«Συναγερμός» στην Αθήνα για το τουρκικό νομοσχέδιο

Στενά και σχολαστικά παρακολουθεί η Αθήνα τις κινήσεις της Άγκυρας που, έπειτα από μια περίοδο όξυνσης της προκλητικής ρητορικής της, κλιμακώνει, όπως όλα δείχνουν, έτι περαιτέρω την ένταση προαναγγέλλοντας, μέσω διαρροών στον τουρκικό Τύπο, πως προγραμματίζει να ψηφίσει νομοσχέδιο για την «κατοχύρωση θαλάσσιων δικαιοδοσιών σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο», με στόχο να δοθεί νομική υπόσταση στην ανυπόστατη θεωρία της Γαλάζιας Πατρίδας.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο – σύμφωνα πάντα με το πώς αυτό έχει σκιαγραφηθεί τόσο από δημοσίευμα στο Bloomberg όσο και από την τουρκική Μιλιέτ – που, μεταξύ άλλων, αναμένεται να αποτυπώνει τον παράνομο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της Τουρκίας (ο οποίος αγνοεί τα ελληνικά νησιά τέμνοντας το Αιγαίο στα δύο), δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα (ένα στην περιοχή του Καστελόριζου και ένα στο βόρειο Αιγαίο μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου) καθώς και το άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεν έρχεται σε χρόνο ανύποπτο.

Παρακολουθώντας τον ελληνικό σχεδιασμό, που βήμα – βήμα προσθέτει στη διπλωματική φαρέτρα της χώρας νέα ακλόνητα «όπλα» τα οποία θωρακίζουν αποτελεσματικά τη θέση της χώρας (Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, επέκταση χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, συμφωνίες με Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου, Θαλάσσια Πάρκα σε Ιόνιο και Νότιο Αιγαίο, αμυντική ενίσχυση Κύπρου, Λήμνου και Καρπάθου), η τουρκική πλευρά ήταν εμφανές όλο το προηγούμενο διάστημα πως δεν είχε να παρουσιάσει στο δικό της ακροατήριο τίποτα το αξιοσημείωτο παρά μόνο αστοχίες.

Με αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με το ότι μια σειρά από επιλογές στην εξωτερική πολιτική δεν της «βγήκαν», η Άγκυρα να βρίσκεται πια με την πλάτη στον τοίχο, ιδίως έναντι στους σκληρούς επικριτές της κυβερνητικής πολιτικής που δεν είδαν ποτέ με καλό μάτι τα «ήρεμα νερά» με την Αθήνα.

Δεν ήταν λίγες οι φωνές εσχάτως στο εσωτερικό της Τουρκίας, ιδίως μετά την κίνηση – ματ της Ελλάδας να στείλει άμεσα δυνάμεις στην Κύπρο για την προστασία ολόκληρου του πληθυσμού στο νησί, που κατηγορούσαν ανοιχτά την τουρκική ηγεσία για αδράνεια και ατολμία, την ώρα που, ταυτόχρονα, χαρακτήριζαν τις επιλογές της χώρας μας επιτυχημένες και ενισχυτικές του ρόλου της στην ευρύτερη περιοχή.

Γνωρίζοντας, δε, πως προσεχώς η Ελλάδα ολοκληρώνει τη δέσμευσή της για τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων με πρώτο αυτό στο Αιγαίο και ενώ έχει καταστεί πια σαφές πως η χώρα μας, αξιοποιώντας τις συνεργασίες της στην περιοχή, αποκτά συν τω χρόνω ολοένα και πιο αναβαθμισμένο ρόλο στα ενεργειακά πρότζεκτ της περιοχής (με μεγαλύτερο «αγκάθι» για τα ελληνοτουρκικά τον GSI), η Τουρκία είχε διαφανεί από καιρό πως θα αναζητούσε έναν τρόπο να «φρενάρει» την πορεία της χώρας μας, πουλώντας στο εσωτερικό της ακροατήριο δήθεν «αποφασιστικότητα».

Τι εκτιμά η Αθήνα

Από την πλευρά της η Αθήνα, που καταγράφει με ψυχραιμία τις προκλητικές αντιδράσεις της Άγκυρας, απαντώντας σε κάθε ανυπόστατο επιχείρημα με πυξίδα το Διεθνές Δίκαιο και με γνώμονα τις σχέσεις καλής γειτονίας κα ιπεριφερειακής σταθερότητας, αντιλαμβάνεται πλήρως πως πια η Άγκυρα αντιδρά υπό πίεση προσπαθώντας να εξάγει την κρίση που διογκώνεται στο εσωτερικό της.

Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, στον απόηχο των τουρκικών διαρροών για το επικείμενο νομοσχέδιο – που εκτός όλων των άλλων λέγεται πως θα δίνει στον Τούρκο Πρόεδρο τη δυνατότητα να χαρακτηρίζει μονομερώς περιοχές ως «Ειδικής Θαλάσσιας Κατάστασης» ακόμη και χωρίς να έχει ανακηρυχθεί τουρκική ΑΟΖ –, προφανώς πρόκειται για έναν «εσωτερικό νόμο χωρίς καμία απολύτως διεθνή ισχύ».

Μένει, ωστόσο, να φανεί κατά πόσο θα κινείται εντός όσων έχει κατά καιρούς κοινοποιήσει η Άγκυρα στον ΟΗΕ, υπό τη μορφή παράνομων και ανυπόστατων αξιώσεων που δεν συμβαδίζουν με το Διεθνές Δίκαιο και με το Δίκαιο της Θάλασσας, ή αν θα πρόκειται για κάτι άλλο, που θα απαιτεί και άλλου είδους χειρισμό.

Ιδιατέρως επιβαρυντικά πάντως για τα «ήρεμα νερά» που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στον ελληνοτουρκικό διάλογο κρίνονται σε πρώτο χρόνο – και με βάση πάντα τις διαρροές στον τουρκικό Τύπο – τόσο τα 6 ν.μ. που «δείχνουν» να παγιώνονται ως αντιστάθισμα στον προαναγγελθέντα σχεδιασμό της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο σε χρόνο που θα κρινόταν κατάλληλος όσο και το νέο τοπίο που φιλοδοξεί να επιβάλλει η Τουρκία σύμφωνα με το οποίο καμία δραστηριότητα, οικονομική,επιστημονική ή περιβαλλοντική, δεν θα προχωρά στην περιοχή χωρίς την άδειά της.

Τη στιγμή μάλιστα που φέτος για πρώτη φορά η τουρκική ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών είχε πραγματοποιήσει σημαντική μετατόπιση στο ζήτημα του casus belli και ενώ ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε «σηκώσει» ψηλά το εν λόγω ελληνικό αίτημα (και στο πλαίσιο του ΑΣΣ στην Άγκυρα) για άρση της απειλής πολέμου κατά της χώρας μας σε περίπτωση που ασκούσαμε το αναφαίρετο, μονομερές κυριαρχικό μας δικαίωμα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα και στο Αιγαίο στα 12 νμ.

Καμία αξία από άποψη Διεθνούς Δικαίου

Επίσημη απάντηση στις τουρκικές διαρροές κλήθηκε να δώσει χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος απομείωσε την οποιαδήποτε αξία μιας τέτοιας κίνησης από πλευράς Τουρκίας κάνοντας λόγο για «επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου» καθώς και για «μονομερή ενέργεια για εσωτερική κατανάλωση».

Όπως χαρακτηριστικά σχολίασε χθες ο Παύλος Μαρινάκης επί του θέματος:

«Νομίζω ότι κάθε μονομερής ενέργεια, η οποία συντελείται με εθνική νομοθεσία, δηλαδή ψηφίζουν ένα νομοσχέδιο σε ένα κράτος, είναι προφανές ότι δεν έχει απολύτως καμία αξία από άποψη διεθνούς δικαίου. Απολύτως καμία αξία. Και απευθύνεται μόνο στο εσωτερικό κάθε χώρας. Με λίγα λόγια, για εσωτερική κατανάλωση. Η Ελλάδα είναι ένα κράτος το οποίο σέβεται πριν και πάνω από όλα το Διεθνές δίκαιο, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας καθορίζει με απόλυτη σαφήνεια και πέρα από κάθε αμφισβήτηση τη διαδικασία και τα κριτήρια για τον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών. Και βεβαίως δεν νοείται επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Όπως και να έχει, η ελληνική Κυβέρνηση παραμένει συνεπής στο δρόμο του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, με πλήρη προσήλωση στην υποστήριξη των εθνικών συμφερόντων. Πέραν αυτού, οι δικές μας κινήσεις, οι οποίες δεν ετεροκαθορίζεται από κινήσεις άλλων χωρών, ακόμα και γειτονικών χωρών, έχουν στέρεο αποτύπωμα, κινούνται στην κατεύθυνση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, με κορυφαία το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που καθορίστηκαν τα απώτατα δυνητικά όρια της χώρας με τη σφραγίδα της Ευρώπης και όλες οι υπόλοιπες πρωτοβουλίες σε ενεργειακό επίπεδο και όχι μόνο, που έχουν ξεκάθαρο γεωπολιτικό αποτύπωμα».

Ελληνική αντίδραση και στο Ευρωπαϊκό τερέν

Ακαριαία ήταν, ωστόσο, και η αντίδραση σε επίπεδο ΕΕ τόσο από στελέχη της κυβερνητικής παράταξης όσο και από στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης που «σήκωσαν» το ζήτημα θέτοντας και την ευρωπαϊκή οικογένεια προ των ευθυνών της μπροστά σε μια τέτοια πιθανή εξέλιξη.

Με κατεπείγουσα ερώτηση στην Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, η επικεφαλής της ευρωομάδας της Νέας Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και μέλος της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, Ελίζα Βόζενμπεργκ, ανέδειξε το θέμα επισημαίνοντας πως η Άγκυρα επιχειρεί να νομιμοποιήσει παράνομες αξιώσεις της και να δημιουργήσει τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο αγνοώντας ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Επιπλέον, η «γαλάζια» ευρωβουλευτής, αφού υπογράμμισε πως ο νέος τουρκικός νόμος αναμένεται να παραχωρεί στον τουρκικό στόλο και την τουρκική ακτοφυλακή δικαιώματα παρέμβασης και δράσης ακόμα και σε περιοχές που δεν έχει κηρυχθεί ΑΟΖ, στη συνέχεια κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαντήσει σχετικά με το πώς αξιολογεί νομικά τις ενέργειες της Τουρκίας και με ποιον τρόπο προτίθεται να την πιέσει να σεβαστεί επιτέλους κυριαρχικά δικαιώματα κρατών μελών της ΕΕ, τα όποία, όπως η ίδια σημείωσε, «παραβιάζει σκόπιμα και συστηματικά».

Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ, μέσω των τεσσάρων ευρωβουλευτών του (Γιάννη Μανιάτη, Νίκο Παπανδρέου, Σάκη Αρναούτογλου, Νικόλα Φαραντούρη) ζήτησε με γραπτή ερώτηση προς την Κάγια Κάλας, ενόψει του εν λόγω νομοσχεδίου, να ενημερωθεί για το κατά πόσο η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ προτίθεται να προτείνει την επιβολή κυρώσεων στα μέλη της τουρκικής κυβέρνησης που θα προτείνουν έναν νόμο που παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα δύο κρατών – μελών της ΕΕ (Ελλάδας και Κύπρου) και είναι, ταυτόχρονα, σε πλήρη αντίθεση προς το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και το Διεθνές Δίκαιο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα στο κείμενό τους έδωσαν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ και στις δημοσιευμένες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αναμένεται να στηρίζεται στον νομικά αβάσιμο τουρκικό ισχυρισμό πως τα νησιά δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, που βεβαίως έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, καθώς και με τη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.