Στα όρια τα αποθέματα Patriot στην Ευρώπη – Ανησυχία στο ΝΑΤΟ για ενδεχόμενη ρωσική επίθεση

Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του εξάμηνου πολέμου με το Ιράν, καθώς τα αποθέματα πυραύλων Patriot στην Ευρώπη έχουν περιοριστεί σε κρίσιμα επίπεδα. Η εξέλιξη εντείνει τις ανησυχίες για την ικανότητα της Συμμαχίας να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.

Ο αμερικανικός στρατός αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη προηγμένων αναχαιτιστικών πυραύλων στην Ευρώπη, με το πρόβλημα να αποδίδεται κυρίως στην αντιπαράθεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, σύμφωνα με πηγές του Associated Press. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος άμυνας στην Ευρώπη και ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαιώνουν ότι τα αποθέματα Patriot των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας ανησυχία για την ευαλωτότητα χωρών της Συμμαχίας.

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την έλλειψη Patriot, ικανών να καταρρίπτουν ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας. Σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους, το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να βρεθεί σε παρόμοια θέση με την Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη Patriot.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει Αμερικανός αξιωματούχος, η Βορειοατλαντική Συμμαχία ενδέχεται «να δέχεται το ένα χτύπημα μετά το άλλο» σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Στην Ευρώπη, ο αμερικανικός στρατός δεν διαθέτει αρκετούς Patriot για να αντιμετωπίσει πιθανή παρατεταμένη επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ οι δυνατότητες παραμένουν περιορισμένες ακόμη και απέναντι σε μεμονωμένα πλήγματα, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.

Αμερικανικά αποθέματα πυραύλων που βρίσκονταν στην Ευρώπη έχουν μεταφερθεί στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν χρησιμοποιήσει μεγάλο αριθμό αναχαιτιστικών, μεταξύ των οποίων Patriot, για την αντιμετώπιση ιρανικών drones και πυραύλων.

Παρότι δεν αναμένεται άμεσα ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους κατά χωρών του ΝΑΤΟ, ο Διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ βρέθηκε στη Μόσχα για να προειδοποιήσει τη Ρωσία, όπως ανέφερε η Wall Street Journal. Ο Τραμπ χαρακτήρισε το ταξίδι ως «ρουτίνας».

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εκτιμούν ότι η Ρωσία θα μπορούσε έως το 2030 να είναι σε θέση να επιτεθεί σε χώρες της Συμμαχίας. Μέχρι τότε, τα αποθέματα Patriot αναμένεται να έχουν αναπληρωθεί. Προς το παρόν, ο πόλεμος στην Ουκρανία περιορίζει τις δυνατότητες της Μόσχας να εξαπολύσει παράλληλα επίθεση στην Ευρώπη, καθώς η διεξαγωγή αεροπορικού πολέμου σε δύο μέτωπα θεωρείται δύσκολη.

Η έλλειψη πυραύλων Patriot γίνεται ιδιαίτερα αισθητή στην Ουκρανία, όπου οι αρχές ζητούν περισσότερη υποστήριξη στην αεράμυνα. Οι προηγούμενες αμερικανικές παραδόσεις στην Ουκρανία συνέβαλαν στη μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Το Κίεβο υποστηρίζει ότι μόνο οι αμερικανικοί Patriot μπορούν να αναχαιτίσουν τους προηγμένους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι διαπερνούν όλο και συχνότερα την ουκρανική αεράμυνα, όπως συνέβη και στο πρόσφατο κύμα επιθέσεων.

Οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει εκατοντάδες πυραύλους Patriot στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του τετραετούς πολέμου, όμως η σύγκρουση με το Ιράν ήταν εκείνη που έφερε τα αποθέματα στο οριακό σημείο, σύμφωνα με τον Εντ Άρνολντ, ανώτερο ερευνητή στο Royal United Services Institute (RUSI).

Οι παραδόσεις Patriot στην Ουκρανία ήταν προγραμματισμένες και ελεγχόμενες, ενώ τα αποθέματα στη Μέση Ανατολή εξαντλήθηκαν πολύ γρήγορα, αναδεικνύοντας τους περιορισμούς της αμερικανικής εφοδιαστικής και παραγωγικής αλυσίδας.

Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν κρίσιμες ελλείψεις και σε πυραύλους ATACMS, βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.

Ωστόσο, η συνολική εικόνα των πυρομαχικών στην Ευρώπη θεωρείται λιγότερο ανησυχητική από εκείνη της αεράμυνας, καθώς ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν δικά τους πυραυλικά συστήματα, όπως Taurus και Storm Shadow, που εκτοξεύονται από αεροσκάφη και πλήττουν οχυρωμένους στόχους.

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε πως δεν σχολιάζει τα επίπεδα των αποθεμάτων οπλικών συστημάτων για λόγους ασφαλείας.

Επίσης, ο Συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μάρτιν Ο’Ντόνελ, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, αμφισβήτησε ότι τα αποθέματα Patriot στην Ευρώπη έχουν πέσει σε «κρίσιμα χαμηλά» επίπεδα, δηλώνοντας πως «αυτό απλώς δεν ισχύει».

Όπως υποστήριξε, το ΝΑΤΟ είναι σε θέση «να αποκρούσει τα χτυπήματα» και διαθέτει αρκετά πυρομαχικά αεράμυνας, τόσο για τη δική του άμυνα όσο και για τη συνέχιση βοήθειας στην Ουκρανία.

Λίγες εναλλακτικές για την Ευρώπη

Η έλλειψη Patriot στην Ευρώπη αφήνει περιορισμένες εναλλακτικές για την αντιμετώπιση των προηγμένων ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, που μπορούν να συνδυαστούν με σμήνη φθηνών drones για να υπερφορτώνουν την αεράμυνα, σύμφωνα με ειδικούς.

Η Ουκρανία και ορισμένοι σύμμαχοι χρησιμοποιούν ήδη συστήματα για την κατάρριψη αργών drones, χωρίς να σπαταλούν ακριβούς πυραύλους. Ωστόσο, οι βαλλιστικοί πύραυλοι παραμένουν μεγάλη πρόκληση, καθώς κινούνται με ταχύτητα πάνω από πέντε φορές την ταχύτητα του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Το σύστημα Patriot εντοπίζει τον πύραυλο, υπολογίζει την πορεία του και εκτοξεύει τον αναχαιτιστικό μέσα σε λίγα λεπτά. Κάθε συστοιχία Patriot μπορεί να προστατεύσει μια σχετικά μικρή περιοχή, όπως μια στρατιωτική βάση, αλλά όχι ολόκληρη πόλη.

Μία εναλλακτική λύση είναι το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει δεσμευτεί να επιταχύνει την παράδοση του αναβαθμισμένου συστήματος στην Ουκρανία, ενώ ο κατασκευαστής του υποστηρίζει ότι έχει βελτιωμένες δυνατότητες απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους.

Ωστόσο, η νέα έκδοση δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ η υπάρχουσα έκδοση έχει μικρότερη εμβέλεια από το Patriot.

Οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν επίσης πολεμικά πλοία ως κινητές πλατφόρμες αεράμυνας, αλλά μπορεί να βρίσκονται μακριά από τον στόχο ή να εκτεθούν σε κίνδυνο αν αναπτυχθούν κοντά σε ζώνη σύγκρουσης.

Κατάρρευση αποθεμάτων Patriot και παραγωγή στην Ευρώπη

Η Ουκρανία έχει παραλάβει συστήματα Patriot από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αποθέματα μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, με τις ΗΠΑ να παρέχουν περίπου 600 πυραύλους κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν, σύμφωνα με τον μαρκ Κάνσιαν του CSIS.

Η μεγαλύτερη κατανάλωση πυραύλων σημειώθηκε στη σύγκρουση με το Ιράν, απορροφώντας το 65% των αμερικανικών αποθεμάτων Patriot, περίπου 1.500 από τους συνολικά 2.330 πυραύλους, σύμφωνα με το CSIS. Φέτος αναμένεται να κατασκευαστούν περίπου 600 πύραυλοι, ενώ ο στόχος παραγωγής για το 2030 είναι οι 2.000 ετησίως.

Από την πλευρά του, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι η πρώτη μονάδα παραγωγής πυραύλων Patriot στην Ευρώπη θα λειτουργήσει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με παραδόσεις να ξεκινούν στις αρχές του επόμενου έτους. Οι πρώτες παρτίδες θα διατεθούν σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία.

Μέχρι τότε, χώρες όπως η Γερμανία βρίσκονται στην «περίεργη» θέση να έχουν αγοράσει συστήματα Patriot, αλλά να μην διαθέτουν πυραύλους για να τα χρησιμοποιήσουν, σύμφωνα με τον Άρνολντ.

Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας δεν σχολιάζει τα επίπεδα των αποθεμάτων του.

Περιορισμένες και οι δυνατότητες της Ρωσίας

Η Μόσχα πιθανότατα δεν μπορεί να εξαπολύσει παρατεταμένη αεροπορική επίθεση κατά στόχου του ΝΑΤΟ, όσο συνεχίζει τις καθημερινές επιθέσεις της στην Ουκρανία, σύμφωνα με τον Άρνολντ.

Οι πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας αποκάλυψαν αδυναμίες της ρωσικής αεράμυνας, γεγονός που θα μπορούσε να κάνει τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν πιο επιφυλακτικό απέναντι σε ενέργειες που θα οδηγούσαν σε αντίποινα.

Όπως σχολιάζει ο Άρνολντ, «η άβολη αλήθεια είναι ότι ίσως η καλύτερη αεράμυνα που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή είναι οι ίδιοι οι περιορισμοί της Ρωσίας».