«Το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο και θα κάνει πάντα ό,τι είναι απαραίτητο»

«Οπως αποδείχθηκε και φέτος, όταν η αεράμυνα του ΝΑΤΟ αναχαίτισε με επιτυχία, σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις, ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς την Τουρκία, η αποτρεπτική και αμυντική μας ικανότητα είναι ισχυρή και αποτελεσματική. Το ΝΑΤΟ είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει κάθε απειλή και θα κάνει πάντα ό,τι είναι απαραίτητο προκειμένου να υπερασπιστεί όλους τους συμμάχους»: με αυτόν τον τρόπο σχολίασε αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δημοσίευμα των «Financial Times» που θέλει το Ιράν να εξετάζει το ενδεχόμενο να πλήξει αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην Ευρώπη σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώσει τον πόλεμο.

Η δήλωση αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να κατευνάσει την ανησυχία, ιδιαίτερα στις χώρες της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης που κατονόμασαν ως πιθανούς στόχους αντιποίνων οι πηγές της βρετανικής εφημερίδας – «δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τις προθέσεις του ιρανικού καθεστώτος».

Σύμφωνα με τα πρόσωπα αυτά, η Τεχεράνη έχει εξετάσει το ενδεχόμενο να πλήξει – σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης – αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η οποία ενέκρινε τον περασμένο μήνα τη χρήση της αεροπορικής βάσης Μπεζμέρ από αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού, ή την Κύπρο, όπου δέχθηκε επίθεση με drone τον περασμένο Μάρτιο η βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εξετάσει ξεχωριστά το ενδεχόμενο να πλήξουν υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών σε περίπτωση κλιμάκωσης. Σε κάθε περίπτωση, οι απειλές δείχνουν ότι η ιρανική ηγεσία δεν έχει καμία διάθεση να υποχωρήσει στις πιέσεις του Τραμπ, ο οποίος είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ότι η Ουάσιγκτον θα κατέστρεφε μία ιρανική γέφυρα ή έναν ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό για κάθε πλοίο που θα έπληττε το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.

Νέα στρατηγική

Εκτοτε, βέβαια, ο αμερικανός πρόεδρος έχει πει πολλά ακόμη – μεταξύ άλλων, έχει απειλήσει να βομβαρδίσει το Ομάν και να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε «αμερικανικό έδαφος». Προχθές, διαβεβαίωσε ότι δεν γίνεται επί του παρόντος καμία συζήτηση με το Ιράν, ούτε προγραμματίζεται να γίνει. Ερωτηθείς, χθες, αν είναι πιθανόν να ξαναρχίσουν διαπραγματεύσεις, απάντησε: «Ισως κάποια στιγμή, αλλά αυτή τη στιγμή η κατάσταση είναι τόσο καλή». Για τον αμερικανό πρόεδρο, άλλωστε, «τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και η ναυσιπλοΐα διεξάγεται ομαλά» – κι ας τα διέσχισαν προχθές, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, μόλις έξι εμπορικά πλοία.

Οπως δήλωσε αμερικανός αξιωματούχος στο CNN, η Ουάσιγκτον ενημέρωσε τους συμμάχους της πως βρίσκεται σε διαδικασία αλλαγής της στρατηγικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ έδωσε εντολή διακοπής των συνομιλιών με την Τεχεράνη. Η νέα στρατηγική, εξήγησε ο αξιωματούχος, προβλέπει τη μετατόπιση από τον στόχο «να πλήξουμε σκληρά το Ιράν το συντομότερο δυνατό» στον στόχο «να το εξουθενώσουμε σταδιακά». Το Ιράν, βέβαια, έχει επιβιώσει από δεκαετίες κυρώσεων. Και αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι, αντιμέτωπο με ακόμη περισσότερες, είναι πιθανότερο να κλιμακώσει παρά να υποχωρήσει.

Θέμα χρόνου

Εντός του Ιράν, πάντως, όλο και περισσότεροι στις τάξεις του καθεστώτος θεωρούν την επανάληψη του πολέμου θέμα χρόνου. «Εάν οι ΗΠΑ το παρατραβήξουν, το Ιράν θα υπερασπιστεί τον εαυτό του με κάθε κόστος, θα ξεπεράσει τα όρια της περιοχής και θα πλήξει και την Ευρώπη», δήλωσε η μία πηγή των «Financial Times».

Για τον Ντάγκλας Μπάρι, από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών, τα πλήγματα που επιχείρησαν οι Ιρανοί φέτος τον Μάρτιο εναντίον του Ντιέγκο Γκαρσία, κοινής αμερικανοβρετανικής βάσης στον Ινδικό Ωκεανό, δείχνουν ότι διαθέτουν όπλα με βεληνεκές άνω των 2.000 χιλιομέτρων. «Το πόσους τέτοιους πυραύλους διαθέτουν πραγματικά, όπως και το αν θα ήταν διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν έστω και λίγους για μια επίδειξη ισχύος, είναι διαφορετικά ζητήματα.

Οι πύραυλοι μπορεί να αστοχήσουν ή να καταρριφθούν. Τότε, ποιο θα ήταν το όφελος για το Ιράν; Οσο μεγαλύτερο το βεληνεκές, τόσο δυσκολότερο να επιτευχθεί υψηλή ακρίβεια». «Η τακτική τους μέχρι τώρα στον πόλεμο», σχολίασε από την πλευρά του ο ιταλός υπουργός Αμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, «ήταν να μεταφέρουν το χάος και σε περιοχές και χώρες που δεν είχαν καμία εμπλοκή. Με αυτή τη λογική, τίποτα δεν αποκλείεται, αλλά αν ήμουν στη θέση των “Financial Times”, θα απέφευγα να δίνω ιδέες».