Σκιές ρωσικής επιρροής πάνω από πρώην επίτροπο της ΕΕ

Σοβαρά ερωτήματα για πιθανή ρωσική επιρροή στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τη λειτουργία των βελγικών υπηρεσιών πληροφοριών προκαλούν νέες αποκαλύψεις σχετικά με τον πρώην επίτροπο Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ντιντιέ Ρέιντερς.

Διαρροή ιδιωτικών συνομιλιών μέσω WhatsApp, που δημοσιοποίησε το EUobserver, φέρνει στο φως τις στενές επαφές του Βέλγου πολιτικού με υψηλόβαθμο στέλεχος των μυστικών υπηρεσιών της χώρας του, την περίοδο κατά την οποία υπήρχαν καταγγελίες για ενδεχόμενες σχέσεις του με τη Ρωσία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η επικοινωνία του Ρέιντερς με τον Ιγκ Μπρουλέν, πρώην συνεργάτη του και στη συνέχεια ανώτερο στέλεχος της βελγικής Υπηρεσίας Κρατικής Ασφάλειας (VSSE).

Τα μηνύματα, που καλύπτουν την περίοδο 2019-2023, εντοπίστηκαν στο πλαίσιο ποινικής έρευνας για οικονομικές δραστηριότητες του πρώην επιτρόπου και περιλαμβάνονται στο υλικό που εξετάζουν οι βελγικές αρχές.

Σύμφωνα με την έρευνα του EUobserver, πέντε εν ενεργεία και πρώην στελέχη των βελγικών υπηρεσιών πληροφοριών υποστήριξαν ότι ο Μπρουλέν ενδέχεται να αξιοποίησε τη θέση του για να εμποδίσει τη διερεύνηση πιθανών σχέσεων του Ρέιντερς με τη Μόσχα.

Οι ίδιες πηγές ισχυρίζονται ότι αλλαγές στη στελέχωση της υπηρεσίας είχαν ως αποτέλεσμα να απομακρυνθούν από κρίσιμες θέσεις αξιωματούχοι που ασχολούνταν με τις σχετικές καταγγελίες. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει συνομιλία του Δεκεμβρίου 2022.

Ο Μπρουλέν ενημέρωσε τον Ρέιντερς ότι μια «δουλειά» είχε σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί, με τον τότε Ευρωπαίο επίτροπο να τον συγχαίρει. Επισήμως, η επικοινωνία αφορούσε οργανωτικές αλλαγές στη διοίκηση της υπηρεσίας πληροφοριών.

Ωστόσο, οι πηγές του EUobserver συνδέουν το περιεχόμενό της με τις καταγγελλόμενες προσπάθειες περιορισμού των ερευνών.

Κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση είναι και ο Νικολά Ουλέν, πρώην πράκτορας των βελγικών μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος είχε καταγγείλει ότι ο Ρέιντερς ενεργούσε προς όφελος ρωσικών συμφερόντων.

Ο Ουλέν είχε υποστηρίξει ότι πολιτικές παρεμβάσεις αποδυνάμωσαν τις προσπάθειες της βελγικής αντικατασκοπείας να αντιμετωπίσει ρωσικές δραστηριότητες στις Βρυξέλλες.

Τα μηνύματα που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν ότι ο Ρέιντερς και ο Μπρουλέν αντιμετώπιζαν με ιδιαίτερα επικριτικό τρόπο τον πρώην πράκτορα, ενώ ο δεύτερος είχε προσφερθεί να βοηθήσει τον πολιτικό να οργανώσει μια «αντεπίθεση» απέναντι στις καταγγελίες του.

Μια ακόμη πτυχή της υπόθεσης αφορά τον Βέλγο αριστοκράτη Ερνέστ ντε Λαμίν ντε Μπεξ, γνωστό του Ρέιντερς και επικεφαλής δεξαμενής σκέψης.

Σύμφωνα με έγγραφα που επικαλείται το EUobserver, εσωτερικές εκθέσεις των βελγικών υπηρεσιών από το 2015 τον είχαν χαρακτηρίσει πιθανό φορέα επιρροής των ρωσικών και κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Οι σχετικές προειδοποιήσεις φέρονται να μην έφτασαν στους αρμόδιους αποδέκτες, ενώ ο ίδιος έχει απορρίψει τις κατηγορίες περί σχέσεων με ξένες μυστικές υπηρεσίες.

Οι νέες αποκαλύψεις έρχονται να προστεθούν στα ήδη σοβαρά δικαστικά προβλήματα του Ρέιντερς.

Ο 68χρονος πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Οικονομικών, Εξωτερικών και Άμυνας του Βελγίου πριν αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το 2019 έως το 2024, βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος.

Η υπόθεση αφορά περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ, με τις έρευνες να επικεντρώνονται σε μεγάλες καταθέσεις μετρητών και συναλλαγές που συνδέονται με λαχεία της βελγικής Εθνικής Λοταρίας.

Τον Δεκέμβριο του 2024 πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε ακίνητα που συνδέονται με τον πρώην επίτροπο, ενώ τον Οκτώβριο του 2025 του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Οι δικηγόροι του χαρακτηρίζουν τις επικοινωνίες με τον Μπρουλέν συνηθισμένες επαφές μεταξύ πρώην συνεργατών και απορρίπτουν τις καταγγελίες του Ουλέν ως ψευδείς.

Έχουν επίσης επικρίνει τη δημοσιοποίηση υλικού της δικογραφίας, επικαλούμενοι το απόρρητο της έρευνας και τα δικαιώματα της υπεράσπισης.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των θέσεων που κατείχε ο Ρέιντερς.

Ως υπουργός και αργότερα ως Ευρωπαίος επίτροπος είχε πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, ενώ το χαρτοφυλάκιο της Δικαιοσύνης περιλάμβανε κρίσιμες αρμοδιότητες για το κράτος δικαίου και τη θεσμική λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως τονίζει το βέλγικο businessam, Το σημαντικότερο ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο την προσωπική συμπεριφορά ενός πρώην αξιωματούχου, αλλά και το κατά πόσο οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ασφαλείας διαθέτουν επαρκείς δικλίδες προστασίας απέναντι σε πολιτικές παρεμβάσεις και πιθανές επιχειρήσεις ξένης επιρροής.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Ρέιντερς συνεργάστηκε με τη Ρωσία ή ότι οι βελγικές υπηρεσίες πληροφοριών παρεμπόδισαν παράνομα έρευνες για λογαριασμό του. Η δημοσιοποίηση των συνομιλιών δημιουργεί νέα ερωτήματα, αλλά δεν συνιστά απόδειξη ενοχής.

Η δικαστική διερεύνηση και η αξιολόγηση των καταγγελιών θα καθορίσουν εάν πρόκειται για παραβίαση θεσμικών κανόνων ή για ισχυρισμούς που δεν μπορούν να τεκμηριωθούν. Είμαστε ακόμη στην αρχή…