Ορμούζ: Το «παράθυρο» 60 ημερών έκλεισε, τα Στενά δεν άνοιξαν

Το «παράθυρο» των 60 ημερών που είχε ανοίξει το Μνημόνιο Συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ έκλεισε χωρίς ειρηνευτική συμφωνία, χωρίς παράταση και χωρίς ενεργές διαπραγματεύσεις, αφήνοντας πίσω του τα Στενά του Ορμούζ να εξακολουθούν να λειτουργούν πολύ μακριά από την κανονικότητα, επισημαίνει η Kpler σε μία ανάλυσή της.

Η συμφωνία της 17ης Ιουνίου μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν, που έληξε άδοξα στις 17 Αυγούστου, πέτυχε να αποσυμφορήσει για ένα διάστημα το συσσωρευμένο φορτίο πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο, όχι όμως και να αποκαταστήσει την ομαλή ναυσιπλοΐα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler, περίπου 374 εκατ. βαρέλια αργού μετακινήθηκαν από τον Κόλπο μέσα στο 60ήμερο, με μέσο ρυθμό περίπου 6,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ο όγκος αυτός ήταν σχεδόν τριπλάσιος από τον ρυθμό των 2,3 εκατ. βαρελιών ημερησίως που είχε διαμορφωθεί κατά τους μήνες του αποκλεισμού, παρέμενε όμως μόλις στο 40% των περίπου 15 εκατ. βαρελιών ημερησίως που περνούσαν από το Ορμούζ το 2025.

Με άλλα λόγια, η εκεχειρία λειτούργησε περισσότερο ως μηχανισμός εκτόνωσης της συσσώρευσης παρά ως πραγματική επαναφορά των θαλάσσιων ροών.

Η πιο χαρακτηριστική εικόνα της περιόδου προέρχεται από την πλωτή αποθήκευση. Τα φορτωμένα δεξαμενόπλοια που παρέμεναν ακίνητα για μία εβδομάδα ή περισσότερο είχαν φθάσει στα 104 εκατ. βαρέλια στα τέλη Απριλίου και βρίσκονταν ακόμη στα 61 εκατ. βαρέλια όταν υπογράφηκε το Μνημόνιο.

Μέσα στις πρώτες τρεις εβδομάδες της συμφωνίας η ποσότητα αυτή υποχώρησε στα 16 εκατ. βαρέλια, καταδεικνύοντας ότι ένα μεγάλο μέρος των εγκλωβισμένων πλοίων κατάφερε να εξέλθει.

Ωστόσο, οι συνολικές ποσότητες αργού πετρελαίου που παρέμεναν εντός του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν δεν μειώθηκαν στον ίδιο βαθμό. Τα 165 εκατ. βαρέλια κατά την υπογραφή της συμφωνίας μειώθηκαν στα 107 εκατ. στις 7 Ιουλίου, για να επανέλθουνπερίπου στα 130 εκατ. βαρέλια κατά το κλείσιμο του «παραθύρου». Ακόμη και στις 18 Αυγούστου, ήταν στα 110 εκατ. βαρέλια, υψηλότερα από τα περίπου 96 εκατ. βαρέλια της έναρξης του πολέμου.

«Σκοτεινές» διελεύσεις

Ακόμη πιο ανησυχητική για τη ναυτιλία είναι η επαναφορά των λεγόμενων «σκοτεινών» διελεύσεων. Στην τρίτη εβδομάδα του Μνημονίου, το 95% των βαρελιών που εγκατέλειπαν τον Κόλπο μπορούσε να συνδεθεί με τον τερματικό σταθμό από τον οποίο είχαν φορτωθεί. Στην τελευταία εβδομάδα, όμως, το 66% δεν μπορούσε πλέον να ταυτοποιηθεί με τον ίδιο τρόπο καθώς τα πλοία δεν είχαν ανοιχτά τα αυτόματα συστήματα εντοπισμού (AIS).

Στη συνέχεια, τα Στενά λειτουργούσαν ουσιαστικά μέσα από δύο δρόμους: μία ιρανική διαδρομή και μία «dark/unknown» διαδρομή. Το ποσοστό των σκοτεινών ή μη προσδιορισμένων διελεύσεων δεν έπεσε κάτω από το 44% και στο τέλος του 60ημέρου ξεπέρασε το 80%. Παράλληλα, οι διελεύσεις LPG μηδενίστηκαν στα μέσα Ιουλίου, ενώ τα LNG carriers σταμάτησαν για σχεδόν τρεις εβδομάδες πριν αρχίσουν εκ νέου να περνούν, συχνά χωρίς πλήρη ορατότητα.

Να σημειωθεί επίσης ότι οι φορτώσεις αργού από το Ιράν στο διάστημα αυτό υποχώρησαν από 893.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο σε μόλις 156.000 βαρέλια ημερησίως έως τις 17 Αυγούστου.Την ίδια στιγμή, οι εισροές δεξαμενόπλοιων σε ballast προς τον Κόλπο περιορίστηκαν σε περίπου δύο πλοία ημερησίως, ένδειξη ότι η αγορά δεν προεξοφλούσε γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα.

Στις 18 Αυγούστου, η εικόνα της ναυσιπλοΐας παρέμενε εξαιρετικά περιορισμένη. Σύμφωνα με στοιχεία του MarineTraffic, οι επιβεβαιωμένες διελεύσεις από το Ορμούζ μειώθηκαν κατά 17% σε ημερήσια βάση, στις 10, με έξι πλοία να εξέρχονται από τον Κόλπο και τέσσερα να εισέρχονται.Η μη αποκατάσταση των ροών αφήνει πλέον ένα σημαντικό ενεργειακό κενό να μεταφέρεται στους επόμενους μήνες. Με βάση τις εκτιμήσεις της Kpler, το έλλειμμα σε σχέση με τις κανονικές ροές του Ορμούζ φθάνει περίπου τα 550 εκατ. βαρέλια αργού.

Μέχρι σήμερα, η διαφορά αυτή έχει απορροφηθεί μέσω μειώσεων αποθεμάτων και των ποσοτήτων που δημιουργήθηκαν κατά το «παράθυρο» της εκεχειρίας, ωστόσο η επίδραση αναμένεται να γίνει περισσότερο αισθητή από τον Σεπτέμβριο και μέσα στο τέταρτο τρίμηνο.