Νάσος Γκαβέλας στα «ΝΕΑ»: «Δεν ένιωσα ποτέ ότι υστερώ»

Δουλεύετε το μεταπτυχιακό σας στο τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Αθλητισμού, με κατεύθυνση την «Οργάνωση και Διαχείριση Αθλητικών Δραστηριοτήτων για ΑμεΑ». Θα ασχοληθείτε επαγγελματικά, όταν ολοκληρώσετε την αθλητική σας πορεία ή επιλέξατε αυτό το μεταπτυχιακό για τη γνώση;

Για τη γνώση και επειδή μου άρεσε πολύ, ως αντικείμενο. Επαγγελματικά, εκείνο με το οποίο επιθυμώ να ασχοληθώ και να εξελιχθώ είναι η ψυχολογία. Είμαι ήδη πτυχιούχος ψυχολόγος και διορισμένος στο Πολεμικό Ναυτικό. Μόλις κλείσει κι αυτός ο κύκλος σπουδών, θα δω ποιο θα είναι το επόμενο βήμα μου.

Γιατί;

Είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιστήμη μέσα από την οποία θα ήθελα, όσο μπορώ, να βοηθάω τους ανθρώπους· είτε πρόκειται για την αθλητική ψυχολογία, είτε για τη συμβουλευτική, είτε για οποιονδήποτε άλλο τομέα, θα ήθελα να προσφέρω ό,τι μπορώ στον κόσμο. Με ενδιαφέρει πολύ να βοηθήσω τα άτομα με αναπηρία, αλλά και τα παιδιά. Το όνειρο ξεκινάει πάντα από τις παιδικές ηλικίες. Ο κάθε άνθρωπος οραματίζεται πράγματα από μικρός ή λίγο μεγαλύτερος και προσαρμόζεται στην πορεία, για να τα κυνηγήσει.

Για έναν αθλητή με πρόβλημα όρασης, ο δρόμος προς το όνειρο κρύβει ιδιαίτερες προκλήσεις. Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία στο να συντονίσετε τον δρασκελισμό και την κίνηση του σώματός σας με τον συνοδό σας;

Ο συγχρονισμός είναι το παν και αυτό χτίζεται μέρα με τη μέρα. Στις αρχές είναι πάντα δύσκολο, αλλά με την προπόνηση ελαχιστοποιείς το λάθος. Από κάθε κούρσα, ακόμα και έπειτα από χρόνια εμπειρίας, πάντα κάτι μαθαίνεις. Αν δεν συγχρονιστώ εγώ ή αν εκείνος δεν προσαρμοστεί, το αποτέλεσμα δεν θα βγει και χάνουμε κι οι δύο. Η εμπιστοσύνη φαίνεται στην πράξη. Οταν ταιριάζεις, έρχεται από μόνο του. Επειτα από ένα σημείο γίνεστε ένα, κοιτάτε μόνο τον στόχο και δεν σκέφτεσαι τον συγχρονισμό. Αν ο ένας αγχωθεί, ο άλλος τον στηρίζει.

Ποιος ήταν ο πιο δύσκολος αγώνας που έχετε κάνει ποτέ και για ποιον λόγο;

Στο Παρίσι, στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2024. Ημασταν μαζί με τον συνοδό μου, τον Γιάννη, για πάρα πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Στις αρχές της χρονιάς είχε τραυματιστεί ο προηγούμενος συνοδός μου, ο Δημήτρης, με τον οποίο είχαμε πάρει μαζί την πρόκριση. Το ένα έφερε το άλλο και τελευταία στιγμή συνεργαστήκαμε με τον Γιάννη. Ολη εκείνη η περίοδος ήταν εξαιρετικά δύσκολη για μένα. Ο αγώνας φάνταζε αμφίβολος μέσα μου, δεν είχα την ίδια αυτοπεποίθηση που θα είχα, αν τρέχαμε μαζί για καιρό.

Πώς καταφέρατε να διαχειριστείτε την εσωτερική αμφιβολία την ώρα της κούρσας;

Μέχρι τον ημιτελικό έψαχνα να δω πού βρίσκομαι, ζητούσα μια επιβεβαίωση. Οταν όμως μπήκαμε στον τελικό, ήμουν σίγουρος. Είπα στον εαυτό μου: «Ο,τι είναι να δώσεις, πρέπει να το δώσεις τώρα. Είναι η τελευταία κούρσα της χρονιάς».

Ποιο ήταν το πρώτο συναίσθημα τη στιγμή που τερματίσατε;

Δικαίωση. Σαν ψέμα μου φαινόταν, δεν μπορούσα να το πιστέψω· σκέφτηκα όλη τη χρονιά, όλες τις δυσκολίες. Ο Γιάννης είχε βοηθήσει πάρα πολύ, το πίστευε κι εκείνος πολύ. Μου έδωσε τεράστια ικανοποίηση, χαρά, δικαίωση και μια μεγάλη επιβεβαίωση του ότι… «ναι, μπορώ ξανά».

Το «μπορώ ξανά» είναι πανίσχυρο. Πώς ένιωσε όμως ένα 10χρονο παιδί μπροστά σε μια τέτοια ανατροπή, όταν αυτή η σκέψη δεν υπήρχε καν;

Οταν ήμουν 10 χρονών δεν υπήρχε το «μπορώ ξανά», αλλά το «θέλω πολύ». Για μένα ήταν κάτι που απλά συνέβη και προχώρησα. Δεν καθυστέρησα πουθενά, προσαρμόστηκα και με βοήθησε να πάρω τις πιο καθοριστικές αποφάσεις της ζωής μου.

Πώς σας καθοδήγησε αυτή η δυσκολία;   

Ανέκαθεν λάτρευα την ταχύτητα, την αδρεναλίνη, το πάθος της· είχε κάτι το εντελώς ξεχωριστό. Οταν ήμουν παιδάκι, είχε πλάκα να στηνόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον και να παραβγαίνουμε για το ποιος θα φτάσει πρώτος. Πριν την πάθηση έπαιζα πολύ ποδόσφαιρο, μου άρεσε. Αν συνέχιζα να βλέπω, ίσως να είχα γίνει ποδοσφαιριστής ή να έπαιζα τένις. Οταν έχασα την όρασή μου, το τένις πλέον δεν γινόταν. Ποδόσφαιρο μπορούσα να παίξω, αλλά για μένα δεν είχε πια την ίδια αίσθηση, δεν μου άρεσε με τον ίδιο τρόπο. Ο στίβος κράτησε ακριβώς τον ίδιο χαρακτήρα και η ταχύτητα έμεινε η ίδια. Εκεί δεν είχα συμπαίκτες, δεν χρειαζόταν να βλέπω κάποιον, για να παίξω. Φτάνοντας στη Γ’ Γυμνασίου, βλέποντας ότι μεγάλωνα κι ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν πάντα το μεγάλο μου όνειρο, πήρα τη συνειδητή απόφαση να αφοσιωθώ αποκλειστικά στα 100 μέτρα. Τελικά, οι σωστές επιλογές ανθρώπων και η αφοσίωση στην ταχύτητα ήταν αυτά που με πήγαν μπροστά.

Πηγαίνοντας πίσω στα μαθητικά σας χρόνια, πώς ήταν αυτή η μετάβαση; Δυσκολευτήκατε περισσότερο να αποδεχτείτε την απώλεια της όρασης ή να αντιμετωπίσετε τον κόσμο γύρω σας;

Δεν ένιωσα ότι έπρεπε να προσαρμόσω κάποια εσωτερική κατάσταση. Συνέχισα να κάνω αυτό που μου άρεσε, έχοντας δίπλα μου την οικογένεια και τους φίλους μου· δεν ένιωσα ποτέ ότι υστερώ. Οι δυσκολίες ήταν πρακτικές. Πρώτα στο διάβασμα, όπου δεν μπορούσα να εστιάσω στα γράμματα, και μετά στον στίβο. Οταν δεν βλέπεις, υποσυνείδητα λειτουργεί ο φόβος. Ομως ο φόβος και το άγχος είναι φυσιολογικά. Σημασία έχει να κυριαρχούν η θέληση και η αγάπη για αυτό που κάνεις. Πρέπει να εστιάζουμε μόνο σε ό,τι μας πάει μπροστά, όχι σε ό,τι μας καθυστερεί. Δεν έμεινα στις άσχημες καταστάσεις και περιστατικά, τόσο στο Γυμνάσιο όσο και στο Λύκειο – ίσως ακόμα περισσότερο στο Λύκειο. Δεν μου άρεσε ποτέ η επίδειξη δύναμης, αλλά δεν δεχόμουν την κοροϊδία, δεν ήμουν και το παιδί που θα καθόταν να τα δεχτεί όλα αυτά παθητικά· ούτε ανεχόμουν να κοροϊδεύουν άλλα παιδιά, έβγαινα μπροστά.

Πώς διαχειρίζεται ένας έφηβος αυτή την εχθρότητα;

Την κύρια ευθύνη τη φέρουν οι γονείς, οι οποίοι συχνά γαλουχούν τα παιδιά τους με επιθετικές, ρατσιστικές ή φασιστικές αρχές. Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια τα πράγματα στα σχολεία έχουν γίνει πολύ πιο αυστηρά και πρέπει να είναι αυστηρά. Δεν χωράει δικαιολογία του τύπου «ήμασταν 16 χρονών, ήμασταν ανήλικοι». Στα 16 έχεις πλήρη συνείδηση των πράξεών σου. Οταν υπάρχουν κακοποιητικές συμπεριφορές και bullying που καταστρέφουν τη ζωή ενός παιδιού, πρέπει να υπάρχουν άμεσες και αυστηρές συνέπειες.