Ο πόλεμος χτυπά πλέον την πόρτα των Ρώσων;

Το Associated Press περιγράφει το φετινό καλοκαίρι ως μία περίοδο σχεδόν καθημερινής αναστάτωσης, απογοήτευσης και ανησυχίας για τους Ρώσους. Σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Άμυνας που συγκέντρωσε το αμερικανικό πρακτορείο, περισσότερα από 43.300 ουκρανικά drones αναχαιτίστηκαν πάνω από τη Ρωσία και την προσαρτημένη Κριμαία μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου. Την ίδια περίοδο του 2025, ο αντίστοιχος αριθμός ήταν περίπου 7.700. Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από τη Μόσχα και δεν είναι δυνατόν να επαληθευτούν ανεξάρτητα, αποτυπώνουν όμως την εντυπωσιακή κλιμάκωση του πολέμου των drones.

Για μεγάλο μέρος της ρωσικής κοινωνίας, ο πόλεμος στην Ουκρανία παρέμενε επί χρόνια μια πραγματικότητα μακρινή. Οι μάχες διεξάγονταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, οι απώλειες καλύπτονταν από την κρατική προπαγάνδα και η καθημερινότητα στις μεγάλες πόλεις συνεχιζόταν σχεδόν κανονικά. Το καλοκαίρι του 2026 σύμφωνα με τα δυτικά μέσα η εικόνα άρχισε να αλλάζει.

Ουρές σχηματίστηκαν έξω από πρατήρια καυσίμων, πτήσεις ακυρώθηκαν ή άλλαξαν πορεία, αεροδρόμια έκλεισαν προσωρινά και παραδόσεις ηλεκτρονικών παραγγελιών καθυστέρησαν, καθώς ουκρανικά drones έπληξαν διυλιστήρια, αποθήκες και κρίσιμες υποδομές βαθιά στο ρωσικό έδαφος.

Ιδιαίτερα αισθητές έγιναν οι συνέπειες των επιθέσεων στην αγορά καυσίμων. Ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν εγκαταστάσεις στο Περμ, στο Νίζνι Νόβγκοροντ και στο Γιαροσλάβλ, προκαλώντας έκτακτες διακοπές λειτουργίας. Σύμφωνα με το Reuters, στα τέλη Αυγούστου η παραγωγή βενζίνης στη Ρωσία είχε περιοριστεί περίπου στο 70% της εγχώριας ζήτησης. Σε ορισμένες περιοχές επανήλθαν περιορισμοί στις αγορές και προγράμματα ανεφοδιασμού ανάλογα με τον αριθμό κυκλοφορίας των οχημάτων, ενώ η Μόσχα στράφηκε σε εισαγωγές καυσίμων και περιόρισε τις εξαγωγές της για να καλύψει μέρος του ελλείμματος.

Το πλήγμα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ενεργειακό. Επιθέσεις σε αποθηκευτικούς χώρους των μεγάλων εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries και Ozon προκάλεσαν προβλήματα στις παραδόσεις ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Ένας πόλεμος που παρουσιαζόταν από το Κρεμλίνο ως ελεγχόμενη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» άρχισε να εμφανίζεται στις οθόνες των κινητών, στα άδεια ράφια, στην τιμή της βενζίνης και στα δέματα που δεν έφταναν ποτέ στον προορισμό τους.

Ανάλογη είναι η εικόνα στις αερομεταφορές. Οι επιδρομές drones έχουν προκαλέσει επανειλημμένες διακοπές λειτουργίας σε ρωσικά αεροδρόμια. Παρότι οι ευρωπαϊκές και οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες αποφεύγουν τον ρωσικό εναέριο χώρο από το 2022, εξακολουθούν να τον χρησιμοποιούν εταιρείες από την Τουρκία, την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου. Στοιχεία της Flightradar24 κατέγραψαν νέες αναταράξεις στα αεροδρόμια της Μόσχας, ενώ εταιρείες όπως η Pegasus και η Flydubai ακύρωσαν ή προειδοποίησαν για καθυστερήσεις και αλλαγές δρομολογίων. Η Ουκρανία ενημέρωσε επισήμως τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας ότι θεωρεί πλέον τον ρωσικό εναέριο χώρο επικίνδυνο. Η Μόσχα απορρίπτει την προειδοποίηση και επιμένει ότι μπορεί να προστατεύσει την πολιτική αεροπορία.

Η στρατηγική του Κιέβου είναι ξεκάθαρη: να μεταφέρει μέρος του οικονομικού και ψυχολογικού κόστους του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει χαρακτηρίσει τις επιθέσεις βαθιά στη ρωσική επικράτεια «κυρώσεις μεγάλου βεληνεκούς», υποστηρίζοντας ότι τα διυλιστήρια και οι ενεργειακές εγκαταστάσεις χρηματοδοτούν και τροφοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή.

Η γαλλική «Le Monde» κάνει λόγο για έναν ασύμμετρο πόλεμο φθοράς. Η Ουκρανία προσπαθεί να πλήξει τα έσοδα, την οικονομία και το ηθικό της Ρωσίας, ενώ η Μόσχα επιτίθεται σε ουκρανικούς σιδηροδρόμους, λιμάνια, αποθήκες, επιχειρήσεις και ενεργειακές υποδομές, επιδιώκοντας να αποδιοργανώσει την οικονομική ζωή και να εξαντλήσει τις αντοχές των πολιτών.

Οι δύο πλευρές, βέβαια, δεν βρίσκονται στην ίδια θέση. Η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει σαφή αριθμητική και βιομηχανική υπεροχή. Κατά τις εκτιμήσεις που παραθέτει η «Le Monde», τον Ιούλιο και τον Αύγουστο εξαπέλυσε περίπου 10.000 drones μεγάλου βεληνεκούς εναντίον της Ουκρανίας — περίπου τέσσερις φορές περισσότερα από όσα εξαπέλυσε το Κίεβο. Το ανθρώπινο κόστος παραμένει επίσης ασύγκριτα βαρύτερο στην Ουκρανία, όπου οι ρωσικοί βομβαρδισμοί εξακολουθούν να σκοτώνουν αμάχους και να καταστρέφουν κατοικίες και βασικές υποδομές.

Ακόμη και ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναγνώρισε ότι τα ουκρανικά drones προκάλεσαν πραγματικές ζημιές στα ρωσικά διυλιστήρια, αν και υποστήριξε ότι η προστασία τους έχει βελτιωθεί. Παράλληλα, επέμεινε ότι η Ρωσία κερδίζει στο πεδίο της μάχης και διέψευσε ως «ανοησίες» τις πληροφορίες περί νέας επιστράτευσης.

Οι επιθέσεις δεν φαίνεται, προς το παρόν, να μπορούν από μόνες τους να ανατρέψουν τους στρατιωτικούς συσχετισμούς ή να οδηγήσουν το Κρεμλίνο σε υποχωρήσεις. Ραγίζουν όμως μία από τις βασικές πολιτικές επιδιώξεις του: να κρατήσει τον πόλεμο μακριά από την καθημερινότητα της πλειονότητας των Ρώσων.