- Advertisement -
Τρεις γυναίκες, δύο πανό και ένα ζευγάρι «ρομποτικά πόδια». Αυτή επρόκειτο να είναι μια ακόμη διαμαρτυρία για τα γαϊδούρια και τα μουλάρια της Σαντορίνης. Αντί γι’ αυτό, κατέληξε, σύμφωνα με την καταγγελία της PETA Deutschland, σε εξυβρίσεις, απειλές και σωματική βία.
Στην αναλυτική ενημέρωση και το οπτικό υλικό που έδωσε στη δημοσιότητα η οργάνωση, περιγράφεται όσα συνέβησαν το πρωί της Παρασκευής 4 Σεπτεμβρίου στις σκάλες Καραβολάδες. Τρεις ακτιβίστριες προετοίμαζαν δράση κατά της χρήσης των ιπποειδών ως «τουριστικών ταξί», καταγράφοντας παράλληλα με κάμερα τον χώρο. Η PETA καταγγέλλει ότι ομάδα αγωγιατών επιχείρησε να σταματήσει τις λήψεις, κατέστρεψε τα πανό τους, τις εξύβρισε και τις ανάγκασε με τη βία να κατέβουν τις σκάλες. Σε στιγμές που έχουν καταγραφεί στο υλικό, άνδρες τις σπρώχνουν και τις πιέζουν προς τον τοίχο. Σύμφωνα με την οργάνωση, ένας εξ αυτών χτύπησε μία από τις γυναίκες στο πρόσωπο.
Η PETA έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα κινηθεί νομικά, ενώ ζητά από τουρίστες και κατοίκους που ήταν παρόντες να καταθέσουν όσα είδαν.
Η δράση που δεν ολοκληρώθηκε είχε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι ακτιβίστριες είχαν μεταφέρει στη Σαντορίνη εξωσκελετούς – μηχανικές συσκευές που υποβοηθούν την κίνηση και την ανάβαση – προκειμένου να παρουσιάσουν μια σύγχρονη εναλλακτική λύση για τις περισσότερες από 500 σκάλες που συνδέουν το παλιό λιμάνι με τα Φηρά. Μάλιστα, η PETA δηλώνει ότι έχει προτείνει στον Δήμο Θήρας και στη λιμενική αρχή να συμβάλει οικονομικά στην αγορά τέτοιων συσκευών, εφόσον τερματιστεί η τουριστική ίππευση.
Δεν είναι η πρώτη επίθεση
Το ανησυχητικότερο, όμως, στην υπόθεση δεν είναι μόνο όσα καταγγέλλονται σήμερα. Είναι ότι το αρχείο της Σαντορίνης δείχνει πως άνθρωποι που επιχείρησαν στο παρελθόν να διαμαρτυρηθούν ή να καταγράψουν τη μεταχείριση των ιπποειδών έχουν βρεθεί ξανά αντιμέτωποι με βία.
27 Ιουλίου 2018. Φιλόζωοι και ακτιβιστές είχαν οργανώσει τριήμερη διαμαρτυρία για τα γαϊδούρια του νησιού. Δεν πρόλαβαν, όπως κατήγγειλαν τότε, ούτε να ξεκινήσουν. Βίντεο από το περιστατικό και μαρτυρίες των συμμετεχόντων καταγράφουν επίθεση από αγωγιάτες: πανό αρπάζονται και καίγονται, κάμερα καταστρέφεται, προσωπικά αντικείμενα και τσάντες πετιούνται προς τον γκρεμό. Μία 16χρονη δέχθηκε χτύπημα στο μάτι, δύο άνθρωποι οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο και άλλοι τραυματίστηκαν ελαφρύτερα. Μία γυναίκα κατήγγειλε ότι την έριξαν κάτω και την έσερναν, ενώ άλλη υπέστη εξάρθρωση ώμου. Στο σημείο επενέβη η Αστυνομία.
Ιούλιος 2019. Έναν χρόνο αργότερα, δύο μέλη της διεθνούς οργάνωσης Network for Animals βρέθηκαν στη Σαντορίνη για να καταγράψουν με κάμερα τις συνθήκες στις οποίες εργάζονταν τα ζώα. Ο Νοτιοαφρικανός ακτιβιστής Luke Barritt και ο πολωνός cameraman Wiktor Dobraczynski κατήγγειλαν ότι περίπου δέκα άνδρες τούς επιτέθηκαν. Σύμφωνα με την οργάνωση, ο Barritt χτυπήθηκε και οδηγήθηκε βίαια προς την άκρη του γκρεμού, ενώ οι δράστες τον απειλούσαν ότι θα τον πετάξουν κάτω. Ο Dobraczynski δέχθηκε επίσης επίθεση όταν παρενέβη. Η NFA ανέφερε ότι το περιστατικό καταγγέλθηκε στην τοπική Αστυνομία.
Τώρα, επτά χρόνια μετά, η καταγγελία είναι και πάλι σχεδόν ίδια στα βασικά της χαρακτηριστικά: κάμερες, προσπάθεια διακοπής της καταγραφής, ακτιβιστές και σωματική βία.
Τρία διαφορετικά περιστατικά αρκούν για να μην μπορεί η νέα καταγγελία να αντιμετωπιστεί ως κάτι που συνέβη σε ιστορικό κενό.
Μια εικόνα που ταξιδεύει πολύ πιο μακριά από τη Σαντορίνη
Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση που δύσκολα μπορεί πια να αγνοηθεί: η τουριστική.
Η Σαντορίνη δεν είναι απλώς ένα νησί. Είναι ένα από τα ισχυρότερα διεθνή brand του ελληνικού τουρισμού. Και εδώ και χρόνια, μαζί με την Καλντέρα, τα λευκά σπίτια και το ηλιοβασίλεμα, στο εξωτερικό ταξιδεύουν και οι εικόνες των γαϊδουριών.
Το 2019 ακόμη και η Cruise Lines International Association, σε συνεργασία με το The Donkey Sanctuary, συμμετείχε στην καμπάνια «In Their Hooves», με ενημερωτικό υλικό προς τους επισκέπτες για την ευζωία των ιπποειδών που χρησιμοποιούνται στον τουρισμό. Το ζήτημα είχε ήδη φτάσει τότε στον Guardian, ο οποίος καλούσε τους ταξιδιώτες να αποφεύγουν τις βόλτες με γαϊδούρια στη Σαντορίνη.
Η PETA έχει πραγματοποιήσει καμπάνιες ακόμη και έξω από την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο, ενώ οι καταγγελίες για τα ζώα έχουν απασχολήσει διεθνή μέσα επί σειρά ετών.
Αυτό έχει σημασία. Διότι κάθε βίντεο με ένα εξαντλημένο ή τραυματισμένο ζώο δεν αφορά μόνο την ευζωία του. Και κάθε βίντεο στο οποίο εμφανίζεται άνθρωπος να δέχεται επίθεση επειδή επιχειρεί να καταγράψει τι συμβαίνει δεν αφορά μόνο μία τοπική διένεξη. Γίνεται εικόνα της χώρας.
«Ζώα τρίτης κατηγορίας»
Το Animal News έχει επανειλημμένα αναδείξει το θεσμικό κενό που αφορά τα ιπποειδή. Τον Οκτώβριο του 2025, σε ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ Σαββατοκύριακο», ο Θανάσης Χελιώτης, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Προστασίας Ιπποειδών (ΕΣΠΙ), περιέγραφε μια πραγματικότητα που παραμένει επίκαιρη: «Η έλλειψη θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα τα κατατάσσει ζώα τρίτης κατηγορίας και τα αδέσποτα ανεπιτήρητα αόρατα σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες», σημειώνοντας παράλληλα ότι οι καταγγελίες που φτάνουν στον Σύλλογο αυξάνονται κάθε χρόνο.
Στο ίδιο ρεπορτάζ, η Ρόζα Ρούσσου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Προστασίας Ιπποειδών «Ιππόθεσις», ήταν επίσης σαφής: «Τα ιπποειδή δεν είναι εργαλεία· η προστασία τους είναι χρέος μας. Χρειάζεται άμεσο θεσμικό πλαίσιο, αλλιώς χάνουμε κι εμείς την ανθρωπιά μας».
Η «Ιππόθεσις» ζητά τη δημιουργία ειδικού θεσμικού πλαισίου και κανόνων ευζωίας από το 2015. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2019 επανέφερε δημοσίως ακριβώς αυτό το αίτημα με αφορμή – τι άλλο; – τον ξυλοδαρμό του ακτιβιστή της Network for Animals στη Σαντορίνη.
Η ερώτηση στη ΔΕΘ και μια απάντηση που περιμένει ακόμη
Και εδώ υπάρχει μια ιστορία που για την υπογράφουσα είναι και προσωπικά δημοσιογραφική.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2022, στη συνέντευξη Τύπου του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, είχα θέσει στον Κυριάκο Μητσοτάκη ακριβώς αυτό το ζήτημα. Ήταν λίγες ημέρες μετά τον βασανισμό και τον θάνατο του γαϊδουριού στη Ζίτσα.
Η ερώτηση ήταν γιατί τα ιπποειδή εξακολουθούν να μην έχουν ένα συνολικό πλαίσιο που να ορίζει πώς πρέπει να διαβιούν, ποιες είναι οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών τους και πώς προστατεύονται πριν φτάσουμε στην κακοποίηση.
Η απάντηση του Πρωθυπουργού ήταν τότε κατηγορηματική:
«Έχετε δίκιο. […] Χρειάζεται μια προσαρμογή του νομικού πλαισίου, θα την κάνουμε».
Και πρόσθεσε ότι είχε ήδη ζητήσει να υπάρξει διάλογος «ειδικά με τις φιλοζωικές οργανώσεις που ασχολούνται με τα ιπποειδή», ώστε να προσαρμοστεί το θεσμικό πλαίσιο «για να μην ξαναδούμε τέτοιες εικόνες».
Έχουν περάσει τέσσερα χρόνια.
Υπάρχουν κανόνες, ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, επιμέρους διατάξεις και εγκύκλιοι. Μόλις τον Ιούλιο του 2026 το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επικαιροποίησε εκ νέου την εγκύκλιο για την εργασία των ιπποειδών κατά τους θερινούς μήνες, ορίζοντας, μεταξύ άλλων, απαγόρευση εργασίας συγκεκριμένες ώρες όταν η θερμοκρασία φτάνει σε υψηλά επίπεδα.
Αυτό όμως που ζητούσαν τότε – και εξακολουθούν να ζητούν – οι οργανώσεις προστασίας των ιπποειδών, ένα ενιαίο και αμιγώς προσανατολισμένο στα ιπποειδή πλαίσιο, δεν έχει ακόμη πάρει τη μορφή που είχε προαναγγελθεί.
Και οι εικόνες όχι μόνο δεν σταμάτησαν.
Στη Σαντορίνη, οκτώ χρόνια μετά την πρώτη μεγάλη επίθεση σε ακτιβιστές, βρισκόμαστε πάλι να συζητάμε για γαϊδούρια, κάμερες, καταγγελίες και ξύλο.
Μόνο που αυτή τη φορά δύσκολα μπορεί κάποιος να πει ότι δεν γνωρίζαμε.
Comments are closed.