- Advertisement -
Στο σωφρονιστικό ίδρυμα Κούμλα, το μεγαλύτερο της Σουηδίας, οι εργαζόμενοι προετοιμάζονται για μια ιστορική αλλαγή: την υποδοχή των πρώτων ανήλικων κρατουμένων στην εξηκονταετή λειτουργία του. Οπως αναφέρει ο Guardian που παρουσιάζει το σχετικό ρεπορτάζ, χώροι ανακαινίζονται, τα κελιά μετατρέπονται σε μονόκλινα και δημιουργούνται αίθουσες διδασκαλίας, με στόχο να υποδεχθούν παιδιά ηλικίας ακόμη και 13 ετών.
Το κοινοβούλιο της Σουηδίας έχει εγκρίνει ήδη νομοθεσία που προβλέπει ότι οι νέοι 15 έως 17 ετών, καταδικασμένοι για σοβαρά εγκλήματα, θα εκτίουν ποινές σε φυλακές από τον Ιούλιο. Και τον Ιούνιο, αναμένεται επίσης να ψηφίσει για τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης από 15 σε 13 έτη για εγκλήματα που επισύρουν ελάχιστη ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών.
Inside the adult Swedish prison preparing to house children as young as 13 | Sweden | The Guardian https://t.co/PkPyUDe16F
— hellosnoopy (@hellosnoopy8) June 6, 2026
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Gunnar Strömmer χαρακτήρισε την κατάσταση «έκτακτη ανάγκη που πρέπει να διαχειριστούμε», αναφερόμενος στην έξαρση της βίας των συμμοριών που πλήττει τη χώρα την τελευταία δεκαετία, με εγκληματικά δίκτυα να δραστηριοποιούνται σε διακίνηση ναρκωτικών, απάτες και ληστείες.
Ο διευθυντής των φυλακών Κούμλα, Jacques Mwepu, δηλώνει αντίθετος με την κράτηση παιδιών, όπως και οι περισσότεροι ειδικοί που συμβουλεύτηκαν οι αρχές. Ωστόσο, αφού η κυβέρνηση προχωρά με το σχέδιο, ο ίδιος επιδιώκει να δημιουργήσει όσο το δυνατόν πιο ανθρώπινες συνθήκες για τους ανήλικους. Όπως είπε, «εδώ πρέπει να μοιάζει με οικιακό περιβάλλον».
Μέχρι σήμερα, οι ανήλικοι κάτω των 18 ετών στη Σουηδία εκτίουν ποινές για σοβαρά εγκλήματα –όπως ανθρωποκτονία, βιασμό, απαγωγή ή οπλοκατοχή– σε ειδικά κέντρα ασφαλούς περίθαλψης τα οποία διαχειρίζεται η Σουηδική Εθνική Επιτροπή Θεσμικής Φροντίδας. (Statens institutionsstyrelse, or SiS). Οι δομές αυτές έχουν δεχθεί έντονη κριτική για ζητήματα ασφάλειας και διαχείρισης.
Αντιδράσεις και ανησυχίες για τα δικαιώματα των παιδιών
Οι αλλαγές, που αναμένονται να τεθούν σε ισχύ ενόψει των εκλογών του Σεπτεμβρίου, αποτελούν μέρος της ευρύτερης πολιτικής της κεντροδεξιάς κυβέρνησης του Ulf Kristersson για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Ωστόσο, οργανισμοί και ειδικοί προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις στα δικαιώματα των ανηλίκων.
Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού και ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA) ορίζουν ότι η φυλάκιση παιδιών πρέπει να αποτελεί «έσχατη λύση». Η Li Melander, νομικός της Unicef Σουηδίας, χαρακτήρισε την απόφαση «μεγάλη οπισθοδρόμηση για τα δικαιώματα των παιδιών».
Αντίστοιχα, ο Peter Helenius, επικεφαλής του κέντρου Eknäs SiS κοντά στο Κούμλα, τόνισε ότι πρόκειται για «πολιτική απόφαση». Όπως είπε, «τα δεκατριάχρονα δεν έχουν θέση σε φυλακή», υπογραμμίζοντας ότι η επιστήμη δείχνει πως ο εγκέφαλος ενός παιδιού αυτής της ηλικίας δεν έχει αναπτυχθεί ώστε να αναλαμβάνει ευθύνη όπως ένας ενήλικος.
Τα παιδιά που θα κρατούνται στο Κούμλα θα στεγάζονται σε ξεχωριστή πτέρυγα, σε ατομικά κελιά 11 τ.μ. με ντους, τουαλέτα, γραφείο και τηλεόραση. Θα έχουν πρόσβαση σε μικρό γυμναστήριο, κοινόχρηστο χώρο και κουζίνα. Σε αντίθεση με τους ενήλικους κρατούμενους, οι ανήλικοι θα φοιτούν σε σχολείο εντός της φυλακής και θα συμμετέχουν σε οργανωμένες δραστηριότητες και θεραπευτικά προγράμματα. Κάθε μονάδα θα φιλοξενεί έως οκτώ παιδιά, με δυνατότητα επέκτασης σε 32 θέσεις.
Ωστόσο, η φυλακή ήδη λειτουργεί στα όριά της. Από το 2020 ο πληθυσμός της σχεδόν διπλασιάστηκε, από 432 σε 757 κρατούμενους, με αποτέλεσμα πολλοί να στεγάζονται σε διπλά κελιά.
Ο Mwepu επισημαίνει ότι οι ανήλικοι παραβάτες είναι συχνά και θύματα. «Πολλά από αυτά τα παιδιά έχουν υποστεί πιέσεις, απειλές, ακόμη και κακοποίηση», λέει, τονίζοντας ότι συχνά εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε εγκληματικές ενέργειες. «Υπάρχουν δύο διαστάσεις σε αυτά τα παιδιά· είναι ταυτόχρονα θύματα και δράστες».
Σύμφωνα με έκθεση του Σουηδικού Εθνικού Συμβουλίου Πρόληψης του Εγκλήματος (Brå), εννέα στα δέκα παιδιά κάτω των 15 ετών που ερευνήθηκαν για σοβαρά εγκλήματα ήταν ήδη γνωστά στις κοινωνικές υπηρεσίες, ενώ σχεδόν τα μισά είχαν ψυχιατρική διάγνωση. Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για παρεμβάσεις σε πολύ πρώιμο στάδιο της ζωής τους.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Strömmer, που έχει επισκεφθεί δύο φορές το Κούμλα, αναγνώρισε ότι ορισμένα παιδιά είναι και θύματα, αλλά υποστήριξε πως κάποια επιδιώκουν συνειδητά να ενταχθούν σε συμμορίες. Όπως είπε, το σύστημα SiS «απέτυχε σοβαρά» με τα παιδιά που διαπράττουν βαριά εγκλήματα, καθώς το 90% όσων σχετίζονται με συμμορίες επιστρέφουν σε εγκληματική δράση.
Αν του ζητούσαν συμβουλή, ο Mwepu θα συνιστούσε να μην φυλακίζονται παιδιά 13 ετών, αλλά να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις. Παρόλα αυτά, δηλώνει αποφασισμένος να διασφαλίσει όσο το δυνατόν καλύτερες συνθήκες. «Δεν είναι καλή ιδέα, αλλά τώρα που αποφασίστηκε, πρέπει να φροντίσουμε να πετύχουμε», σημείωσε. «Είναι πολύ σημαντικό για την κοινωνία να το καταφέρουμε».
Comments are closed.