Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Η Ευρώπη ανοίγει την πόρτα στον Καναδά

Χθες,η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέβηκε στο βήμα του Ευρωκοινοβουλίου για να εκφωνήσει την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης. Στο κοινό της βρισκόταν εκτός από τους επιτρόπους και ευρωβουλευτές, αν και δεν ήταν όλα τα έδρανα γεμάτα, ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ.

Οι προσδοκίες για το δυνατό πολιτικό μήνυμα συνεργασίας της ΕΕ και του Καναδά επαληθεύτηκαν όταν κάλεσε τον Καναδά να συνεργαστεί με τις Βρυξέλλες ώστε να καταστεί «το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης», προκαλώντας νέο όρθιο χειροκρότημα. «Μαρκ, θα ήθελα να συνεργαστώ μαζί σου» είπε η Φον ντερ Λάιεν, επισημαίνοντας ότι «βλέπουμε τον κόσμο με τα ίδια μάτια». Η συνεργασία, υπό το όνομα «Μια Συμμαχία για το Μέλλον», θα επεκτείνεται από την έξυπνη παραγωγή, την ενοποίηση αμυντικών βιομηχανικών βάσεων, την Αρκτική, την ενέργεια μέχρι τα κρίσιμα ορυκτά, την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Λίγο νωρίτερα, η πρόεδρος της Κομισιόν ξεκίνησε την ομιλία της, που διήρκεσε σχεδόν μια ώρα και δεκαπέντε λεπτά, με την επιγραμματική φράση του Ντίκενς «ήταν η καλύτερη των εποχών, ήταν η χειρότερη των εποχών» προκειμένου να μεταφέρει περιεκτικά την σημερινή κατάσταση της Ευρώπης, τους κινδύνους και τα κρίσιμα σημεία καμπής που αντιμετωπίζει, αλλά και τις ευκαιρίες που έχει. Η αντιμετώπιση των κινδύνων σε πολλά μέτωπα, άμυνα, ΤΝ, ανταγωνιστικότητα, κλιματική αλλαγή, μετανάστευση, δημοκρατία και η προσπάθεια να ενεργήσει η ΕΕ για να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες διέτρεξε τα μηνύματά της, επιδιώκοντας ταυτόχρονα μια ισορροπία ανάμεσα στην τυπική γλώσσα των ανακοινώσεων και στην πιο ανθρώπινη προσέγγιση των ευρωπαίων πολιτών από τους νέους μέχρι τους αγρότες με στοχευμένες αναφορές.

Η ώρα της αλήθειας

Οσον αφορά την κλιματική αλλαγή, χαρακτήρισε το φετινό καλοκαίρι «ώρα της αλήθειας», επισημαίνοντας ότι 660.000 εκτάρια γης κάηκαν στην Ευρώπη στις «φλόγες που σάρωσαν» από την Ιρλανδία έως «τα νησιά στην Ελλάδα και την Κροατία», ενώ περισσότεροι από 35.000 επιπλέον θάνατοι συνδέθηκαν με τους καύσωνες και12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών χάθηκαν. Υπεραμύνθηκε των κλιματικών στόχων, αλλά τόνισε την ανάγκη να δοθεί έμφαση και στην κλιματική προσαρμογή.

Aπέτισε φόρο τιμής και στον δανό πιλότο Rune Kyndal, που έχασε τη ζωή του εν ώρα πυρόσβεσης στην Ελλάδα, καλώντας τη μητέρα και τους δύο αδελφούς του στο Στρασβούργο. Ηταν ίσως η πιο συγκινητική στιγμή στη διάρκεια της ομιλίας. Ακρως συγκινητική ήταν και η στιγμή, στην οποία η Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τη μικρή ουκρανή Σάσα, η οποία παρότι έχασε το αριστερό της πόδι σε ρωσική επίθεση, εξελίχθηκε σε πρωταθλήτρια γυμναστικής.

Για την τεχνητή νοημοσύνη, η πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε «αισιόδοξη» ότι μπορεί «να ωφελήσει την ανθρωπότητα εφόσον τη διαχειριστούμε σωστά». Στο πεδίο της ασφάλειας, προειδοποίησε ότι «οι υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι όλο και λιγότερο υβριδικές και όλο και λιγότερο απειλές». Πέρα από τη νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας, που θα παρουσιάσει σύντομα με την Κάγια Κάλας, τόνισε ότι «έφτασε η ώρα για ένα αντίστοιχο «Αρθρο 4» της Ευρώπης ή ένα Πρωτόκολλο Ασφάλειας Εκτακτης Ανάγκης, το οποίο «όταν ενεργοποιείται από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα καλούνται για να συντονίσουν μια ευρωπαϊκή απάντηση». Παράλληλα, αναβίωσε την πρόταση για ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας σε επίπεδο ηγετών, στο οποίο θα μπορούν να συμμετέχουν στενοί εταίροι όπως η Ουκρανία, η Βρετανία, η Νορβηγία και ο Καναδάς, ενώ ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Εργαλείου για Στρατηγικές Δυνατότητες Υποστήριξης (Strategic Enablers).

Ειδικό πλαίσιο Εκτάκτων Αναγκών

Στον απόηχο της κρίσης στη Θέουτα, η Φον ντερ Λάιεν ζήτησε τη θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, πρόταση που ανταποκρίνεται στη θέση του έλληνα Πρωθυπουργού, ο οποίος είχε ζητήσει ειδικό ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης μαζικών και εργαλειοποιημένων μεταναστευτικών πιέσεων.

Τέλος, για τη Γάζα, με φόντο φωτογραφία από ερείπια βομβαρδισμένων κτιρίων η Φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε τα «βαθιά δεινά» και καταδίκασε την «ανεξέλεγκτη βία των εποίκων» στη Δυτική Οχθη, τονίζοντας παράλληλα ότι η Ευρώπη οφείλει να διατηρήσει ζωντανή τη λύση των δύο κρατών. Παραδέχτηκε επίσης την αδυναμία της ΕΕ να συμφωνήσει σε ορισμένα από τα μέτρα που έχει προτείνει η ίδια.