμπεριφορά απέναντι και στον ΟΗΕ, δεδομένου ότι η απρέπεια συνέβη σε σύνοδο του Οργανισμού, όχι της ίδιας της Τουρκίας που βασικά τη φιλοξενούσε.

Με το βλέμμα και στο εσωτερικό

Το επεισόδιο, πάντως, δεν εξέπληξε. Η Τουρκία συνυπάρχει μεν με την Κυπριακή Δημοκρατία σε διεθνή φόρα όταν είναι απολύτως απαραίτητο και μέσω του ΟΗΕ συνομιλεί για το Κυπριακό. Ομως, δεν την αναγνωρίζει ως κράτος και δεν έχει διπλωματικές σχέσεις μαζί της (όπως, αντίστοιχα, εμείς με το ψευδοκράτος).

Θυμίζω ότι κατά την προετοιμασία της συνόδου είχε προηγηθεί μίνι διπλωματική κρίση, καθώς η Αγκυρα επιχείρησε να αποκλείσει την Κυπριακή Δημοκρατία από τις προσκλήσεις προς τους ευρωπαίους ηγέτες.

Ο Ερντογάν είχε αποστείλει προσωπικές προσκλήσεις στους 26 από τους 27 ηγέτες της ΕΕ, αφήνοντας εκτός τον Χριστοδουλίδη. Ακολούθησε έντονη κινητοποίηση της Λευκωσίας και παρεμβάσεις από Φον ντερ Λάιεν, Αντόνιο Κόστα και Κάγια Κάλας, οπότε η Τουρκία αναγκάστηκε να αποστείλει πρόσκληση και στην Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς ωστόσο αυτή να φέρει την υπογραφή του Ερντογάν.

Η Αγκυρα μπορεί να υποχώρησε στο ζήτημα της πρόσκλησης, η στάση της όμως στο εσωτερικό της χώρας παραμένει αμετάβλητη. Από τουρκικής πλευράς δεν έχει υπάρξει κάποια εξήγηση του περιστατικού, ενώ ο τουρκικός Τύπος απλώς αναπαράγει την αντίδραση της Λευκωσίας.

Διλήμματα για την Ουκρανία

Σήμερα θα πραγματοποιηθεί η 9η Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, όπου θα συμμετέχει ο Κυριάκος Μητσοτάκης (αλλά όχι ο Ερντογάν), ενώ αναμένονται, επίσης, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο βρετανός πρωθυπουργός Αντι Μπέρναμ, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, ο Μαρκ Ρούτε και η Φον ντερ Λάιεν. Πολύ σοβαρό, όμως, είναι και το ραντεβού της Παρασκευής, δηλαδή η άτυπη σύνοδος κορυφής που θα πραγματοποιηθεί επίσης στο Δουβλίνο. Το πολιτικά, στρατηγικά, ακόμη και οικονομικά ενδιαφέρον θέμα της ατζέντας είναι η συζήτηση που θα γίνει για την Ουκρανία, την ώρα που ο Τραμπ πιέζει τον Ζελένσκι για συμφωνία με τον Πούτιν και συνομιλίες με τη συμμετοχή και της ΕΕ. Θα έχει ενδιαφέρον η στάση που θα κρατήσουν τα κράτη – μέλη (και ο Μητσοτάκης) σε αυτό το θέμα, στο κρίσιμο τάιμινγκ των συνομιλιών. Ενδεικτικό είναι ότι η Τζόρτζια Μελόνι εξασφάλισε από τον Αντόνιο Κόστα τη δέσμευση να συζητηθεί ο ρόλος της ΕΕ στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία.

Στο τραπέζι θα πέσει κι επίσημα το πώς θα εκπροσωπηθεί η Ενωση, αλλά και η ιταλική ιδέα για τον διορισμό ευρωπαίου απεσταλμένου για τον νέο γύρο τριμερών συνομιλιών Ουκρανίας – Ρωσίας με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Η θέση της Ελλάδας τις προηγούμενες ημέρες ήταν πως αρκεί η θεσμική εκπροσώπηση από τα όργανα.

Στο Ιράκ ο Γεραπετρίτης

Στη Σουλεϊμανίγια, την περιφέρεια του ιρακινού Κουρδιστάν, μεταβαίνει σήμερα ο Γιώργος Γεραπετρίτης, για να συμμετάσχει στις εργασίες του Slemani Strategic Forum, την ώρα που η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εύθραυστη.

Ο υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί με τον νέο πρόεδρο του Ιράκ, Νιζάρ Αμέντι, με την ενίσχυση των σχέσεων με τις χώρες του Κόλπου να αποτελεί σταθερή επιδίωξη της ελληνικής διπλωματίας τόσο για λόγους οικονομικούς όσο και γεωπολιτικούς. Μεταξύ εκείνων που θα τοποθετηθούν στο φόρουμ για το πώς οραματίζονται την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή θα είναι και ο πρώην εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, καθώς και η πρώην επίτροπος της ΕΕ, Αννα Διαμαντοπούλου.