Τάκης Βαμβακίδης: «Αν πεθάνουν τα ποντιακά θα πεθάνουμε κι εμείς οι Πόντιοι»

Ηθοποιός μεγάλου εύρους. Και υψηλών συναισθημάτων. Τώρα λύει τον εαυτό του σε έναν σπαρακτικό μονόλογο του Πόντου. Ο Τάκης Βαμβακίδης δεν οριοθετείται απλώς στην κωμωδία ή τη φάρσα, αλλά πάει με ταλέντο σε περιοχές της υποκριτικής και του λαϊκού θεάματος που δεν είναι αυτονόητες.

Το «Ροδάφ’νον» λοιπόν παίζετε φέτος (Από Μηχανής Θέατρο). Του Κώστα Διαμαντίδη. Η ποντιακή γλώσσα για εσάς είναι βίωμα, μνήμη. Υφίσταται σήμερα;

Ναι, και δίνουμε μάχη για να επιζήσει. Οι στατιστικολόγοι λένε πως ιστορικά, μαθηματικά θα πεθάνει όπως και άλλες γλώσσες. Κάποιοι Πόντιοι σαν κι εμένα, σκληροί, ονειροπόλοι, Δον Κιχώτες, λέμε πως αν πεθάνει η γλώσσα μας θα πεθάνει και η Ιστορία μας, οι παραδόσεις μας. Θα πεθάνουμε κι εμείς. Πρέπει να αγωνιστούμε να διασωθεί. Δεκάδες μαθήματα κάνουμε σε νέα παιδιά. Είμαι κι εγώ σε δύο τμήματα ως μαθητής. Κάποιοι συμμαθητές μου απόρησαν. «Δάσκαλος είναι, παίζει ποντιακό θέατρο, τα μιλάει καλά. Γατί είναι μαθητής;». Εχω λοιπόν δασκάλους που συμβουλεύομαι όταν παίζω ή όταν θέλω να κάνω μια αφήγηση. Παραμένω μαθητής παρότι τα μιλάω καλά. Μέσα από τις λέξεις της ποντιακής διαλέκτου νιώθεις τη θερμοκρασία του παππού σου. Την αγάπη της γιαγιάς σου. «Ρίζα μ’ και κλαδί μ’», έλεγε η γιαγιά μου. Το έργο – σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη – θα είναι μισό ποντιακό, μισό νεοελληνικά. Ετσι θα είναι η σεναριοποίηση που έκαναν ο Θέμης και η Μάρθα Μαυρίδου.

Μιλάτε καθημερινά τα ποντιακά;

Οταν συναντιέμαι με Πόντιο, ναι. Οπως λέει ο συγγραφέας μας Κώστας Διαμαντίδης: «Πόντιος με Πόντιο όταν μιλάνε και δεν μιλάνε τη γλώσσα μας άσ’ τα»…

Πάντα είχατε τη ματιά σας στο ποντιακό στοιχείο. Εχετε και δισκογραφία με τον συνθέτη Μάκη Ερημίτη.

Με εμπνέει. Εγώ παράτησα σίριαλ για να κάνω περιοδεία με ποντιακό έργο (σ.σ.: με τον Κώστα Κιμούλη).

Κατάγεστε από το Βελέσνικο Ελασσόνας, σωστά;

Οταν ήλθαν οι πρόσφυγες από τον Πόντο, έψαχναν να βρουν τοποθεσίες και παρχάρια που να μοιάζουν με τα δικά τους στην πατρίδα. Το πρώτο χωριό λεγόταν Βελέσνικο. Τώρα λέγεται Αετοράχη.

Και πότε πάτε στο Θεσσαλικό Θέατρο με Κώστα Τσιάνο κ.λπ.;

Από μικρός έπαιζα σκετσάκια και ερασιτεχνικό θέατρο. Είχε μαθευτεί στα γύρω χωριά τα ποντιακά. Και έρχονταν να με δουν. Τα πρώτα γέλια τα θυμάμαι στην κατασκήνωση που ήμουν 8 ετών και έκανα σκετς. Λένε οι δάσκαλοι στη μάνα μου «δυστυχώς πρέπει να γίνει ηθοποιός». Πήγα εγώ στο πανεπιστήμιο, έκανα Πολιτικές Επιστήμες και Κοινωνιολογία, πάω στη Λάρισα και μπαίνω στην ερασιτεχνική του Θεσσαλικού Θεάτρου. Παίρνω και βραβείο στο Φεστιβάλ Ιθάκης. Και μετά στην Κόρινθο μοιραζόμαστε το πρώτο βραβείο με ένα άλλο παιδί που συνάντησα έπειτα από δεκαετίες στο Περοκέ, τον Μάρκο Σεφερλή. Και λέει τότε ο Τσιάνος να μπω κανονικά στο Θεσσαλικό. Μεγάλος δάσκαλος, τη σχολή μου την έβγαλα εκεί και από αυτόν. Ερχόντουσαν δυνατά ονόματα και σκηνοθετούσαν. Κώστας Αρζόγλου, Βασίλης Παπαβασιλείου κ.ά. Κι έκλεβα από αυτούς. Με είδε σε ένα νυχτερινό κέντρο ένας ξάδελφος του παραγωγού Ηλία Μαροσούλη που έπαιζα κείμενο του Λάκη Λαζόπουλου, το λέει στον Ηλία και με κάλεσε στην Αθήνα. Με βάζει τότε ο Ηλίας στην παράσταση το «Θαλασσινό Τρενάκι» του Σαββόπουλου με τον Πάριο. Εκανα ένα νούμερο με τον Θέμη Μάνεση.

Πώς το ζείτε αυτό;

Οταν τα ζεις είναι ανάλογα σε τι φάση ωριμότητας και τι γνώση έχεις. Μετά μπαίνω σε επιθεώρηση κτλ.

Η εποχή τότε είναι και βιντεοκασέτα.

Κασέτα ποτέ δεν έκανα. Είχα πάρει κατεύθυνση πως είναι καταστροφή. Θα μου πεις, κάνανε μεγάλοι ηθοποιοί, κάτσε καλά. Δεν την πρόλαβα βέβαια πολύ. Επιθεώρηση και βασικά με Χάρρυ Κλυνν κάνω. Ερχομαι στην Αθήνα και πάω στο Χαλάνδρι χωρίς να πάρω τηλέφωνο, στο σπίτι του. Με παίρνει στο Αλσος, στο «Μπρόκολα και λαχανίδες, κάποιο λάκκο έχει η φάβα». Λέω τότε να κάνω κάτι να μπω στο εμπορικό. Και βλέπω την Αντζελα Δημητρίου να κάνει βιντεοκλίπ στα Μετέωρα. Τον Αντύπα να κάνει τον πιλότο. Και λέω «τραγουδιστές κάνουν τους ηθοποιούς; Δεν κάνω κι εγώ τον τραγουδιστή;». Και πάω στον σκηνοθέτη τον Νίκο Σούλη και του λέω πως θέλω να κάνω ένα κωμικό βιντεοκλίπ. «Ναι», μου λέει. «Φέρ’ το τραγούδι». «Τι τραγούδι;» του λέω. Και παίρνει τον συνθέτη Νίκο Τερζή και του προτείνει να μου γράψει ένα κομμάτι. Πάω στον Τερζή. «Δώσε τον στίχο». «Ποιον στίχο» του λέω; Δεύτερο σοκ εγώ. Περίμενε. Πάω στον συγγραφέα Δημήτρη Βενιζέλο. Το έγραψε αμέσως. «Ξέρω εγώ τι σου έγραψα», μου λέει. «Θα κάνεις το μπαμ». Και μου δίνει το «Πλάτσα Πλούτσα». Ο Τερζής το έφτιαξε αμέσως στο πιάνο. Στο δεύτερο κουπλέ, μου ‘πε ο Τερζής: «Να φέρουμε γκεστ». Ηξερα από το «Αχ Μαρία» τον Κώστα Μπίγαλη και ήλθε εκείνος, δέχθηκε. Ετσι μπήκα στο Αλσος. Με αυτή την επιτυχία.

Προλάβατε πολλούς της λαμπρής εποχής του παλιού ελληνικού κινηματογράφου…

Δεν ήταν ηθοποιοί, ήταν αυτό που γεννήθηκαν. Μου έλεγε ο Κώστας Χατζηχρήστος, «να θυμάσαι το χωριό σου όταν είσαι στις κάμερες». Δεν θα κάνεις τον ηθοποιό.

Η σχέση σας με τον Καραγκιόζη; Τόσα χρόνια συνεργαστήκατε με τον Ευγένιο Σπαθάρη.

Ετυχε να μοιάζω. Στο χωριό με λέγανε Καραγκιόζη, εμψυχωτή, γελωτοποιό. Δίπλα στον Ευγένιο σπούδασα τον ζωντανό Καραγκιόζη. Αυτό κάνω και τις Κυριακές τώρα στο Θέατρο του Κολλάτου στο Κολωνάκι. Στον μπερντέ είναι ο Γιάννης Νταγιάκος, ο πιο καλός συνεχιστής του Σπαθάρη. Είχε έλθει στο χωριό όταν ήμουν παιδί ο καραγκιοζοπαίχτης Βασίλης Βασβανάς και μαγεύτηκα. Αρα κάτι μου έκανε αυτό. Πρώτα έκανα τηλεόραση Καραγκιόζη με πρόταση του Πάνου Σκουρολιάκου. Ετσι πήγα στον Ευγένιο, να με μάθει. Ο Καραγκιόζης με έβαλε στο Ηρώδειο πρωταγωνιστή, στην παράσταση «Ο Καραγκιόζης και ο Μεγάλος ξεσηκωμός» του Ζαχαρία Ρόχα το 2021.

Από τα είδη που υπηρετείτε, σας βρίσκουμε και στον «Μελισσοκόμο» του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Το είδα πάλι χθες. Ημουν 35 ετών με μαλλιά. Θα πω ένα όνομα: Γιώργος Ζιάκας, μέγας σκηνογράφος. Συνεργαζόταν με τον Θόδωρο. Κάνανε γύρισμα στην Φλώρινα και του λέει ο Θόδωρος να βρει έναν ηθοποιό για ένα γύρισμα με τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Επαιξα τον καφετζή, του παίρνω παραγγελία. Εκανα μετά φιλμογραφία αλλά και μιούζικαλ όπως τα «Φτηνά Τσιγάρα» στη Λυρική.

Τι σας κάνει να μην κουράζεστε;

Η αναμονή για τα συναισθήματα που θα νιώσω όταν ανέβω στη σκηνή.