Κυβερνοεπίθεση σε ψυγεία: «300 συστήματα εκτεθειμένα με ελάχιστη προστασία»

«Είναι η πρώτη σοβαρή προειδοποίηση ότι η Ελλάδα είναι ήδη στο στόχαστρο μιας οργανωμένης και συντονισμένης επίθεσης» αναφέρει στο tanea.gr o Ιωάννης Δοξαράς Γενικός Διευθυντής της Resillence Tech, ειδικός σε θέματα ασφάλειας.

Μετά τον πανικό που έχει ξεσπάσει τις τελευταίες μέρες στην Ευρώπη με τις κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης, το hacking φαίνεται πως δεν άφησε ανεπηρέαστη την Ελλάδα.

Η ανεπαρκής προστασία στο διαδίκτυο, ήταν από μόνη της μία ιδανική συνθήκη, ώστε να επιτρέψει την είσοδο στους hackers στο σύστημα ελέγχου ψύξης του κρεοπωλείου στην Κηφισιά. Σύμφωνα με όσα ισχυρίζεται ο κ. Δοξαράς δεν πρόκειται για μία απλή επίθεση, αλλά για μία στοχευμένη, που αφορά ξεκάθαρα την αλυσίδα τροφίμων.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν το hacking αυτό, στους κλάδους τροφίμων, προσδοκεί να περάσει ένα μήνυμα. Σε κάθε περίπτωση εξετάζεται από τους υπεύθυνους για της ψηφιακής ασφάλειας το κίνητρο των κατά συρροή επιθέσεων που όπως φαίνεται ολοκληρώνεται κάθε φορά με την ίδια ακριβώς τεχνική.

«Κάποιοι χάκερς απομακρυσμένα, εντόπισαν συστήματα ελέγχου ψύξης που ήταν συνδεδεμένα στο διαδίκτυο χωρίς επαρκή προστασία (με τα εργοστασιακά passwords χωρις VPN) και απέκτησαν πρόσβαση. Μέσα σε λίγα λεπτά άλλαξαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας, προσπαθώντας να τις ανεβάσουν μέχρι και στους 150 βαθμούς Κελσίου. Αν δεν το πρόσεχαν εγκαίρως οι εργαζόμενοι στις 4 τα ξημερώματα, θα μιλούσαμε για τόνους σάπιου κρέατος, για οικονομική καταστροφή μικρών επιχειρήσεων και για πραγματικό κίνδυνο δημόσιας υγείας. Αυτό που συνέβη στην Κηφισιά, όπως και σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ σε Γαλλία, Βέλγιο, Σουηδία και αλλού, δεν είναι “χακάρισμα ψυγείων”. Είναι επίθεση στην αλυσίδα τροφίμων. Είναι επίθεση σε κρίσιμη υποδομή. Οι επιτιθέμενοι εκμεταλλεύτηκαν ακριβώς την ίδια αδυναμία: συστήματα απομακρυσμένου ελέγχου που είχαν μείνει εκτεθειμένα στο δημόσιο διαδίκτυο, με παλιό λογισμικό και εργοστασιακούς κωδικούς. Υπάρχουν πλέον ισχυρές ενδείξεις ότι πρόκειται για οργανωμένη ενέργεια. Δεν μιλάμε για μεμονωμένους χάκερς. Είχαμε δύο διακριτά κύματα επιθέσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με την ίδια τεχνική, όλες μετά τα μεσάνυχτα και πολλαπλούς στόχους σχεδόν ταυτόχρονα. Στις 4 Νοεμβρίου δύο ρωσικές hacktivist ομάδες, η NoName057(16) και η Z-Pentest Alliance, δήλωσαν μέσω Telegram ότι συνεργάστηκαν και είναι υπεύθυνες για τα κύματα αυτά. Αν και η οριστική απόδοση ευθυνών παραμένει ανοιχτή, το μοτίβο δείχνει ξεκάθαρα σχεδιασμό, συντονισμό και πρόθεση πρόκλησης διατάραξης».

Υπήρξαν προειδοποιήσεις

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ιωάννης Δοξαράς προειδοποιήσεις υπήρχαν αρκετές σχετικά με την αποσύνδεση που έπρεπε να υπάρξουν στα συστήματα του δημόσιου δικτύου αλλά δυστυχώς δεν δόθηκε η απαραίτητη σημασία και βαρύτητα με αποτέλεσμα σήμερα να φτάσουμε να μιλάμε για τις συγκεκριμένες κυβερνοεπιθέσεις στην Ευρώπη. Έντονη ανησυχία για το τι θα ακολουθήσει μετά το hacking σε ψυγεία τροφίμων, καθώς τα σενάρια που εξετάζονται είναι πολλά.

«Και εδώ έρχεται το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε προειδοποιήσει. Από τις 14 Οκτωβρίου είχε εντοπίσει πάνω από 300 βιομηχανικά συστήματα ελέγχου ψύξης στην Ελλάδα που ήταν απευθείας προσβάσιμα από το internet. Είχε εκδώσει ανακοίνωση και είχε καλέσει τις επιχειρήσεις να αποσυνδέσουν άμεσα αυτά τα συστήματα από το δημόσιο δίκτυο. Η ανακοίνωση αυτή, όμως, δεν έτυχε σχεδόν καμίας επικοινωνίας. Πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Κανείς δεν την πήρε αρκετά στα σοβαρά. Και λίγες εβδομάδες αργότερα ήρθαν οι επιθέσεις.Πάνω από 300 συστήματα παραμένουν ακόμα εκτεθειμένα. 300. Με ελάχιστη ή καθόλου προστασία. Όποιος ξέρει να ψάξει, τα βρίσκει σε λίγα λεπτά. Σήμερα ήταν η θερμοκρασία των ψυγείων. Αύριο μπορεί να είναι οι ανελκυστήρες νοσοκομείων, τα συστήματα νερού, τα δίκτυα ενέργειας ή οι αποθήκες φαρμάκων. Χωρίς αυστηρή νομοθεσία για τις κρίσιμες οντότητες, χωρίς υποχρεωτικά μέτρα προστασίας και χωρίς πραγματικές κυρώσεις, θα συνεχίσουμε να είμαστε εύκολοι στόχοι».

Το συγκεκριμένο hacking μόνο τυχαίο δεν μπορεί να είναι καθώς αυτό που επιδιώκεται είναι ξεκάθαρα τεράστια οικονομική ζημιά. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κάνουν λόγο για μία σκόπιμη προσπάθεια να πληγεί η ομαλή ροή τροφίμων στην αγορά και να προκληθεί πανικός. Όταν αναγκαστικά θα χρειαστεί να πεταχτούν τόνοι τροφίμων θα αδειάσουν τα ράφια και τότε θα καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις. Σε δεύτερο χρόνο θα υπάρξει ανησυχία για την ποιότητα των τροφίμων, κατά πόσο έχουν υποστεί κάποια αλλοίωση . Το σίγουρο είναι πως εάν αυτό το φαινόμενο γίνει πιο συχνό θα σημειωθεί τεράστια αναταραχή.

«Η Οδηγία NIS2 υπάρχει. Ο νόμος για την κυβερνοασφάλεια υπάρχει. Αλλά η εφαρμογή καθυστερεί, οι έλεγχοι είναι ανεπαρκείς και πολλοί εξακολουθούν να θεωρούν ότι «δεν θα συμβεί σε εμάς».Αυτό είναι επικίνδυνη αυταπάτη. Η επόμενη επίθεση μπορεί να μην εντοπιστεί στις 4 το πρωί. Μπορεί να συμβεί ένα Σαββατοκύριακο, σε δεκάδες σημεία ταυτόχρονα. Και τότε δεν θα μιλάμε για λίγους τόνους κρέατος. Θα μιλάμε για άδεια ράφια, για πανικό και για σοβαρό πλήγμα στην οικονομία και στην εμπιστοσύνη των πολιτών.Ή θα αποφασίσουμε τώρα να προστατεύσουμε πραγματικά τις κρίσιμες υποδομές της χώρας, με αυστηρή νομοθεσία, υποχρεωτικά μέτρα και σοβαρούς ελέγχους, ή θα περιμένουμε το επόμενο χτύπημα. Και το επόμενο χτύπημα μπορεί να είναι πολύ πιο επώδυνο».