Στενά του Ορμούζ: Γιατί οι σύμμαχοι αρνούνται στρατιωτική στήριξη στον Τραμπ

Μακριά από τον ενθουσιασμό που ανέμενε, ο Ντόναλντ Τραμπ συνάντησε ψυχρότητα από τους συμμάχους των ΗΠΑ, όταν ζήτησε τη συνδρομή τους με πολεμικά πλοία και στρατιωτικά μέσα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Οι σύμμαχοι, επιφυλακτικοί μετά τις εμπορικές του επιθέσεις και τις διπλωματικές προστριβές, φάνηκαν απρόθυμοι να ανταποκριθούν.

«Ενθαρρύνουμε σθεναρά άλλες χώρες να συνεργαστούν μαζί μας και να εμπλακούν γρήγορα και με πολύ ενθουσιασμό», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος, εξηγώντας ότι στόχος του είναι η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε μια θαλάσσια αρτηρία ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Το στενό έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου.

Ο ρεπουμπλικάνος, που διέταξε την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους συμμάχους, παρουσίασε την απαίτησή του ως δοκιμασία πίστης. «Ο βαθμός ενθουσιασμού είναι σημαντικός για μένα», σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Δεν έχουμε ανάγκη κανέναν», τόνισε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας –κυρίως προς τα κράτη μέλη του NATO– ότι «θα όφειλαν να πηδήξουν πάνω και να μας βοηθήσουν, διότι τους βοηθάμε εδώ και χρόνια».

Έφτασε μάλιστα στο σημείο να δηλώσει πως ακόμη και η Κίνα, την οποία οι ΗΠΑ θεωρούν τον μεγαλύτερο αντίπαλό τους, θα «έπρεπε να (τον) ευχαριστήσει» για την έναρξη του πολέμου. Παρά τις δηλώσεις του, ελάχιστες χώρες φαίνεται να ανταποκρίθηκαν θετικά, ενώ το ποιες ακριβώς παραμένει αδιευκρίνιστο.

Αποστάσεις από συμμάχους και διεθνείς αντιδράσεις

Ερωτηθείς για την τηλεφωνική επικοινωνία του με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο Τραμπ σχολίασε πως «στην κλίμακα από το μηδέν ως το δέκα, θα έλεγα πως άξιζε 8». Δεν ήταν «τέλεια», πρόσθεσε, «αλλά για τη Γαλλία μιλάμε».

Η Βρετανία και η Γερμανία απέρριψαν κατηγορηματικά την αποστολή δυνάμεων του NATO για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στενό, ενώ Ιαπωνία και Αυστραλία απέκλεισαν τη συμμετοχή τους σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. «Είναι αληθινά απίστευτο αίτημα», σχολίασε ο Φίλιπ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος της Κάμαλα Χάρις για θέματα εθνικής ασφάλειας και νυν ερευνητής στο Brookings Institution.

Κατά τον Γκόρντον, ο Τραμπ «θερίζει ό,τι έσπειρε» με τους δασμούς, τις επικρίσεις προς το NATO, τη συζήτηση περί Γροιλανδίας και την υποβάθμιση των θυσιών των συμμάχων στο Αφγανιστάν. «Φανταστείτε πως είσαστε ευρωπαίος ηγέτης που πρέπει να δικαιολογήσετε ότι θέτετε σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές για έναν πρόεδρο που σας προσβάλλει επί δεκαπέντε μήνες. Πάει πολύ», πρόσθεσε.

«Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πόλεμο χωρίς να συμβουλευτούν τους συμμάχους τους και τώρα ελπίζουν εκείνοι να διορθώσουν τη ζημιά», υπογράμμισε ο Έρουαν Λαγκαντέκ, καθηγητής στο George Washington University, σημειώνοντας ότι το αίτημα του Λευκού Οίκου προσκρούει και σε πρακτικούς περιορισμούς.

Περιορισμένες δυνατότητες του NATO

Το NATO «δεν έχει τόσες ναυτικές δυνατότητες», επισήμανε ο ίδιος, προσθέτοντας με ειρωνεία πως οι λίγες δυνάμεις που διαθέτει είχαν πρόσφατα συμφωνηθεί να αναπτυχθούν για να κατευναστεί ο Τραμπ μετά τις δηλώσεις του περί «απόκτησης» της Γροιλανδίας.

Ο πρώην πρεσβευτής της Γαλλίας στις ΗΠΑ Ζεράρ Αρό αντέδρασε έντονα μέσω X, γράφοντας: «Σε αυτό το επίπεδο, η λέξη ‘θράσος’ είναι πολύ λίγη… απερισκεψία, τουπέ, ξετσιπωσιά, αλαζονεία».

Η Λιάνα Φιξ, αναλύτρια του Council on Foreign Relations, εκτίμησε ότι ορισμένοι σύμμαχοι ενδέχεται να προτείνουν «περισσότερη επιμελητειακή υποστήριξη» χωρίς όμως να αλλάξουν ουσιαστικά στάση. Όπως υπενθύμισε, ο Τραμπ είχε πιέσει τα κράτη μέλη του NATO να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες τους – κάτι που τελικά συνέβη.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος των εξοπλισμών και πυραύλων που έχουν παραγγείλει οι Ευρωπαίοι για τη δική τους άμυνα ή για την Ουκρανία «χρησιμοποιούνται τώρα στο Ιράν», σημείωσε. Οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις, πρόσθεσε, δεν αποτελούν απλή αντίδραση στις φραστικές επιθέσεις του Τραμπ, αλλά βασίζονται σε απολύτως πρακτικούς λόγους.