Τα πορτοκαλί ποτάμια της Αλάσκας – Η εξήγηση πίσω από το μυστήριο φαινόμενο (video)

Ποτάμια στην Αλάσκα αλλάζουν χρώμα και αποκτούν έντονη πορτοκαλί απόχρωση, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και η τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους απελευθερώνουν στο νερό ορυκτά και μέταλλα που παρέμεναν εγκλωβισμένα για χιλιάδες χρόνια.

Το φαινόμενο, που έχει καταγραφεί σε περισσότερα από 200 ποτάμια και ρυάκια, προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι συγκεντρώσεις μετάλλων είναι ιδιαίτερα υψηλές, ενώ η ρύπανση μπορεί να μεταφερθεί σε μεγάλη απόσταση μέσω των υδάτινων δικτύων.

Τα «σκουριασμένα ποτάμια» της Αλάσκας

Νέα μελέτη εξέτασε δείγματα από έξι λεκάνες απορροής που βρίσκονται σε εθνικά πάρκα της Αλάσκας και διαπίστωσε ότι τα νερά με την πορτοκαλί απόχρωση περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις μετάλλων, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και υψηλότερες από εκείνες που καταγράφονται σε μεταλλευτικές απορροές.

Η έξαρση του φαινομένου καταγράφηκε ιδιαίτερα το 2019, όταν η Αλάσκα αντιμετώπισε το θερμότερο καλοκαίρι που είχε καταγραφεί έως τότε.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα μέταλλα μπορούν να μεταφερθούν κατά μήκος των ποταμών, με τις συγκεντρώσεις τους να έχουν καταγραφεί έως και 70 φορές υψηλότερες σε απόσταση 96 χιλιομέτρων από το σημείο όπου εισέρχονται στο υδάτινο σύστημα.

Ο καθηγητής Μπρετ Πούλιν από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις χαρακτήρισε το φαινόμενο απρόβλεπτη εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής στην Αρκτική.

«Αυτή ήταν μια διεργασία που δεν είχε προβλεφθεί σε καμία εκτίμηση για το πώς θα αλλάξει η Αρκτική υπό θερμότερες συνθήκες, αλλά την βλέπουμε πλέον σε ποτάμια σε ολόκληρη την περιοχή», ανέφερε.

Όπως σημείωσε, αντίστοιχα «σκουριασμένα ποτάμια» έχουν πλέον καταγραφεί και στον Καναδά, καθώς και σε άλλες περιοχές του πλανήτη όπου υπάρχει μόνιμα παγωμένο έδαφος.

Πώς συνδέεται το φαινόμενο με την κλιματική αλλαγή

Καθώς το permafrost υποχωρεί, ορυκτά που βρίσκονταν εγκλωβισμένα στο παγωμένο έδαφος έρχονται σε επαφή με το νερό και απελευθερώνονται στα ποτάμια και τα ρέματα.

Η διαδικασία επιδεινώθηκε από τις ιδιαίτερα έντονες χιονοπτώσεις που σημειώθηκαν τον χειμώνα πριν από το θερμό καλοκαίρι του 2019. Το παχύ στρώμα χιονιού λειτούργησε ως μονωτικό κάλυμμα, εμποδίζοντας το έδαφος να παγώσει ξανά.

Ως αποτέλεσμα, το νερό διείσδυσε βαθύτερα στο έδαφος, ήρθε σε επαφή με τα ορυκτά και συνέβαλε στην ταυτόχρονη εκδήλωση του φαινομένου σε πολλές διαφορετικές περιοχές.

Οι επιπτώσεις για τα οικοσυστήματα

Οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι τα συγκεκριμένα ποτάμια παρουσιάζουν κάποια ανθεκτικότητα ως προς τη διατήρηση της ισορροπίας του pH. Ωστόσο, οι επιστήμονες παρακολουθούν με ανησυχία την ποσότητα και την απόσταση μεταφοράς των μετάλλων μέσα στα υδάτινα συστήματα.

Μέχρι σήμερα δεν έχουν καταγραφεί μαζικοί θάνατοι ζώων ούτε προβλήματα στην παροχή πόσιμου νερού στους γύρω οικισμούς.

Ωστόσο, η εμφάνιση των «πορτοκαλί ποταμών» σε ολοένα περισσότερες περιοχές αποτελεί μια νέα και απρόβλεπτη συνέπεια της θέρμανσης της Αρκτικής, την οποία οι επιστήμονες καλούνται πλέον να εντάξουν στα μοντέλα τους για τις αλλαγές που αναμένονται στην περιοχή.