Ταμείο Ανάκαμψης: Σπριντ στο παρά πέντε για τα τελευταία 6,7 δισ. ευρώ

Στην τελική ευθεία έχει μπει το Ταμείο Ανάκαμψης, με την κυβέρνηση να τρέχει στο παρά πέντε της προθεσμίας της 31ης Αυγούστου 2026 για να κλείσει τις τελευταίες εκκρεμότητες και να ολοκληρώσει τα εναπομείναντα ορόσημα. Στόχος είναι να ανοίξει ο δρόμος για την υποβολή στην Κομισιόν, στα τέλη Σεπτεμβρίου, του 9ου και τελευταίου αιτήματος πληρωμής, ύψους 6,7 δισ. ευρώ.

Τα τελευταία ανοιχτά μέτωπα του «Ελλάδα 2.0» απασχόλησαν το χθεσινό Υπουργικό Συμβούλιο, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι καθυστερήσεις καταγράφονται σε 4-5 ορόσημα, τα οποία αφορούν κυρίως το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως για παράδειγμα διαδικασίες που σχετίζονται με τον BOΑΚ. Σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης «τράβηξε το αφτί» σε υπουργούς για τις καθυστερήσεις κι έδωσε εντολή να τελειώνουν το συντομότερο δυνατόν. Στελέχη που εμπλέκονται στις παρασκηνιακές διαδικασίες διαβεβαίωσαν τον Πρωθυπουργό ότι «δεν θα προκύψει εμπλοκή και όλα θα καλυφθούν εντός του χρονοδιαγράμματος».

Οπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έως το τέλος της εβδομάδας θα έχουν ολοκληρωθεί και παραδοθεί όλα τα εκκρεμή επενδυτικά και μεταρρυθμιστικά ορόσημα με στόχο την απορρόφηση του συνόλου των 36 δισ. ευρώ του ελληνικού φακέλου έως το τέλος του 2026. Σύμφωνα με όσα παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, οι συνολικές εκταμιεύσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν φτάσει τα 24,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, έχουν εκπληρωθεί 253 ορόσημα και στόχοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με το αναθεωρημένο 8ο αίτημα επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα πληρωμής δανείων, ενώ οι πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μαζί με τα εκταμιευμένα κεφάλαια δανείων, ανέρχονται στα 28,4 δισ. ευρώ.

Η έγκριση

Στις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται η έγκριση εκταμίευσης 4,6 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν το 8ο αίτημα πληρωμής από το σκέλος των επιχορηγήσεων (865 εκατ. ευρώ) και το 7ο αίτημα για τα δάνεια (3,7 δισ. ευρώ), τα οποία υποβλήθηκαν τον Μάιο. Υπενθυμίζεται ότι από τον Ιούλιο η Κομισιόν έχει ανάψει το «πράσινο φως» στο αναθεωρημένο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0». Το 9ο και τελευταίο αίτημα ανέρχεται συνολικά σε 6,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 4,4 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και 2,3 δισ. ευρώ δάνεια. Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή του είναι η Ελλάδα μέχρι την ερχόμενη Δευτέρα να έχει ικανοποιήσει και τα 123 ορόσημα που σχετίζονται με το συγκεκριμένο αίτημα. Οσον αφορά την εκταμίευση του παραπάνω ποσού, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Πάντως, το «Ελλάδα 2.0» δεν έφτασε αλώβητο στην τελική ευθεία. Προηγήθηκαν αναθεωρήσεις, αλλαγές στόχων και παρεμβάσεων, αλλά και μεταφορές έργων εκτός Ταμείου Ανάκαμψης. Σε αυτήν ακριβώς την πλευρά έχει επιχειρήσει να εστιάσει η αντιπολίτευση, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι πίσω από τους υψηλούς αριθμούς απορρόφησης βρίσκεται ένα πρόγραμμα αρκετά διαφορετικό από εκείνο που είχε αρχικά παρουσιαστεί και υποστηρίζοντας ότι μεγάλο μέρος των πόρων κατευθύνθηκε σε λίγους.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστηρίζει ότι το μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα του «Ελλάδα 2.0» είναι ήδη μετρήσιμο, με την Ελλάδα να έχει καλύψει σημαντικό μέρος της απόστασης που τη χώριζε από την ΕΕ σε κρίσιμους δείκτες πράσινης μετάβασης, ψηφιοποίησης, φορολογικής συμμόρφωσης και απασχόλησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, 489.370 ταμειακές μηχανές έχουν διασυνδεθεί με POS και την ΑΑΔΕ, ενώ τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 13,1% ή 1,69 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Το κενό ΦΠΑ έχει περιοριστεί στο 9%, από 25% το 2019, συγκλίνοντας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην αγορά εργασίας, το υπουργείο κάνει λόγο για περισσότερες από 500.000 νέες θέσεις εργασίας και μείωση κατά 50% τόσο της γενικής ανεργίας όσο και της ανεργίας των νέων και των γυναικών. Παράλληλα, με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας καταγράφηκαν 4,5 εκατ. ώρες υπερωρίας μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι 1,7 εκατ. δηλωμένων ωρών το 2021.

Η ψηφιοποίηση

Στο πεδίο της ψηφιοποίησης, η Ελλάδα, από την 26η θέση μεταξύ των 27 κρατών – μελών το 2019, έχει πλέον ξεπεράσει, σύμφωνα με το υπουργείο, τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε κρίσιμους δείκτες, ενώ οι 20 δημοφιλέστερες υπηρεσίες του Gov.gr εκτιμάται ότι εξοικονομούν 312,2 εκατ. ευρώ και 19,1 εκατ. μετακινήσεις.

Στην ενέργεια, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ, δίκτυα και διασυνδέσεις έχουν ενισχύσει τη θέση της χώρας, η οποία έχει μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.

Στη Δικαιοσύνη, το υπουργείο καταγράφει μείωση κατά 50% του χρόνου έκδοσης αποφάσεων στα Πρωτοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, ενώ η κτηματογράφηση έχει φτάσει στο 98,83%, από 39% το 2019.

Στον κοινωνικό τομέα, το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει οδηγήσει σε 6,86 εκατ. προληπτικές εξετάσεις και 274.410 έγκαιρα ευρήματα, ενώ περισσότερες από 230 ανακαινίσεις έχουν ολοκληρωθεί σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας.

Στην εκπαίδευση έχουν εγκατασταθεί πάνω από 39.000 διαδραστικοί πίνακες και 410.000 χρήστες έχουν εγγραφεί στο Ψηφιακό Φροντιστήριο, ενώ στις παρεμβάσεις του Ταμείου περιλαμβάνονται επίσης η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας και ο προσωπικός βοηθός.