Στο μικροσκόπιο του ελληνικού FBI η μοιραία σύγκρουση

Τα στοιχεία από δύο παρόμοια δυστυχήματα με συγκρούσεις πυροσβεστικών ελικοπτέρων αλλά και αεροσκάφους το 2009, καθώς και τον Ιανουάριο (καλοκαιρινός μήνας) του 2026 στην Αυστραλία που είχαν αποδοθεί σε μειωμένη ορατότητα των πιλότων, αλλά και προβληματικές διαδικασίες εισόδου στη ζώνη της πυρκαγιάς, φαίνεται να κατευθύνουν – όπως αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ» – τις πρώτες έρευνες του ελληνικού FBI για τη διακρίβωση των συνθηκών της φονικής σύγκρουσης, το μεσημέρι της Δευτέρας, δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην καταστροφική πυρκαγιά του Πόρτο Γερμενό.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται οι πορείες και οι επικοινωνίες των δύο ελικοπτέρων που απογειώθηκαν με διαφορά μιας ώρας από την Ελευσίνα. Το δεύτερο εξ αυτών που προκάλεσε τη μοιραία σύγκρουση φαίνεται να μην εντάχθηκε σε σχηματισμό ρίψης νερού, ενώ εξετάζεται αν υπήρχε «τυφλό» σημείο και δεν αντελήφθη το άλλο ελικόπτερο.

Με κύριο ζητούμενο τις εντολές που δόθηκαν στα δύο ελικόπτερα από το συντονιστικό ελικόπτερο της Πυροσβεστικής («Φλόγα») που φαίνεται να υπερίπτατο του σημείου της σύγκρουσης, ενώ υπήρχαν πληροφορίες ότι εκείνη την ώρα ήταν σε διαφορετικό σημείο του πύρινου μετώπου. Στο «Φλόγα» ήταν αξιωματικός της Πυροσβεστικής με τουλάχιστον εξαετή εμπειρία στη συγκεκριμένη θέση, που είχε να χειρισθεί και να κατευθύνει περισσότερα από 15-20 πυροσβεστικά μέσα που ήταν εκείνη την ώρα στον αέρα.

Τα στελέχη του Τμήματος Ανθρωποκτονιών της ΕΛ.ΑΣ. που ανέλαβε τη υπόθεση ύστερα από την άρνηση – βάσει ευρωπαϊκού νόμου – του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΑΔΑΣΑΑΜ) να αναλάβει την εν λόγω διερεύνηση σύγκρουσης ελικοπτέρων της Πυροσβεστικής, έχουν αποδυθεί σε αγώνα δρόμου για διαφύλαξη και καταγραφή (μέσω και drone) του σημείου της καταστροφής, το οποίο απειλείται από το πύρινο μέτωπο. Κρίσιμες είναι οι καταθέσεις των δύο τραυματισμένων μελών (ένας βρετανός πιλότος και ένας έλληνας διερμηνέας) του πληρώματος του δεύτερου ελικοπτέρου, αλλά κυρίως εκείνες του πιλότου και του διερμηνέα ενός τρίτου ελικοπτέρου που φαίνεται να συμμετείχε στην ίδια ομάδα κατάσβεσης της πυρκαγιάς κοντά στην Ψάθα.

Οι πτήσεις των δύο ελικοπτέρων

Τα δύο ελικόπτερα που συγκρούσθηκαν ήταν δύο Bell 214 ST της ίδιας εταιρείας, συνολικής χωρητικότητας 18 θέσεων, με δύο μηχανές και αναφερόμενο ιδιοκτήτη αμερικανική τράπεζα. Και τα δύο εκείνη την ημέρα είχαν πραγματοποιήσει τρεις πτήσεις διάρκειας 1½-2½ ωρών με αναχώρηση από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Οι πρώτες πτήσεις είχαν ξεκινήσει από τις πέντε έως τις επτά το πρωί. Το πρώτο ελικόπτερο (εκείνο που συνετρίβη) ήταν αυτό με αριθμό νηολογίου N511EV με έκδοση πιστοποιητικού για σχετικές πτήσεις τον Σεπτέμβριο του 2022.

Τη μοιραία ημέρα αναχώρησε από το αεροδρόμιο Ελευσίνας στις 2.44 μ.μ. (η σύγκρουση έγινε στις 4.03 μ.μ.) και φαίνεται να έχει προχωρήσει σε υδροληψίες και ρίψεις νερού στον Αγιο Νεκτάριο, στον Μύτικα, στο Πόρτο Γερμενό και στην Ψάθα όπου σημειώθηκε το δραματικό συμβάν. Στο σημείο της σύγκρουσης φαίνεται να φθάνει έπειτα από μια κυκλική κίνηση από τον Μύτικα, τον Κορινθιακό Κόλπο και ακολούθως κινείται για λίγες εκατοντάδες μέτρα παράλληλα προς την παραλία της Ψάθας και σε ύψος 857 ποδιών (261 μέτρα).

Το δεύτερο ελικόπτερο ίδιου ακριβώς τύπου με νηολόγιο N746H αναχώρησε από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας στις 3.44 μ.μ. Φαίνεται να πραγματοποίησε στην πορεία του μία υδροληψία (δεν καταγράφεται στο στίγμα του), κινείτο σε ύψος 1.050 ποδιών (340 μέτρα) και φαίνεται να είχε μεγαλύτερη ταχύτητα από το προηγούμενο ελικόπτερο πάνω στο οποίο κατέπεσε.

Πρώην υψηλόβαθμος αξιωματικός της Πυροσβεστικής με τον οποίον επικοινώνησαν «ΤΑ ΝΕΑ» επεσήμανε: «Πρέπει από τις επικοινωνίες να διαπιστωθεί αν ο πιλότος του δεύτερου ελικοπτέρου με τα 20 λεπτά πτήσης προανήγγειλε εγκαίρως (5-8 μίλια προτού προσεγγίσει το σημείο) στη “Φλόγα” και στους πιλότους των άλλων ελικοπτέρων ότι φτάνει στο σημείο ρίψεων νερού και να ενταχθεί ομαλά στον σχηματισμό.

Επιπλέον ζητούμενο είναι αν ο αξιωματικός στη “Φλόγα” του είπε ότι εκεί που πλησιάζει επιχειρούν άλλα δύο ελικόπτερα κι αν υπήρξε αποκατάσταση επικοινωνίας μεταξύ των τριών αυτών εναερίων μέσων του σχηματισμού. Γιατί δίνεται η εικόνα ότι ο πιλότος του εν λόγω δεύτερου ελικοπτέρου δεν είδε το εναέριο μέσο που βρισκόταν μπροστά του (σ.σ.: αυτό με το οποίο συγκρούσθηκε) αλλά μόνο εκείνο που φαίνεται να είχε ήδη κάνει ρίψη νερού και το έβλεπε ευκρινώς αριστερά του να απομακρύνεται. Δηλαδή ίσως να μην ήξερε λόγω προβληματικών επικοινωνιών και μικρής ορατότητας ότι στο σημείο υπάρχει και άλλο ελικόπτερο».

Τι δίδαξαν δύο παρόμοια συμβάντα

Το πρώτο από τα δύο συμβάντα που θεωρούνται παρόμοια με την τραγωδία στο Πόρτο Γερμενό σημειώθηκε το 2009 στη Νέα Νότια Ουαλία στην Αυστραλία. Δύο ελικόπτερα που επιχειρούσαν στην ίδια πυρκαγιά ήρθαν σε επαφή στον αέρα. Οι χειριστές κατάφεραν να προσγειωθούν και δεν υπήρξαν θύματα. Η έρευνα του Αυστραλιανού Γραφείου Ασφάλειας Μεταφορών (ATSB) ανέδειξε ότι ο φόρτος εργασίας, οι συνεχείς ελιγμοί χαμηλού ύψους και η δυσκολία διατήρησης οπτικής επαφής συνέβαλαν στο περιστατικό. Περιστατικό παρ’ ολίγον σύγκρουσης μεταξύ ελικοπτέρων και αεροσκαφών πυρόσβεσης μέσα στο ίδιο εναέριο πεδίο υπήρξε και στην Βικτόρια της Αυστραλίας. Η έρευνα οδήγησε σε συστάσεις για σαφέστερες διαδικασίες εισόδου στη ζώνη της πυρκαγιάς, τυποποιημένες ραδιοεπικοινωνίες και καλύτερη διαχείριση του εναέριου χώρου από το ελικόπτερο εποπτείας της Πυροσβεστικής.