Νύχτες Πρεμιέρας: Ταινίες για όλα τα… αφτιά

Η δημιουργική συγγένεια μουσικής-κινηματογράφου, τεχνών, άρχισε πολύ πριν ο ήχος μπει στην 7η Τέχνη, όταν ζωντανή μουσική παιζόταν κατά τη διάρκεια προβολών ταινιών χωρίς ήχο. Βεβαίως, εδώ και πολλές δεκαετίες, το soundtrack μιας ταινίας παίζει καθοριστικό ρόλο, διαμορφώνοντας τον ρυθμό μιας εικόνας, εντείνοντας συναισθήματα ή μεταβάλλοντας τον τρόπο με τον οποίο ο θεατής βιώνει μια σκηνή και την κρατά για πάντα ζωντανή στη μνήμη του.

Επίσης, μαζί με τα ντοκιμαντέρ, οι μυθοπλαστικές ταινίες μουσικού περιεχομένου, οι βιογραφίες μουσικών προσωπικοτήτων, ή τα σενάρια που αναφέρονται σε γεγονότα στα οποία η μουσική παίζει καθοριστικό ρόλο, αποτελούν εδώ και αρκετά χρόνια μέρος της κινηματογραφικής βιομηχανίας, συστημικής και ανεξάρτητης.

«Ροζ Νάρκισσος» με Κ. Βήτα

Η πολυσχιδής αυτή σχέση μουσικής-κινηματογράφου ανέκαθεν βρισκόταν στις προτεραιότητες πολλών κινηματογραφικών φεστιβάλ, ανάμεσα στα οποία και των Αθηναϊκών Νυχτών Πρεμιέρας που φέτος, στην 32η έκδοσή τους απέκτησε χορηγό στο τμήμα «Μουσική και Φιλμ». Η υποστήριξη ενός άλλου φεστιβάλ, του Release Athens, κρίθηκε απαραίτητη και έτσι οι δύο θεσμοί διοργανώνουν από κοινού μια ξεχωριστή βραδιά στο Floyd Live Music Venue, μετατρέποντας την κινηματογραφική προβολή σε μια ζωντανή μουσική εμπειρία.

Συγκεκριμένα, την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, στον συναυλιακό χώρο Floyd Live Music Venue στην Πειραιώς, τα δύο φεστιβάλ παρουσιάζουν μια «ιδιαίτερη υβριδική εμπειρία» όπως αποκαλούν την προβολή της cult δημιουργίας «Ροζ Νάρκισσος» (Pink Narcissus, 1971) του Τζέιμς Μπίντγκουντ, μιας από τις πιο αναγνωρίσιμες δημιουργίες του queer underground cinema.

Γυρισμένη εξ ολοκλήρου στο διαμέρισμα του δημιουργού της, πλημμυρισμένη από ευφάνταστα σκηνικά, εκρηκτικά χρώματα και ακαταμάχητη camp αισθητική, αυτή η ταινία παραμένει ένας διαχρονικός ύμνος στον ερωτισμό, στη φαντασία ως πύλη διαφυγής και στην ανδρική ομορφιά. Μάλιστα, η προβολή στο Floyd θα πραγματοποιηθεί με συνοδεία πρωτότυπης ζωντανής μουσικής από τον Κωνσταντίνο Βήτα, ο οποίος διατηρεί μακρόχρονη σχέση με το Release Athens, έχοντας εμφανιστεί σε διοργανώσεις του τόσο ως σόλο καλλιτέχνης όσο και μαζί με τους Στέρεο Νόβα.

Θρύλοι της τζαζ

Σε ό,τι αφορά το υπόλοιπο πρόγραμμα του τμήματος «Μουσική και Φιλμ», παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, παρά τις περικοπές που έχουν γίνει από πέρυσι στο φεστιβάλ, μειώνοντας την ποσότητα των ταινιών του γενικότερα. Επιλέχθηκαν πέντε ακόμα ταινίες οι οποίες φωτίζουν τις διαφορετικές όψεις της σχέσης ανάμεσα στη μουσική, τους δημιουργούς της και τον κινηματογράφο. Κάποιες είναι ταινίες για φανατικούς μουσικόφιλους, άλλες απευθύνονται σε θεατές που αναζητούν ιστορίες πέρα από την ίδια τη μουσική.

Σε αυτές ανήκει η ταινία «Everybody Digs Bill Evans» (2026), ντεμπούτο στη μεγάλου μήκους παραγωγή μυθοπλασίας του Γκραντ Γκι, ενός σκηνοθέτη προερχόμενου από τα μουσικά ντοκιμαντέρ (Joy Division, Radiohead). Η ταινία είναι μια «ξενάγηση» στον κόσμο ενός άλλου μουσικού, του θρυλικού πιανίστα της τζαζ Μπιλ Εβανς (1929-1980), ο οποίος βυθίστηκε στην άβυσσο εξαιτίας προσωπικών απωλειών, μακροχρόνιων εθισμών και δημιουργικών αδιεξόδων.

Γυρισμένη ασπρόμαυρη, με ελάχιστες έγχρωμες σκηνές, η ταινία δεν είναι ένα μουσικό biopic απευθυνόμενο αποκλειστικά στο κοινό της τζαζ, αλλά ένα οικογενειακό δράμα που δίνει μεγάλη σημασία στην σχέση του Εβανς (Αντερς Ντάνιελσεν Λίε) σε τους γονείς (Μπιλ Πούλμαν, Λόρι Μέτκαλφ) και τον αδελφό του (Μπάρι Γουόρντ).

Μια άλλη ταινία μυθοπλασίας που αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός και βρίσκεται στην κορυφή της προσωπικής λίστας μας ταινιών για να παρακολουθήσουμε είναι το «Κολωνία 75» (2025) του Ιντο Φλουκ, ο οποίος επιστρέφει σε μία από τις πιο θρυλικές στιγμές στην ιστορία της τζαζ: το περίφημο κονσέρτο του Κιθ Τζάρετ στην Κολωνία, τον Ιανουάριο του 1975, καθώς και στα γεγονότα που οδήγησαν στη δημιουργία του πιο επιτυχημένου Live jazz album όλων των εποχών.

Η μουσική της Γενιάς Χ

Οι Νύχτες Πρεμιέρας δεν αντιμετωπίζουν το τμήμα «Μουσική και Φιλμ» ως απλώς μια παράλληλη ενότητα του Φεστιβάλ, διότι για ένα μεγάλο μέρος του αθηναϊκού κοινού αποτελεί έναν από τους βασικούς πυρήνες του προγράμματος, καθώς και ένα από τα πιο αγαπημένα και αναγνωρίσιμα στοιχεία της ταυτότητας των Νυχτών Πρεμιέρας.

Πράγματι, ανάμεσα στις φετινές μουσικές ταινίες θα βρούμε «Το καλοκαίρι της ζωής Μας» (The Best Summer, 2026) της Τάμρα Ντέιβις, «ένα ντοκιμαντέρ που αξιοποιεί σπάνιο ιδιωτικό αρχειακό υλικό από την alternative αμερικανική σκηνή, με καλλιτέχνες όπως οι Beastie Boys, Sonic Youth, Beck και Pavement» και συγχρόνως «πολύτιμο κινηματογραφικό ταξίδι στη μουσική και την κουλτούρα μιας ολόκληρης γενιάς, που αναμένεται να αγγίξει ιδιαίτερα το κοινό της Generation X».

Britpop και ελληνικό hip hop

Ταινία αφιερωμένη σε μία από τις σημαντικότερες μπάντες της Britpop της δεκαετίας του 1990 είναι το «Pulp: Και τώρα τι παίζουμε;» (Pulp: What Do You Do for an Encore? – 2026) του Γκαρθ Τζένινγκς, μια επιστροφή στον κόσμο των Pulp, με οδηγό τη φωνή και τη μοναδική περσόνα του Τζάρβις Κόκερ. Το φεστιβάλ υπόσχεται «ένα ταξίδι στη μουσική, στις αναμνήσεις και στην πολιτιστική ατμόσφαιρα μιας ολόκληρης εποχής».

Τέλος, σε ό,τι αφορά την ελληνική μουσική σκηνή, αυτή εκπροσωπείται από την ταινία «Ηίp Hop Mediterraneo» (2026), ένα μουσικό road movie που ακολουθεί τους Social Waste στον δρόμο. Με 25 χρόνια παρουσίας και έναν νέο δίσκο στις αποσκευές της, η ανεξάρτητη hip-hop κολεκτίβα αποτελεί την αφετηρία μιας ταινίας που ταξιδεύει μαζί με τη μουσική, τους ανθρώπους και τις ιδέες της.