Οι Ελληνες γυρίζουν την πλάτη στα δυνατά ποτά

Την «πλάτη» στο αλκοόλ γυρίζουν οι Ελληνες, μειώνοντας την κατανάλωσή τους ή στρεφόμενοι σε ποτά με 0% αλκοόλ. Αυτό δείχνουν οι αριθμοί, καθώς τόσο η αύξηση των ελέγχων όσο και οι καμπάνιες ενημέρωσης τα τελευταία χρόνια φαίνεται να αποδίδουν καρπούς, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι Ελληνες αντιμετωπίζουν πλέον το αλκοόλ.

Από το 2019 έως και τη χρονιά που πέρασε, το ποσοστό των Ελλήνων που δήλωσε ότι πίνει καθημερινά αλκοόλ μειώθηκε στο 3,8%, ενώ παράλληλα αυξήθηκε στο 33,7% το ποσοστό εκείνων που έβγαλαν εντελώς το αλκοόλ από την ζωή τους.

Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat και του Συνδέσμου Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων και Αλκοολούχων Ποτών (ΣΕΑΟΠ) δείχνουν ότι η σχέση των Ελλήνων με το αλκοόλ βρίσκεται σε φάση αλλαγών. Μάλιστα, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), του ΣΕΑΟΠ και της Eurostat, η χώρα παρουσιάζει μια διαχρονική μείωση στην κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών.

Στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφέρουν ότι η κατανάλωση αλκοόλ στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 2 λίτρα ανά άτομο (άνω των 15 ετών) μεταξύ 2010 και 2020. Η μείωση αυτή ήταν της τάξης του 36,2% στην ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση καθαρής αλκοόλης.

Μάλιστα, από στοιχεία του ΣΕΑΟΠ και της Eurostat φαίνεται ότι η πτωτική πορεία εντάθηκε μετά το 2019, με αποτέλεσμα η καθημερινή κατανάλωση να αφορά ένα πολύ μικρό ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού της χώρας – μόλις το 3,8% το 2025, ποσοστό χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που ήταν στο 4,9%. Την ίδια στιγμή, αισιόδοξο είναι ότι περισσότεροι από τρεις στους δέκα Ελληνες απέχουν πλήρως από την κατανάλωση αλκοόλ, σημειώνοντας σημαντική άνοδο από το 28,5% που είχε καταγραφεί το 2019.

Η ανάλυση των δεδομένων αυτών αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική κουλτούρα κατανάλωσης στην Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση, το 7,5% των ανδρών και το 2,5% των γυναικών του ενήλικου πληθυσμού καταναλώνουν αλκοόλ κάθε μέρα. Στην Ελλάδα, καθημερινή κατανάλωση αναφέρει το 5% των ανδρών και το 2,7% των γυναικών. Επίσης, στην Ελλάδα η εβδομαδιαία κατανάλωση είναι στο 18% και η μηνιαία στο 26,1%.

Το ποσοστό των ατόμων που δηλώνουν εβδομαδιαία κατανάλωση επιβεβαιώνει ότι το αλκοόλ στην Ελλάδα είναι συνδεδεμένο με τις εξόδους και τις γιορτές και όχι με μια καθημερινή συνήθεια στο σπίτι, καθώς για τους Ευρωπαίους μόνο το 19% δηλώνει την κατανάλωση ποτών ως εβδομαδιαία συνήθεια.

Η νέα τάση

Η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ την τελευταία δεκαετία έφερε και αλλαγές στην αγορά, η οποία μετατοπίζεται από τα «βαριά» ποτά προς ελαφρύτερες επιλογές. Τα παραδοσιακά λεγόμενα «σκληρά» ποτά, όπως το ουίσκι και η βότκα, χάνουν μερίδια λόγω της ανάγκης για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, των αυστηρότερων ελέγχων, αλλά και της οικονομικής πίεσης στα νοικοκυριά. Ετσι, εντυπωσιακή είναι η αύξηση των πωλήσεων στην ελληνική αγορά της κατηγορίας «No & Low Alcohol», δηλαδή των ποτών με μηδενικό ή ελάχιστο αλκοόλ. Ο συνολικός τζίρος της κατηγορίας στη χώρα ξεπερνά πλέον τα 40-45 εκατομμύρια ευρώ σε επίπεδο τιμών χονδρικής και αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 18%-22%. Πρωταγωνιστές είναι οι zero-alcohol μπίρες, οι οποίες αποτελούν το 85% της αγοράς αυτής της κατηγορίας, με μερίδιο 7%-9% του συνολικού όγκου της ελληνικής ζυθοποιίας. Μεγάλες εγχώριες βιομηχανίες επενδύουν πλέον εκατομμύρια σε τεχνολογίες για να προσφέρουν αυτά τα νέα προϊόντα. Παράλληλα, τα έτοιμα συσκευασμένα κοκτέιλ με χαμηλό βαθμό αλκοόλ (RTDs) και τα mocktails κερδίζουν τη Gen Z, ενώ τα μπαρ εντάσσουν πλέον τα ποτά αυτά στους καταλόγους τους.

Πού οφείλεται η στροφή

Η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους φορείς αλλά και τους εκπροσώπους της αγοράς, οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες:

Αυξημένο κόστος: Η Ελλάδα είναι η 3η ακριβότερη χώρα στην ΕΕ στα αλκοολούχα ποτά εξαιτίας του υψηλού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), γεγονός που αναγκάζει τους Ελληνες να μειώνουν την κατανάλωση για λόγους οικονομίας.

Αυστηρότεροι έλεγχοι και ενημέρωση: Τα αυστηρότερα μέτρα ελέγχων (αλκοτέστ) και η ενημέρωση για τα προβλήματα που δημιουργεί η κατάχρηση του αλκοόλ έχουν αποδώσει. Ετσι, αν και η έξοδος και η διασκέδαση παραμένουν αδιαπραγμάτευτες, οι καταναλωτές μειώνουν ή αντικαθιστούν το ποτό τους με επιλογές που έχουν λιγότερο ή καθόλου αλκοόλ, ώστε να διασκεδάζουν υπεύθυνα.