Μπορεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος να επιστρέψει στη ζωή; Μέχρι και 25% πιθανότητα δίνουν οι γιατροί

Η ιδέα της επαναφοράς ενός ανθρώπινου εγκεφάλου στη ζωή μετά τον θάνατο ανήκε μέχρι πρόσφατα στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, όλο και περισσότεροι επιστήμονες εξετάζουν αν ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε κάποτε να γίνει πραγματικότητα.

Έρευνα του 2025 σε νευροεπιστήμονες είχε δείξει ότι υπάρχει πιθανότητα 40% να καταστεί εφικτή μια τέτοια διαδικασία. Τώρα, μια νέα μελέτη καταγράφει για πρώτη φορά συστηματικά τις απόψεις γιατρών στις ΗΠΑ σχετικά με τη διατήρηση ασθενών που βρίσκονται κοντά στον θάνατο, με στόχο τη μελλοντική πιθανή επαναφορά τους στη ζωή.

Οι 334 γιατροί που συμμετείχαν στην έρευνα εκτίμησαν σε 25,5% την πιθανότητα επιτυχίας, υπό ιδανικές συνθήκες διατήρησης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη διαμόρφωσης ιατρικών και νομικών κανόνων για όσους επιθυμούν να επιλέξουν μια τέτοια μεταθανάτια φροντίδα.

Τι πιστεύουν οι γιατροί για τη διατήρηση του εγκεφάλου

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εκτιμήσουν πόσο πιθανό είναι να διατηρηθούν αρκετές πληροφορίες στον εγκέφαλο ενός ασθενούς που έχει υποστεί καρδιακή ανακοπή, ώστε να καταστεί δυνατή η μελλοντική επαναφορά του.

Το 27,9% χαρακτήρισε τη διαδικασία αρκετά ή πολύ πιθανή. Η διατήρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει και ιατρικές παρεμβάσεις που δεν αποσκοπούν στη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς, αλλά στην προστασία του εγκεφάλου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χορήγηση αντιπηκτικών φαρμάκων, την οποία υποστήριξε το 70,7% των γιατρών.

Στην περίπτωση του ιατρικά υποβοηθούμενου θανάτου, το 44,3% τάχθηκε υπέρ της έναρξης των διαδικασιών διατήρησης αφού ο ασθενής χάσει τις αισθήσεις του, αλλά πριν από την καρδιακή ανακοπή. Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι αυτή η χρονική στιγμή ενδέχεται να συμβάλλει στην καλύτερη διατήρηση του εγκεφάλου.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι οι γιατροί που ήταν περισσότερο εξοικειωμένοι με τις προτεινόμενες τεχνικές εμφανίζονταν συχνά πιο θετικοί απέναντι στην ιδέα. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Άριελ Ζελέζνικοου-Τζόνστον, η επιφυλακτικότητα ενδέχεται να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη εξοικείωσης με τις σύγχρονες μεθόδους διατήρησης.

Το «connectome» και η πιθανότητα επαναφοράς

Η επιστημονική βάση της ιδέας συνδέεται με το λεγόμενο «connectome», δηλαδή τη μοναδική χαρτογράφηση των συνδέσεων ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα κάθε ανθρώπου.

Σύμφωνα με τη σχετική θεωρία, οι αναμνήσεις και η προσωπικότητα του ανθρώπου είναι εν μέρει κωδικοποιημένες σε αυτή τη δομή. Εάν οι νευρωνικές συνδέσεις μπορούσαν να διατηρηθούν χωρίς να καταστραφεί ο εγκεφαλικός ιστός, ίσως στο μέλλον να ήταν δυνατή η ανάκτηση των πληροφοριών που περιέχουν.

Μία από τις τεχνικές που εξετάζονται είναι η κρυοσυντήρηση με σταθεροποίηση μέσω αλδεϋδών. Η μέθοδος συνδυάζει χημικές ουσίες που διατηρούν τους ιστούς με τη διαδικασία της υαλοποίησης, αντί της απλής κατάψυξης, η οποία μπορεί να προκαλέσει βλάβες εξαιτίας του σχηματισμού κρυστάλλων.

Προς το παρόν, η επαναφορά ενός ανθρώπινου εγκεφάλου παραμένει θεωρητικό ενδεχόμενο και όχι αποδεδειγμένη ιατρική δυνατότητα. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις επιστημόνων και γιατρών δείχνουν ότι το ζήτημα αρχίζει να εξετάζεται με μεγαλύτερη σοβαρότητα.