Προσγείωση ελικοπτέρου στο Σαρακήνικο: Συγκροτείται ειδική επιτροπή για τη διερεύνηση του περιστατικού από την ΑΠΑ

Ειδική Επιτροπή συγκροτείται για τη διερεύνηση του περιστατικού προσγείωσης ελικοπτέρου στο Σαρακήνικο της Μήλου.

Υπενθυμίζεται ότι στις 7 Αυγούστου 2026, ελικόπτερο ιδιώτη προσγειώθηκε στο Σαρακήνικο, σε σημείο όπου εκείνη την ώρα βρίσκονταν πολλοί λουόμενοι, γεγονός που πυροδότησε ανησυχίες για την ασφάλεια της επιλογής του σημείου.

Πιο συγκεκριμένα, με απόφαση του Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.), Δρ. Χρήστου Τσίτουρα, συγκροτείται Επιτροπή για τη διερεύνηση του περιστατικού προσγείωσης ελικοπτέρου στην περιοχή «Σαρακήνικο» της Μήλου, στις 7 Αυγούστου 2026, μετά και τη σχετική αναφορά που κατέθεσε, σήμερα, ο χειριστής του ελικοπτέρου.

Σκοπός της Επιτροπής είναι η διενέργεια διερεύνησης με σκοπό τη συλλογή των αναγκαίων στοιχείων, την πλήρη διακρίβωση των πραγματικών περιστατικών και την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της συγκεκριμένης πτήσης με το ισχύον κανονιστικό και επιχειρησιακό πλαίσιο πολιτικής αεροπορίας.

Ειδικότερα, διερευνάται η τήρηση των εφαρμοστέων διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 923/2012 αναφορικά με την υποβολή, τροποποίηση και τήρηση του σχεδίου πτήσης, καθώς και των διατάξεων του άρθρου 12 του π.δ. 19/2009 αναφορικά με την προσγείωση ελικοπτέρου εκτός αδειοδοτημένου ελικοδρομίου.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 923/2012 είναι κάτι σαν τον «Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας του αέρα». Καθορίζει τους βασικούς κανόνες που πρέπει να ακολουθούν αεροπλάνα και ελικόπτερα όταν πετούν στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, ώστε οι πτήσεις να πραγματοποιούνται με ασφάλεια και με κοινούς κανόνες σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Μετά το πέρας της διερεύνησης, η Επιτροπή καλείται να υποβάλει σχετικό πόρισμα στον Διοικητή της Αρχής και να προτείνει τις δέουσες ενέργειες.

Το νομικό κενό

Σύμφωνα με το άρθρο 12 του Προεδρικού Διατάγματος 19/2009 – ΦΕΚ 35/Α/3-3-2009, που ορίζει τους κανόνες λειτουργίας και χρήσης των πεδίων προσγείωσης ελικοπτέρων εκτός οργανωμένων και αδειοδοτημένων ελικοδρομίων, ισχύουν τα εξής:

• Η χρήση πεδίου προσγείωσης επιτρέπεται αυστηρά μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας και σύμφωνα με τους κανόνες εναέριας κυκλοφορίας.
• Απαγορεύεται ρητά η λειτουργία ή χρήση πεδίου προσγείωσης σε περιοχές που υπόκεινται σε περιβαλλοντική ή άλλη ειδική προστασία.
• Ο κυβερνήτης/χειριστής του ελικοπτέρου φέρει την πλήρη ευθύνη για την πτητική λειτουργία, αξιολογεί και κρίνει την καταλληλότητα του πεδίου ενώ βρίσκεται στον αέρα, και εγγυάται την ασφάλεια της προσγείωσης.
• Μετά την προσγείωση σε μη αδειοδοτημένο πεδίο, ο χειριστής υποχρεούται να τη γνωστοποιήσει αμέσως στην πλησιέστερη αρμόδια Υπηρεσία Αεροναυτιλίας/Πύργο Ελέγχου, εφόσον απαιτείται από τους κανονισμούς.

Με βάση, επομένως το εν λόγω άρθρο επαφίεται στη χρήση του εκάστοτε πιλότου η κρίση της καταλληλότητας του τόπου προσγείωσης. Η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.), σύμφωνα με διαρροή των προηγούμενων ημερών, επεξεργάζεται την αναμόρφωση και επικαιροποίηση του π.δ. 19/2009, μεταξύ άλλων ως προς τις αερομεταφορές με ελικόπτερα, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των πτήσεων, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την προστασία περιοχών που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς προστασίας σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όπως, ενδεικτικά, οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και λοιπές προστατευόμενες περιοχές.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του υπουργείου Μεταφορών, η διαδικασία αυτή θα πάρει μήνες και δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Την ίδια στιγμή, οι πτήσεις ιδιωτών με ελικόπτερα έχουν αυξηθεί ραγδαία φέτος το καλοκαίρι, σύμφωνα με πληροφορίες, γεγονός που καθιστά τη συζήτηση για τις άναρχες προσγειώσεις ακόμα πιο κρίσιμη. Στην Πάρο και τη Αντίπαρο, για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί μεγάλη αύξηση των πτήσεων ελικοπτέρων. Παράλληλα με τα ελικόπτερα ιδιωτών πετούν και ελικόπτερα ΕΚΑΒ. Μέχρι στιγμής, βέβαια, δεν έχει παρατηρηθεί πρόβλημα στην πτήση ελικοπτέρων ΕΚΑΒ. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλά νησιά δεν υπάρχουν πιστοποιημένα επίσημα ελικοδρόμια.

Εν αναμονή της απομαγνητοφώνησης

Η κρίσιμη συνομιλία μεταξύ του χειριστή ελικοπτέρου και του υπαλλήλου παροχής πληροφοριών πτήσεων (AFISO), ο οποίος βρισκόταν στον Πύργο Ελέγχου, αναμένεται να απομαγνητοφωνηθεί τις επόμενες ώρες δίνοντας απάντηση στο ερώτημα για το εάν δόθηκε άδεια για την «επίμαχη» προσγείωση.

Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Χωριανόπουλο, Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελλήνιου Συλλόγου Τηλεπικοινωνιακών Υπαλλήλων (AFISO) της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), ο υπάλληλος παροχής πληροφοριών πτήσεων που βρισκόταν στον Πύργο Ελέγχου, δεν έχει δικαιοδοσία να αδειοδοτήσει προσγείωση. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του περιλαμβάνεται κυρίως η υποχρέωση να μεταβιβάζει πληροφορίες προκειμένου να εξασφαλίσει την ασφάλεια της πτήσης. Στη Μήλο, όπως και σε πολλά νησιά, υπάρχει ένας μόνο υπάλληλος παροχής πληροφοριών πτήσεων ανά βάρδια. Αυτό επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της υποστελέχωσης των Πύργων Ελέγχου, που καθιστά δύσκολη την εξυπηρέτηση πολλαπλών πτήσεων.

Ο χειριστής ελικοπτέρου από πλευράς του έχει υποχρέωση να ενημερώσει τον υπάλληλο παροχής πληροφοριών ότι προσγειώθηκε με ασφάλεια για να μην ξεκινήσει διαδικασία διάσωσης.