- Advertisement -
Η 697η θέση των Τρικάλων ανάμεσα σε 761 ευρωπαϊκές πόλεις αναδεικνύει το ζήτημα της ποιότητας του αέρα και τις επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία.
Στο χειρότερο 10% των ευρωπαϊκών πόλεων ως προς τον εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας από την ατμοσφαιρική ρύπανση βρίσκονται τα Τρίκαλα, σύμφωνα με τη νεότερη κατάταξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA).
Η πόλη καταλαμβάνει την 697η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων, με βάση την αξιολόγηση της μακροχρόνιας έκθεσης των κατοίκων σε τρεις βασικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά την περίοδο 2024–2025.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα Τρίκαλα, όπου έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά αυξημένης ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Τον περασμένο Ιανουάριο, όπως είχε δημοσιεύσει το TrikalaNews.gr, οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM10 ξεπέρασαν το ημερήσιο όριο, προκαλώντας την έκδοση συστάσεων προστασίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Δεν ήταν η μοναδική περίπτωση. Τον Δεκέμβριο του 2025 είχαν επίσης καταγραφεί τρεις συνεχόμενες ημέρες αυξημένων συγκεντρώσεων PM10 στα Τρίκαλα, με τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας να απευθύνει οδηγίες προς τους πολίτες.
Τα Τρίκαλα ανάμεσα στις έξι ελληνικές πόλεις με τη δυσμενέστερη εικόνα
Στην ευρωπαϊκή κατάταξη περιλαμβάνονται 14 ελληνικές πόλεις, οι οποίες βρίσκονται όλες στο χειρότερο 30% της αξιολόγησης.
Από αυτές, έξι κατατάσσονται στο 10% με τον υψηλότερο εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας που συνδέεται με τη μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
Τη δυσμενέστερη θέση μεταξύ των ελληνικών πόλεων καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα, στην 754η θέση από τις 761 πόλεις.
Ακολουθούν:
- Αθήνα: 745η θέση
- Θεσσαλονίκη: 729η θέση
- Λάρισα: 726η θέση
- Τρίκαλα: 697η θέση
- Πάτρα: 696η θέση
Στη Θεσσαλία, η Λάρισα και τα Τρίκαλα βρίσκονται στο χειρότερο 10%, ενώ ο Βόλος καταλαμβάνει την 654η θέση.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο εκτιμώμενος κίνδυνος από την ατμοσφαιρική ρύπανση δεν αφορά αποκλειστικά τις μεγάλες μητροπολιτικές περιοχές, αλλά και μικρότερες πόλεις.
Οι μετρήσεις που είχαν προκαλέσει ανησυχία στα Τρίκαλα
Η ποιότητα του αέρα έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις αρμόδιες υπηρεσίες στην περιοχή.
Στις 26 Ιανουαρίου 2026, ο ημερήσιος μέσος όρος των αιωρούμενων σωματιδίων PM10 είχε φτάσει τα 52,65 μg/m³, ενώ την επόμενη ημέρα, 27 Ιανουαρίου, ανέβηκε στα 79,44 μg/m³.
Και στις δύο περιπτώσεις καταγράφηκε υπέρβαση του ημερήσιου ορίου των 50 μg/m³, σύμφωνα με τα στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει το Τμήμα Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας είχε τότε συστήσει περιορισμό της έντονης σωματικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα για ανθρώπους με αναπνευστικά προβλήματα, καρδιοπάθειες και άλλες ευαισθησίες.
Αντίστοιχα περιστατικά είχαν καταγραφεί και στις 9, 10 και 11 Δεκεμβρίου 2025.
Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι αυτές οι μεμονωμένες ημερήσιες υπερβάσεις δεν αποτελούν τη βάση υπολογισμού της ευρωπαϊκής κατάταξης, η οποία εξετάζει διαφορετικούς ρύπους και τη μακροχρόνια έκθεση του πληθυσμού.
Αποτυπώνουν, όμως, πραγματικά επεισόδια επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας που έχουν καταγραφεί στην πόλη.
Τι ακριβώς μετρά ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος
Η αξιολόγηση του EEA εξετάζει την έκθεση σε τρεις βασικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους:
- Λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2,5: Συνδέονται με καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα και μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα.
- Διοξείδιο του αζώτου (NO₂): Προέρχεται κυρίως από διαδικασίες καύσης, με σημαντική συμμετοχή της κυκλοφορίας των οχημάτων.
- Όζον (O₃): Σχηματίζεται μέσω χημικών αντιδράσεων στην ατμόσφαιρα και σε αυξημένες συγκεντρώσεις μπορεί να επηρεάσει το αναπνευστικό σύστημα.
Η κατάταξη δεν στηρίζεται αποκλειστικά στις μετρήσεις επίγειων σταθμών, αλλά συνδυάζει μοντελοποιημένα δεδομένα συγκεντρώσεων ρύπων, την κατανομή του πληθυσμού και επιστημονικές εκτιμήσεις των επιπτώσεων στην υγεία.
Επομένως, η 697η θέση των Τρικάλων δεν σημαίνει ότι η πόλη αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή επεισόδιο επικίνδυνης ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ούτε μπορεί να εξαχθεί από αυτήν συγκεκριμένος αριθμός θανάτων που αποδίδονται στη ρύπανση σε τοπικό επίπεδο.
Τι γίνεται με την παρακολούθηση του αέρα στα Τρίκαλα
Η ευρωπαϊκή αξιολόγηση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της συστηματικής παρακολούθησης των ατμοσφαιρικών ρύπων.
Στην πόλη λειτουργεί σταθμός μέτρησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης της Περιφέρειας Θεσσαλίας, ενώ οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα ενημέρωσης για τις καταγραφόμενες τιμές.
Μάλιστα, στις 20 Οκτωβρίου 2026, το Τμήμα Περιβάλλοντος της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων είχε προειδοποιήσει για τη χρήση ακατάλληλων καυσίμων σε τζάκια, σόμπες και λέβητες, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα και στην υγεία.
Η οικιακή θέρμανση, η κυκλοφορία οχημάτων, οι υπόλοιπες δραστηριότητες καύσης και η μεταφορά ρύπων από άλλες περιοχές είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάζουν την ατμόσφαιρα μιας πόλης.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη κατάταξη δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί ποιος παράγοντας ευθύνεται και σε ποιον βαθμό για την επιβάρυνση στα Τρίκαλα.
Για να απαντηθεί αυτό απαιτούνται αναλυτικά τοπικά δεδομένα και επιστημονική αξιολόγηση.
Ένα ζήτημα δημόσιας υγείας που δεν μπορεί να αγνοηθεί
Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος παρουσιάστηκαν στις 18 Οκτωβρίου 2026 από τον μετεωρολόγο Σταύρο Ντάφη του Climatebook, στο πλαίσιο ανάλυσης της θέσης των 14 ελληνικών πόλεων στην ευρωπαϊκή κατάταξη.
Η δυσμενής θέση των Τρικάλων, σε συνδυασμό με τα καταγεγραμμένα τοπικά επεισόδια αυξημένων αιωρούμενων σωματιδίων, αναδεικνύει τη σημασία της αξιόπιστης ενημέρωσης και της διαρκούς παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα.
Το ουσιαστικό ερώτημα για την πόλη είναι εάν τα διαθέσιμα στοιχεία αξιοποιούνται συστηματικά για την αποτίμηση του προβλήματος και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η 697η θέση δεν αποδεικνύει από μόνη της τις αιτίες της επιβάρυνσης. Αποτελεί, όμως, ένα σοβαρό εύρημα που αξίζει να εξεταστεί και να μην περιοριστεί σε ακόμη μία ευρωπαϊκή κατάταξη.
Comments are closed.