Στενά του Ορμούζ: Πρόσκαιρη λύση για τον εγωισμό του Τραμπ

Eν αναμονή της απάντησης της Τεχεράνης στο ειρηνευτικό πλαίσιο που έχει προτείνει η Ουάσιγκτον, ο πρόεδρος Τραμπ δηλώνει – για άλλη μια φορά – την αισιοδοξία του, με τους αναλυτές να αναρωτιούνται εάν αυτό αποτελεί απλά μια πρόσκαιρη λύση για τον εγωισμό του αμερικανού προέδρου. Εκείνος πάντως δηλώνει πως ΗΠΑ και Ιράν είχαν «καλές συνομιλίες τις τελευταίες 24 ώρες» και εκφράζει την πεποίθηση ότι μια συμφωνία είναι εφικτή τις επόμενες ημέρες.

Εκείνο που, ουσιαστικά, αναμένει ο Λευκός Οίκος είναι η απάντηση της ιρανικής ηγεσίας σε ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου και τον καθορισμό ενός πλαισίου για πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Πρόκειται δηλαδή για μια αρκετά ασαφή διατύπωση που θα επιτρέπει και στις δύο πλευρές να απευθυνθούν ως νικητές στο εσωτερικό των χωρών τους.

«Δεν είμαστε μακριά, αλλά δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία», δήλωσε χθες αμερικανός αξιωματούχος. Αλλοι όμως είναι πολύ πιο επιφυλακτικοί. Ουσιαστικά, γράφει η ιστοσελίδα Axios που αποκάλυψε και την ύπαρξη του μονοσέλιδου μνημονίου, ο Λευκός Οίκος επιθυμεί μια διπλωματική πρόοδο μέχρι την ολοκλήρωση του ταξιδιού του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα την επόμενη Παρασκευή.

Το Πεκίνο αναμένεται να παίξει κομβικό συμβιβαστικό ρόλο μεταξύ των δύο πλευρών, κάτι που φάνηκε και από την προχθεσινή επίσκεψη εκεί του ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι τότε, ο αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να εξετάσει ξανά το ενδεχόμενο διαταγής στρατιωτικής δράσης. «Εάν δεν συμφωνήσουν, ξεκινούν οι βομβαρδισμοί και, δυστυχώς, θα είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση από ό,τι πριν», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social – για άλλη μια φορά.

Το μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης των 14 σημείων βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και αρκετών ιρανών αξιωματούχων, τόσο άμεσα όσο και μέσω μεσολαβητών. Μεταξύ άλλων προβλέψεων, η συμφωνία θα περιλαμβάνει τη δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ για τον πυρηνικό εμπλουτισμό, τη συμφωνία των ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις τους και να απελευθερώσουν δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και την άρση των περιορισμών σχετικά με τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ από τις δύο πλευρές.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η ανταλλαγή απόψεων με το Ιράν είναι αργή επειδή κάθε μήνυμα πρέπει να ταξιδεύει προς και από τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος παραμένει κρυμμένος για λόγους ασφαλείας, σε χώρους που δεν έχουν ηλεκτρονικές συσκευές.

Η Γαλλία και το άνοιγμα των Στενών

Πάντως σε ένα θετικό σενάριο, μέχρι το ταξίδι Τραμπ στην Κίνα, συντείνει και το γεγονός ότι, όπως έγινε γνωστό, ένα γαλλικό αεροπλανοφόρο κατευθύνεται νότια της Διώρυγας του Σουέζ και στην Ερυθρά Θάλασσα, προετοιμαζόμενο για μια πιθανή αποστολή που στοχεύει στην αποκατάσταση της «εμπιστοσύνης μεταξύ των πλοιοκτητών» που επιχειρούν στα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγικά κρίσιμη πλωτή οδό που έχει ουσιαστικά αποκλειστεί εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν.

Το γαλλικό υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων ανακοίνωσε ότι το πυρηνοκίνητο πλοίο «Charles de Gaulle» βρίσκεται καθ’ οδόν προς τα Στενά του Ορμούζ, καθώς ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ηγούνται μιας πολυεθνικής αποστολής για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά. Μια αποστολή εντελώς αμυντική που θα αναπτυχθεί μόνο μετά το τέλος του πολέμου. «Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ των πλοιοκτητών και των ασφαλιστών», έγραψε ο Μακρόν στο X. «Παραμένει διακριτό από τα εμπλεκόμενα μέρη». Ο γάλλος πρόεδρος, ο οποίος μίλησε με τον ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν την Τετάρτη, τόνισε ότι σκοπεύει επίσης να θέσει το θέμα στον Ντόναλντ Τραμπ. «Η επιστροφή στην ηρεμία στα Στενά θα βοηθήσει στην προώθηση των διαπραγματεύσεων για πυρηνικά ζητήματα, βαλλιστικά ζητήματα και την περιφερειακή κατάσταση», πρόσθεσε.

Η Γαλλία παρουσιάζει την αποστολή ως μια λύση win-win για το Ιράν και τις ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να τους δώσει κίνητρα να συμφωνήσουν. «Αυτό που προτείνουμε είναι το Ιράν να αποκτήσει διέλευση για τα πλοία του μέσω των Στενών και σε αντάλλαγμα να δεσμευτεί να διαπραγματευτεί με τους Αμερικανούς για θέματα πυρηνικών υλικών, πυραύλων και της περιοχής, και προτείνουμε οι Αμερικανοί, από την πλευρά τους, να άρουν τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και, σε αντάλλαγμα, να εξασφαλίσουν τη δέσμευση του Ιράν για διαπραγματεύσεις», δήλωσε αξιωματούχος της γαλλικής προεδρίας στο πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Εν τω μεταξύ, όπως έγινε γνωστό, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και η ομάδα του είχαν αρκετές τηλεφωνικές κλήσεις με τον Τραμπ και τους συμβούλους του για να συζητήσουν τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν.