Οδοιπορικό στο κάστρο Μποφόρ: Τα ΝΕΑ στο οχυρό – κλειδί του Νοτίου Λιβάνου

Τίποτα στον ορίζοντα που διαγράφεται μπροστά μας δεν παραπέμπει σε αυτό που η απόσταση καταφέρνει να κρύψει στο πρώτο φως της ημέρας. Το τοπίο είναι καθηλωτικό, ορεινό και κατάφυτο και, πάνω απ’ όλα, ειρηνικό. Έτσι μοιάζει.

Τα πέντε μεγάλα τζιπ Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) μοιάζουν ακατανόητα πολλά για μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων, οι οποίοι αποτελούν, μάλιστα, τη μειονότητα στην αποστολή – την πρώτη, όπως θα μαθαίναμε στη συνέχεια, στο πασίγνωστο από την επικαιρότητα, για όλους τους λάθος λόγους, διαχρονικά, κάστρο Μποφόρ (Beaufort). Η πλειονότητα των μελών της αποστολής είναι πάνοπλοι έφεδροι των ειδικών δυνάμεων.

Το Μποφόρ καταλήφθηκε πριν από περίπου σαράντα ημέρες και η πιο παράξενη, ίσως, στιγμή της αποστολής θα ερχόταν αργότερα, όταν, σε ένα από τα μεγαλύτερα τούνελ της Χεζμπολάχ, στη θέα όπλων, σφαιρών και ρουκετών που ανακαλύφθηκαν – ένα από τα πέντε μεγάλα τούνελ, μας είπαν – κάποιος θα ρωτούσε εάν υπάρχουν κι άλλα.

«Σίγουρα υπάρχουν», μας είπε ο νεαρός αξιωματικός στο σημείο, με ένα ύφος που μάλλον πρόδιδε κάποια έκπληξη, για να προσθέσει ότι υπάρχουν ακόμη και ένοπλοι της Χεζμπολάχ σε αυτά τα τούνελ και στην περιοχή. Για όσους μπορεί να νόμιζαν ότι η Χεζμπολάχ δεν ήταν πια εκεί. Η διαδρομή προς το κάστρο είναι αποκαλυπτική πολλών πραγμάτων, τα οποία δύσκολα μπορεί να καταλάβει κανείς εάν δεν βρεθεί εκεί. Πώς, για παράδειγμα, ενώ το Μποφόρ βρίσκεται μόλις πέντε χιλιόμετρα από τα σύνορα, χρειάζεται κανείς μιάμιση ώρα για να τα διανύσει. Ο μόνος τρόπος είναι με ένα τέτοιο τζιπ, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει καν δρόμος: πρέπει κανείς να κατέβει προσεκτικά ολόκληρο το δαιδαλώδες και απόκρημνο μονοπάτι στην άκρη του βουνού, να φτάσει στον ποταμό Λιτάνι και να ανέβει αμέσως από ένα αντίστοιχο μονοπάτι στην άλλη πλευρά του φαραγγιού, στο απέναντι βουνό.

Απροσπέλαστο σημείο

Εδώ ο Λιτάνι βρίσκεται στο πλησιέστερο προς τα σύνορα σημείο του και είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί το Ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ χρησιμοποιεί αυτό το σχεδόν απροσπέλαστο σημείο ως όριο.

Φτάνοντας, δε, στο κάστρο, αντιλαμβάνεται κανείς γιατί, από την εποχή των Σταυροφόρων που το έχτισαν, το σημείο αυτό είναι τόσο στρατηγικό. Από εδώ βλέπει κανείς σε εκπληκτική απόσταση προς όλες τις κατευθύνσεις.

Το ερώτημα πλέον είναι τι μπορεί να γίνει από εδώ και πέρα. Η αξιωματικός του IDF που μας συνοδεύει επαναλαμβάνει ότι το Ισραήλ δεν σκοπεύει να μείνει ούτε στην περιοχή ούτε στον Λίβανο. Το ερώτημα, όμως, είναι άλλο.

Το ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να παραμείνει στο Μποφόρ και σε αυτό το τμήμα της περιοχής για άλλα 18 χρόνια, όπως έκανε στο διάστημα 1982-2000, είναι φανερό. Πλέον το δεσμεύει και εκείνο το Ψήφισμα 1701 αλλά και η συμφωνία που είχε επιτευχθεί. Έξι μόλις χρόνια μετά την επιστροφή του το 2000, η Χεζμπολάχ προκάλεσε έναν νέο πόλεμο, το 2006, με τη δολοφονία οκτώ ισραηλινών στρατιωτών και την απαγωγή άλλων δύο μέσα στο ισραηλινό έδαφος.

Το Ισραήλ, λοιπόν, δεν μπορεί πια να μείνει στο σημείο. Το ποιος προκάλεσε ποιον δεν αποτελεί λόγο για να παραβιάζονται σε βάθος χρόνου τα συμφωνηθέντα. Από την άλλη, το ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν το Ισραήλ αποχωρήσει και σε πόσο χρόνο η Χεζμπολάχ θα κάνει και πάλι τα ίδια, όπως πάντοτε.

Το σχέδιο

Και εδώ είναι που η μοναδική μικρή ελπίδα είναι να πετύχει το σχέδιο που συμφώνησαν οι νόμιμες αρχές του Λιβάνου με το Ισραήλ, αφού, βέβαια, οι ξένες δυνάμεις στηρίξουν τον Στρατό του Λιβάνου σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Είναι λογικό η Βηρυτός να μη θέλει να προκαλέσει έναν νέο εμφύλιο, αλλά ούτε και να χάσει τη μοναδική, ίσως, ευκαιρία της να κόψει οριστικά το πλοκάμι της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Έχοντας πλέον καταλάβει το πώς και το γιατί αυτού του τόσο στρατηγικού σημείου, διακρίναμε στο βάθος τα πρώτα χωριά.

Δεν φαινόταν αλλά ξέραμε ότι λίγα πράγματα έχουν μείνει όρθια εδώ. Υπάρχουν, μάλιστα, και κάποια χριστιανικά χωριά. Οι άνθρωποι έφυγαν και, όταν γυρίσουν – εάν γυρίσουν –, θα αρχίσουν κι αυτοί να μετρούν αντίστροφα, για ακόμη μία φορά από τις πολλές, εάν το σχέδιο δεν πετύχει. Μια ιστορία επανάληψη της ίδιας της ταραγμένης ιστορίας αυτής της άγριας αλλά πανέμορφης γης.