Ο Φεντόροφ ρίχνει το γάντι στον Ζελένσκι

Η πολιτική κρίση που έβραζε τον τελευταίο καιρό στην Ουκρανία, ξέσπασε χθες, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στο Κίεβο και την κυβέρνηση του προέδρου Ζελένσκι. Ο δημοφιλής, πρώην υπουργός Αμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ, λίγες εβδομάδες μετά την αποπομπή του από την κυβέρνηση και τις μεγάλες διαδηλώσεις που ακολούθησαν, ζήτησε εκλογές εν μέσω πολέμου και έκανε λόγο για «εκτενή διαφθορά».

Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν τις καταγγελίες αυτές με το γεγονός ότι λίγο αργότερα, και αφού οι υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς ανακοίνωσαν ότι αποκάλυψαν ομάδα ύποπτη για «ξέπλυμα» χρήματος (ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων) στην οποία περιλαμβάνεται ανώτερος αξιωματούχος της προεδρίας, έγινε γνωστό ότι ο Ζελένσκι απομάκρυνε την αναπληρώτρια επικεφαλής του προεδρικού γραφείου Ιρίνα Μούντρα.

Πρόκειται για τη συνέχεια μιας μεγάλης έρευνας που αποκαλύφθηκε τον περασμένο Νοέμβριο για φερόμενο σχέδιο μίζας 100 εκατομμυρίων δολαρίων στην κρατική υπηρεσία ατομικής ενέργειας, στην οποία είχε εμπλακεί ο τότε προσωπάρχης του Ζελένσκι, Αντρι Γέρμακ, προκαλώντας την οργή των πολιτών.

Οι δημοσκοπήσεις

Ο 35χρονος Φεντόροφ, με τη νέα του παρέμβαση, ζήτησε ανοιχτά διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, παρά τη συνέχιση του πολέμου με τη Ρωσία, τονίζοντας ότι η χώρα πρέπει να βρει έναν τρόπο να αποκαταστήσει την πλήρη δημοκρατική διαδικασία.

«Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας», ανέφερε στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, θέτοντας το θέμα των εκλογών που ο πρόεδρος Ζελένσκι έχει απορρίψει αν δεν προηγηθεί κατάπαυση του πυρός. Πολιτικοί αναλυτές στο Κίεβο σχολίαζαν, χθες, ότι ο Φεντόροφ που είναι εξαιρετικά δημοφιλής, σε πρόσφατη δημοσκόπηση κατετάγη πολύ υψηλότερα από τον Ζελένσκι ως προς την εμπιστοσύνη των πολιτών. Ετσι, πλέον, ο πρώην υπουργός θεωρείται ως πιθανός πόλος συσπείρωσης της κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς αναμένεται να είναι υποψήφιος στις επόμενες κάλπες – όποτε κι αν στηθούν.

Ο Φεντόροφ, ο οποίος παλαιότερα ήταν επικεφαλής του υπουργείου Ψηφιακού Μετασχηματισμού, όπου το όνομά του συνδέθηκε με την τεχνολογική αναβάθμιση του ουκρανικού κράτους και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στον πόλεμο και κυρίως των drones, υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν πρέπει να αφήσει τον πόλεμο να καθορίζει επ’ αόριστον τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

«Πρέπει να βρούμε έναν νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στη χώρα μας να αποκαταστήσει την πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και σε συνθήκες ενός μακρού πολέμου», ανέφερε. Επίσης, έθεσε το ερώτημα πώς μπορεί να λειτουργεί ένα κράτος εάν ο πόλεμος διαρκέσει για χρόνια και προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να δοθεί στον ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, η δυνατότητα να καθορίζει πότε οι Ουκρανοί θα μπορούν να επιλέξουν την κυβέρνησή τους.

Ο στρατιωτικός νόμος

Η ουκρανική νομοθεσία δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή εκλογών υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου, ο οποίος βρίσκεται σε ισχύ από τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022. Ο πρώην υπουργός αναγνώρισε τις μεγάλες πρακτικές δυσκολίες, μεταξύ των οποίων τη διασφάλιση της συμμετοχής των στρατιωτών που βρίσκονται στο μέτωπο, των πολιτών που ζουν σε περιοχές κοντά στις γραμμές των συγκρούσεων, αλλά και εκατομμυρίων Ουκρανών που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Οπως σημείωσε, όμως, η πολυπλοκότητα της διαδικασίας δεν σημαίνει ότι αυτή είναι αδύνατη.

Η νέα παρέμβασή του δεν περιορίστηκε στο θέμα των εκλογών. Ο Φεντόροφ έκανε λόγο για «συστημική κρίση διακυβέρνησης» στην Ουκρανία, εξαπολύοντας αιχμές για το πολιτικό και διοικητικό σύστημα. «Το παλιό σύστημα ζει πολύ συχνά με τους δικούς του κανόνες. Προστατεύει τον εαυτό του. Φοβάται την αλλαγή», ανέφερε, σε μια τοποθέτηση που ερμηνεύεται ως ευθεία πολιτική πρόκληση προς τον πρόεδρο Ζελένσκι. Χωρίς να αναφέρει ονόματα, καταδίκασε επίσης τη «εκτενή διαφθορά», υποστηρίζοντας ότι πλήττει την πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας.

Ο Φεντόροφ δήλωσε πριν από λίγο καιρό πως οι μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες προμηθειών του υπουργείου Αμυνας, οι οποίες αφορούν εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενδέχεται να συνετέλεσαν στην αποπομπή του.

Η αιφνιδιαστική αποπομπή

Η σημερινή εικόνα απέχει πολύ από εκείνη του Ιανουαρίου, όταν ο Φεντόροφ ανέλαβε το υπουργείο Αμυνας με εντολή να προχωρήσει σε μεγάλες μεταρρυθμίσεις στον ουκρανικό στρατό. Η αιφνιδιαστική αποπομπή του τον Ιούλιο προκάλεσε αντιδράσεις. Ακολούθησαν μεγάλες διαδηλώσεις ζητώντας την επιστροφή του στην κυβέρνηση και την απομάκρυνση του αρχηγού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι, με τον οποίο φημολογείτο ότι είχε κόντρα ο Φεντόροφ. Λίγο αργότερα, ο Ζελένσκι απομάκρυνε και τον Σίρσκι, ενώ πρότεινε στον Φεντόροφ να επιστρέψει ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, κάτι που εκείνος αρνήθηκε.

Η χθεσινή παρέμβαση του Φεντόροφ έγινε λίγη ώρα αφότου οι ουκρανοί βουλευτές επικύρωσαν την επιλογή του προέδρου Ζελένσκι, τον Γεβγκένι Χμάρα, για να ηγηθεί του υπουργείου Αμυνας. «Ο λαός μας είναι εδώ και καιρό έτοιμος για μια διαφορετική χώρα», είπε ο πρώην υπουργός, κλείνοντας το μήνυμά του: «Τώρα το κράτος μας πρέπει να φανεί αντάξιο των πολιτών του».