Καιρός: Η Ελλάδα στον «προθάλαμο» του καύσωνα – Πώς το El Niño επηρεάζει τη Μεσόγειο

Ο καιρός στην Ελλάδα μπαίνει στον «προθάλαμο» της μεγάλης ζέστης, με τους μετεωρολόγους να προειδοποιούν για σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας τις επόμενες ημέρες.

Το φαινόμενο El Niño, που γεννιέται στον Ειρηνικό Ωκεανό, επηρεάζει άμεσα και τη Μεσόγειο, μεταβάλλοντας τα πρότυπα των καυσώνων, των βροχοπτώσεων και των χειμώνων στη χώρα μας.

Η μεταβολή της θερμοκρασίας των υδάτων του Ειρηνικού μπορεί να καθορίσει αν ο Ιούλιος στην Αθήνα θα είναι ιδιαίτερα θερμός ή αν η Θεσσαλία θα βιώσει έναν ξηρό χειμώνα.

Το El Niño λειτουργεί σαν μια τεράστια «κλιματική αντλία» που απελευθερώνει θερμότητα στην ατμόσφαιρα. Αν και οι πιο έντονες συνέπειές του καταγράφονται στην Αμερική, την Ασία και την Αυστραλία, η Ελλάδα επηρεάζεται μέσω των λεγόμενων «τηλεσυνδέσεων» — αλυσιδωτών αντιδράσεων στην παγκόσμια κυκλοφορία των ανέμων.

Η πρόγνωση των επόμενων ημερών

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η χώρα εισέρχεται σε θερμό επεισόδιο που θα κορυφωθεί το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου. Ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, εμφανίζεται καθησυχαστικός απέναντι στα σενάρια για «ακραίο, παρατεταμένο καύσωνα». Όπως εξηγεί, για να χαρακτηριστεί ένα φαινόμενο ως καύσωνας, οι υψηλές θερμοκρασίες πρέπει να διατηρούνται και τη νύχτα, πάνω από 28°C-30°C.

Ωστόσο, η θερμική επιβάρυνση στα μεγάλα αστικά κέντρα θα είναι σημαντική, εξαιτίας του φαινομένου της θερμικής νησίδας.

Οι επιπτώσεις του El Niño στη Μεσόγειο

1. Πιο συχνοί και έντονοι καύσωνες

Σε φάση El Niño, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξάνεται. Για τη Μεσόγειο αυτό σημαίνει:

• Πιο συχνές θερμές εισβολές από την Αφρική.
• Μεγαλύτερη διάρκεια περιόδων ζέστης.
• Υψηλότερες ελάχιστες θερμοκρασίες τη νύχτα, που εμποδίζουν τα αστικά κέντρα να «δροσίσουν».

2. Ήπιοι αλλά υγροί χειμώνες

Κατά τα έτη έντονου El Niño, οι αεροχείμαρροι μετατοπίζονται, οδηγώντας βαρομετρικά χαμηλά προς τη Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

• Θετικό: Περισσότερες βροχοπτώσεις που περιορίζουν τη λειψυδρία.
• Αρνητικό: Οι βροχές συχνά εκδηλώνονται ως ακραίες καταιγίδες, ενώ οι χιονοπτώσεις μειώνονται.

3. Η απειλή της «ξηρασίας εξπρές»

Παρά τις χειμερινές βροχές, η άνοιξη και το καλοκαίρι που ακολουθούν είναι συνήθως ιδιαίτερα άνυδρα. Ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών και έλλειψης βροχής ξηραίνει τα εδάφη, αυξάνοντας τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.

Το συμπέρασμα των ειδικών

Το El Niño δεν προκαλεί από μόνο του καύσωνες ή ξηρασίες, αλλά λειτουργεί ως «πολλαπλασιαστής ισχύος» της κλιματικής αλλαγής. Οι Έλληνες επιστήμονες τονίζουν ότι η προετοιμασία απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν μπορεί να βασίζεται σε παλαιά δεδομένα.

Η κατανόηση των παγκόσμιων αυτών φαινομένων αποτελεί το «κλειδί» για την έγκαιρη προστασία της γεωργίας, των υδάτινων πόρων και της πολιτικής προστασίας της χώρας.