Τρένα: Μια αγορά 220,6 δισ. ευρώ που γίνεται πιο δύσκολη για την Ευρώπη

Σε μια παγκόσμια αγορά σιδηροδρομικού εξοπλισμού και υπηρεσιών που συνεχώς μεγαλώνει, οι ευρωπαϊκές εταιρείες βλέπουν το μερίδιο των αγορών στις οποίες μπορούν να δραστηριοποιηθούν να περιορίζεται. Εμπορικοί φραγμοί, απαιτήσεις για τοπική παραγωγή και πολιτικές στήριξης των εγχώριων βιομηχανιών στερούν από τους Ευρωπαίους προμηθευτές επιχειρηματικές ευκαιρίες περίπου 97 δισ. ευρώ κάθε χρόνο.

Σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται τη World Rail Market Study 2026, οι ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν πλέον πρόσβαση μόλις στο 56% της παγκόσμιας αγοράς σιδηροδρομικού εξοπλισμού και υπηρεσιών. Το αντίστοιχο ποσοστό στην προηγούμενη μελέτη του 2024 ανερχόταν σε 59%, επιβεβαιώνοντας μια τάση περιορισμού της πρόσβασης που καταγράφεται εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Bain & Company για λογαριασμό της Ένωσης Ευρωπαϊκών Σιδηροδρομικών Βιομηχανιών (UNIFE) και εξετάζει 66 χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 99% της παγκόσμιας ζήτησης στον σιδηροδρομικό τομέα.

Μια αγορά 220,6 δισ. ευρώ που γίνεται πιο δύσκολη για την Ευρώπη

Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η παγκόσμια αγορά σιδηροδρόμων βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης.

Η μέση ετήσια αξία της αγοράς ανήλθε σε 220,6 δισ. ευρώ την περίοδο 2023-2025, έναντι 201,8 δισ. ευρώ την περίοδο 2021-2023. Ωστόσο, από το συνολικό αυτό ποσό, μόλις περίπου 124 δισ. ευρώ είναι προσβάσιμα στους ευρωπαϊκούς προμηθευτές.

Η μεγαλύτερη κατηγορία της αγοράς είναι οι υπηρεσίες, με ετήσια αξία 84,1 δισ. ευρώ. Ακολουθούν το τροχαίο υλικό, δηλαδή τρένα και βαγόνια, με 68,8 δισ. ευρώ, οι σιδηροδρομικές υποδομές με 41,7 δισ. ευρώ και τα συστήματα ελέγχου και σηματοδότησης με 24,9 δισ. ευρώ.

Η ζήτηση για σιδηροδρομικά έργα αυξάνεται διεθνώς, καθώς οι κυβερνήσεις επενδύουν στις σιδηροδρομικές μεταφορές με στόχο τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και τη μεταφορά περισσότερων επιβατών και εμπορευμάτων από τους δρόμους και τις αερομεταφορές στα τρένα.

Την ίδια ώρα, όμως, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ολοένα πιο προστατευτικό διεθνές περιβάλλον.

Κίνα, Ινδία και ΗΠΑ περιορίζουν την πρόσβαση

Κίνα, Ινδία και ΗΠΑ συγκαταλέγονται στις μεγάλες αγορές που έχουν ενισχύσει τις πολιτικές στήριξης της εγχώριας σιδηροδρομικής βιομηχανίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζονται οι δυνατότητες των ευρωπαϊκών ομίλων να συμμετέχουν απευθείας σε διαγωνισμούς και να διεκδικούν συμβάσεις.

Σύμφωνα με τη μελέτη, μια αγορά θεωρείται μη προσβάσιμη όταν οι ξένες εταιρείες δεν μπορούν να υποβάλουν απευθείας προσφορές ή όταν υποχρεώνονται να προχωρήσουν σε τοπική παραγωγή, να δημιουργήσουν κοινοπραξίες ή να παρέχουν υπηρεσίες, όπως η συντήρηση, εντός της χώρας.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά την αύξηση της συνολικής ζήτησης, το τμήμα της παγκόσμιας αγοράς στο οποίο μπορούν να δραστηριοποιηθούν οι ευρωπαϊκές εταιρείες συρρικνώνεται.

Αφρική και Μέση Ανατολή στο επίκεντρο της ανάπτυξης

Παράλληλα, αλλάζει και ο γεωγραφικός χάρτης της ανάπτυξης του κλάδου.

Αφρική και Μέση Ανατολή αποτελούν πλέον δύο από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες περιοχές, με σημαντικά έργα να βρίσκονται σε εξέλιξη ή να σχεδιάζονται σε Αίγυπτο, Μαρόκο και Σαουδική Αραβία.

Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού παραμένει, πάντως, η μεγαλύτερη περιφερειακή αγορά, με την Κίνα και την Ινδία να δίνουν σημαντική ώθηση στη ζήτηση.

Οι προοπτικές για την παγκόσμια αγορά παραμένουν θετικές. Το Reuters αναφέρει ότι η αγορά αναμένεται να φτάσει τα 266,8 δισ. ευρώ την περίοδο 2029-2031, σημειώνοντας μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 3,2%.

«Μειώνεται η πρόσβαση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας»

Ο γενικός διευθυντής της UNIFE, Ένο Βίμπε, έκανε λόγο για θετικές εξελίξεις σε ό,τι αφορά τη διεθνή ανάπτυξη του κλάδου και τα γεμάτα βιβλία παραγγελιών.

Παράλληλα, όμως, στάθηκε στο γεγονός ότι η πρόσβαση της ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής βιομηχανίας στις διεθνείς αγορές μειώνεται για τρίτη συνεχόμενη μελέτη.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια αντίφαση για τον ευρωπαϊκό κλάδο: η παγκόσμια αγορά μεγαλώνει, αλλά το κομμάτι της στο οποίο έχουν πραγματική πρόσβαση οι ευρωπαϊκές εταιρείες γίνεται ολοένα μικρότερο.