«Συναγερμός» για την αύξηση της φτώχειας

^«Η αύξηση της φτώχειας θα έπρεπε να αποτελέσει ένα σήμα αφύπνισης για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε την περασμένη Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας για την Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), Αλεξάντερ ντε Κρο.

Το έκανε με αφορμή τη δημοσιοποίηση των επικαιροποιημένων στοιχείων, για το 2026, που καταγράφουν τους ανθρώπους οι οποίοι ζουν σε καθεστώς «πολυπαραμετρικής φτώχειας». Μια κατάσταση, με άλλα λόγια, η οποία (ορθώς) δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το διαθέσιμο εισόδημά τους, αλλά από ένα σύνολο παραμέτρων που έχουν άμεση σχέση με την ποιότητα της ζωής, όπως είναι η διατροφή, η εκπαίδευση, η πρόσβαση σε καθαρό νερό και ηλεκτρική ενέργεια, οι συνθήκες υγιεινής και στέγασης.

Οσο για τον λόγο που ο αξιωματούχος του ΟΗΕ επέλεξε να χτυπήσει το «καμπανάκι» είναι προφανής: Για πρώτη φορά εδώ και 15 χρόνια, δηλαδή από το 2010 που υιοθετήθηκε ο σχετικός δείκτης MPI, ο αριθμός των ανθρώπων που κατατάσσονται σε αυτή την κατηγορία αυξήθηκε – κατά 51,5 εκατομμύρια ή 4,5% σε σύγκριση με το 2025.

Κι αυτό, προφανώς, είναι κάτι που (θεωρητικά τουλάχιστον) θα όφειλαν οι πάντες να λάβουν υπόψη τους και κυρίως οι κυβερνήσεις και όσοι ανήκουν στην κορυφή της οικονομικής πυραμίδας – ειδικά με αφορμή την αυριανή Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας.

Πρέπει να σημειωθεί, δε, ότι η περίοδος των κρίσεων και των πολέμων στην οποία έχει εισέλθει ο πλανήτης καθιστά το σενάριο μιας περαιτέρω επιδείνωσης τα επόμενα χρόνια ως το πιο πιθανό. Η ενεργειακή ακρίβεια, η διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων, η άνοδος στις τιμές των βασικών ειδών διατροφής και η εντεινόμενη κλιματική αλλαγή με τις σοβαρότατες συνέπειές της δεν αφήνουν, άλλωστε, μεγάλα περιθώρια για αυταπάτες.

Αυτό είναι που κάνει ολοένα περισσότερους να επισημαίνουν τον παραπάνω κίνδυνο, με τις πρώτες ενδείξεις να είναι ήδη ορατές.  Τη γενική εικόνα επιδεινώνει και το γεγονός ότι πολλές πλούσιες χώρες έχουν ήδη ανακοινώσει ή σχεδιάζουν να μειώσουν τα κονδύλια τα οποία διαθέτουν ως αναπτυξιακή βοήθεια μέσω των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο τον περιορισμό της φτώχειας και των ανισοτήτων. Το έχει κάνει ήδη η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, ενώ παρόμοια πρόταση έχει κατατεθεί και στην ΕΕ, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, της περιόδου 2028-2034.

Στο επίκεντρο η στέγη

Ο ΟΗΕ, πάντως, επέλεξε να θέσει στο επίκεντρο των φετινών εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα το ζήτημα της στέγης και να του αφιερώσει την εκδήλωση που έχει προγραμματιστεί για σήμερα στη Νέα Υόρκη, με γενικό τίτλο «Ασφαλή Σπίτια για Ολους».

Οχι τυχαία, βεβαίως, καθώς αυτό τείνει να αναδειχθεί σε ένα από τα κορυφαία προβλήματα για τις σύγχρονες κοινωνίες. Και μάλιστα, όχι μόνο για τις αναπτυσσόμενες οικονομικά χώρες αλλά και για αρκετές από τις ανεπτυγμένες, όπως φανερώνουν και όσα συμβαίνουν αυτή την περίοδο στην Ισπανία.

Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο διεθνής οργανισμός, περισσότεροι από 2,8 δισ. άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη, που αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού του, βρίσκονται αντιμέτωποι με ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης. Κι αυτό είναι κάτι που, όπως σημειώνει ο ΟΗΕ, «καθιστά την ασφαλή και επαρκή στέγαση κεντρικό ζήτημα στην προσπάθεια για την εξάλειψη της φτώχειας και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Δεν χωράει αμφιβολία, φυσικά, ότι η στέγαση δεν είναι το μοναδικό σοβαρό πρόβλημα ανάμεσα στην «γκάμα» εκείνων που συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα της φτώχειας παγκοσμίως. Οι 826 εκατ. άνθρωποι που είναι υποχρεωμένοι να επιβιώνουν με λιγότερα από 3 δολάρια ημερησίως, τα 3,8 δισ. που δεν προστατεύονται από κανενός είδους «δίχτυ» κοινωνικής ασφάλειας και τα 284 εκατ. που ανήκουν στην κατηγορία των αποκαλούμενων «εργαζόμενων φτωχών» (εργάζονται χωρίς να κερδίζουν αρκετά ώστε να έχουν μια στοιχειωδώς αξιοπρεπή ζωή), αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

«Γνωρίζουμε ότι είναι δυνατό να υπάρξει πρόοδος.

Οι χώρες που αντιμετώπισαν από κοινού και όχι κατά μόνας τις προκλήσεις έχουν αποδείξει τι μπορεί να επιτευχθεί με την αποφασιστική δράση», είπε ο Ντε Κρο, σε μια προσπάθεια να στείλει ένα μήνυμα αισιοδοξίας σε ένα εξαιρετικά γκρίζο τοπίο. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω…