Ιταλία: Η καταδίκη που διχάζει και φέρνει σύγκρουση για τη νόμιμη άμυνα

Στις 28 Απριλίου 2021, τρεις ληστές εισέβαλαν στο κοσμηματοπωλείο του Μάριο Ροτζέρο στο γραφικό Γκριντσάνε Καβούρ, στη Βορειοδυτική Ιταλία. Απειλώντας τον ίδιο, τη σύζυγο και την κόρη του με ένα μαχαίρι και ένα όπλο (που εκ των υστέρων αποδείχθηκε ότι ήταν ψεύτικο), αφαίρεσαν κοσμήματα αξίας 68.000 ευρώ.

Καθώς απομακρύνονταν προς το αυτοκίνητο διαφυγής τους, ο καταστηματάρχης τούς καταδίωξε στον δρόμο, πυροβολώντας εναντίον τους τέσσερις φορές με περίστροφο (το κατείχε νόμιμα, αλλά η άδεια οπλοφορίας τού είχε αφαιρεθεί το 2005, αφότου είχε απειλήσει τον τότε φίλο της κόρης του και τους γονείς του νεαρού). Σκότωσε πισώπλατα τους δύο ληστές και τραυμάτισε τον τρίτο.

Στις 15 Ιουλίου, το Ακυρωτικό Δικαστήριο της Ιταλίας τον έκρινε τελεσίδικα ένοχο, απορρίπτοντας το επιχείρημα της υπεράσπισης περί «νόμιμης άμυνας», υπό καθεστώς «ψυχικής σύγχυσης» και έντονου μετατραυματικού στρες από προηγούμενη ληστεία το 2015.

Κατά την άποψη των δικαστών, ανοίγοντας πυρ ενώ οι ληστές δεν απειλούσαν πλέον τη ζωή του ή των συγγενών του, ο κατηγορούμενος μετέτρεψε τον εαυτό του σε «δικαστή και δήμιο» ταυτόχρονα. Από την περασμένη Παρασκευή, ο 72χρονος Μάριο Ροτζέρο άρχισε να εκτίνει ποινή κάθειρξης 14 ετών και 9 μηνών στη φυλακή – πρότυπο Μπολάτε στο Μιλάνο. Περνώντας τις πύλες της, χωρίς ίχνος μεταμέλειας, έστειλε ένα μήνυμα στον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα: «Θα έπρεπε να ρωτήσει τη συνείδησή του. Θα περίμενα μια χάρη».

Η δήλωση δεν έγινε τυχαία. Η καταδίκη του έχει πυροδοτήσει πολιτική διαμάχη και θεσμική ένταση στην προεκλογικών ρυθμών Ιταλία. Με τις εκλογές να αναμένονται το αργότερο στα τέλη του 2027, η δημοσκοπικά στριμωγμένη κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι επιχειρεί να ξαναγράψει τους κανόνες περί νόμιμης άμυνας, δοκιμάζοντας τα όρια της Δικαιοσύνης, του κράτους δικαίου, της κρατικής εξουσίας.

Χαρακτηρίζοντας την ποινή δυσανάλογη και τον Ροτζέρο θύμα ενός δυσλειτουργικού δικαστικού συστήματος – με το οποίο είναι σε ανοιχτή ρήξη –, η ιταλίδα πρωθυπουργός ζήτησε από τον υπουργό Δικαιοσύνης Κάρλο Νόρντιο να ετοιμάσει φάκελο με αίτημα την απονομή προεδρικής χάριτος. Φρόντισε δε να το επιβεβαιώσει μέσω συνέντευξης στην «Corriere della Sera» την Κυριακή, δύο 24ωρα αφότου ο πρόεδρος Ματαρέλα είχε καλέσει εκτάκτως τον Νόρντιο, απορρίπτοντας επί της ουσίας τα κυβερνητικά σχέδια.

Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζεται η συλλογή υπογραφών για το θέμα. Η δε ακροδεξιά Λέγκα του αντιπροέδρου της ιταλικής κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι κατέθεσε στη Γερουσία νομοσχέδιο, επιχειρώντας να «ξεχειλώσει» τα όρια της νόμιμης άμυνας. Ζητάει να μην τιμωρείται «οποιαδήποτε αντίδραση» αμέσως ύστερα από μια ένοπλη επίθεση σε σπίτι ή κατάστημα.

Η αντιπολίτευση κάνει λόγο για «παραλογισμό» και «τρέλα», που νομιμοποιούν την αυτοδικία. Η συγκυβερνώσα κεντροδεξιά Φόρτσα Ιτάλια έχει βάλει «φρένο» στην επικίνδυνη πρόταση, τουλάχιστον επί του παρόντος.

Και παρέμβαση Μασκ

Στο μεσοδιάστημα, τα κόμματα της Ακροδεξιάς διαγκωνίζονται για το ποιο θα καρπωθεί πολιτικά την υπόθεση Ροτζέρο.

Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος της Μελόνι, Αδέλφια της Ιταλίας, επισκέφθηκε στη φυλακή τον κατάδικο κοσμηματοπώλη. Το ίδιο έχει κάνει ήδη δις ο Σαλβίνι, προτείνοντάς του υποψηφιότητα στις επόμενες εκλογές. Ο Ρομπέρτο Βανάτσι του νέου ακροδεξιού κόμματος Εθνικό Μέλλον προσέλαβε ως σύμβουλο τον δικηγόρο του Ροτζέρο.

Μέχρι και ο Ιλον Μασκ παρενέβη, χαρακτηρίζοντας στο Χ «παράλογη» τη δικαστική απόφαση και αξιόποινους τους δικαστές. Οι δε συνήγοροι του Μάριο Ροτζέρο ανακοίνωσαν ότι θα προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι το ιταλικό κράτος απέτυχε να προστατεύσει τον πελάτη τους