- Advertisement -
Οι Ισπανοί θα προσέλθουν ξανά στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου, καθώς ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αποφάσισε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, λίγους μήνες πριν από την προβλεπόμενη ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής περιόδου.
Η απόφαση ήρθε μετά την ήττα της κυβέρνησης την περασμένη Παρασκευή στο Κογκρέσο, όπου απορρίφθηκαν δύο νομοθετικές ρυθμίσεις για τη στεγαστική κρίση. Ο Σάντσεθ, σε σύντομη θεσμική δήλωση από τη Μονκλόα, παραδέχθηκε ότι η κυβέρνησή του δεν διαθέτει πλέον την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία ακόμη και για την προώθηση έκτακτων μέτρων για τη στέγαση.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός έκανε απολογισμό μιας ιδιαίτερα δύσκολης κοινοβουλευτικής περιόδου και ζήτησε από τους προοδευτικούς ψηφοφόρους να δώσουν ισχυρότερη εντολή στο πολιτικό του σχέδιο.
Vídeo | El presidente reconoce que el Gobierno ha “cometido errores” y explica que “para hacer más” necesita “renovar y ampliar el apoyo de la gente” https://t.co/m10IKdiyV6 https://t.co/pZeNC2mloX
— EL PAÍS (@el_pais) October 5, 2026
«Χρειαζόμαστε ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία»
«Πριν από περισσότερα από τρία χρόνια, οι πολίτες αποφάσισαν να εμπιστευθούν ξανά μια προοδευτική κυβέρνηση συνασπισμού», δήλωσε ο Σάντσεθ, αναφερόμενος στις αλλεπάλληλες κρίσεις που κλήθηκε να διαχειριστεί η κυβέρνησή του.
Μίλησε για μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, ένα ιδιαίτερα συγκρουσιακό Κογκρέσο και ισχυρές ομάδες συμφερόντων που, όπως υποστήριξε, επιχειρούν να επηρεάσουν τις πολιτικές εξελίξεις χωρίς να προσέρχονται στις εκλογές.
Ο Σάντσεθ εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση στην αντιπολίτευση, κατηγορώντας την ότι μπλοκάρει κυβερνητικές πολιτικές και παρεμβάσεις που, κατά τον ίδιο, είναι προς όφελος της χώρας.
Αναφερόμενος στις περιφερειακές κυβερνήσεις, άφησε αιχμές κατά της προέδρου της Μαδρίτης, Ισαβέλ Ντίαθ Αγιούσο, υποστηρίζοντας ότι, παρά την αυξημένη χρηματοδότηση από την κεντρική κυβέρνηση, «αγόρασαν ρετιρέ και ιδιωτικοποίησαν νοσοκομεία».
Ο απολογισμός του Σάντσεθ
Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε το κυβερνητικό έργο, υποστηρίζοντας ότι η Ισπανία εξακολουθεί να σημειώνει ισχυρές οικονομικές επιδόσεις και ότι το διαθέσιμο εισόδημα έχει αυξηθεί σημαντικά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των υποτροφιών, των αδειών μητρότητας, των κοινωνικών παροχών και του συστήματος υγείας, αλλά και στην αξιοποίηση των πόρων του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης για τον εκσυγχρονισμό της χώρας.
Όπως τόνισε, περισσότερο από το ήμισυ της ενέργειας της Ισπανίας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ η κυβέρνησή του αρνήθηκε να θυσιάσει το κοινωνικό κράτος για την επίτευξη δημοσιονομικών στόχων.
Σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, ο Σάντσεθ αναφέρθηκε στη στήριξη της Ουκρανίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ, καθώς και στην ενίσχυση της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας. Υποστήριξε ότι οι πολιτικές αυτές έχουν καταστήσει την Ισπανία σημείο αναφοράς σε ζητήματα ειρήνης, κοινωνικής πολιτικής και ευημερίας.
Ο Σάντσεθ ευχαρίστησε τις πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν την κυβέρνησή του, αλλά και τους πολίτες που, όπως είπε, ανέδειξαν την ανάγκη για πολιτική αλλαγή.
«Γνωρίζω ότι η πλειοψηφία της κοινωνίας έχει εξοργιστεί με όσα συνέβησαν στο Κογκρέσο. Γνωρίζω ότι έχουμε κάνει λάθη. Υπάρχουν ακόμη πολλές κοινωνικές αδικίες που πρέπει να διορθωθούν», ανέφερε.
Στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι, αφού ενημέρωσε τον βασιλιά Φελίπε ΣΤ΄, αποφάσισε να συγκαλέσει έκτακτο υπουργικό συμβούλιο για την προκήρυξη εκλογών στις 29 Νοεμβρίου.
«Για να κάνουμε περισσότερα, χρειαζόμαστε την υποστήριξη των πολιτών», τόνισε, προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο.
TV en DIRECTO | Sánchez llama a la oposición “la peor que ha conocido nuestra historia democrática”: “Hemos transferido a los gobiernos autonómicos más recursos que nunca y ellos han comprado áticos y privatizado hospitales” https://t.co/goIWnfczDf https://t.co/IvjgXWaxVB
— EL PAÍS (@el_pais) October 5, 2026
Το στεγαστικό έπαιξε καταλυτικό ρόλο
Η απόφαση για πρόωρες εκλογές ήρθε μετά την καταψήφιση δύο κυβερνητικών νομοθετικών διαταγμάτων για τη στέγαση.
Τα μέτρα είχαν καταρτιστεί μετά τις έντονες κοινωνικές αντιδράσεις που προκάλεσε η έξωση από το σπίτι της μιας 87χρονης γυναίκας, της ΜαριΚάρμεν Αμπασκάλ, στη Μαδρίτη.
Καθοριστική ήταν η στάση του Junts, το οποίο καταψήφισε τα δύο μέτρα μαζί με το Λαϊκό Κόμμα και το Vox, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση είχε διαπραγματευτεί με τους Καταλανούς ανεξαρτησιαστές μέρος του περιεχομένου τους.
Η ψηφοφορία επιβεβαίωσε ένα πρόβλημα που είχε γίνει εμφανές εδώ και μήνες: η κυβέρνηση Σάντσεθ δεν διαθέτει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να περνά σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Η εξέλιξη αυτή έβαλε ουσιαστικά τέλος και στον σχεδιασμό της κυβέρνησης να παρουσιάσει τον πρώτο κρατικό προϋπολογισμό της κοινοβουλευτικής περιόδου, σε μια προσπάθεια να παρατείνει τη θητεία της για μερικούς ακόμη μήνες.
Προεκλογική περίοδος
Με την προκήρυξη των εκλογών, η ισπανική πολιτική σκηνή περνά πλέον σε προεκλογικούς ρυθμούς. Η επίσημη προεκλογική εκστρατεία θα ξεκινήσει 15 ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ωστόσο η αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και μήνες.
Η απόφαση του Σάντσεθ διαφέρει από εκείνη του 2023, όταν είχε προκηρύξει πρόωρες εκλογές μόλις λίγες ώρες μετά τη βαριά ήττα του PSOE στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.
Τότε κατάφερε να ανανεώσει την πρωθυπουργική του θητεία μέσω ενός σύνθετου πλέγματος συμφωνιών, παρά το γεγονός ότι το κόμμα του δεν είχε αναδειχθεί πρώτο στις κάλπες.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η μάχη αναμένεται πολύ δυσκολότερη. Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις ιδιωτικών εταιρειών καταγράφουν προβάδισμα της δεξιάς, με το άθροισμα των ποσοστών του Λαϊκού Κόμματος και του Vox να υπερβαίνει σε ορισμένες μετρήσεις το 50%.
Το PSOE αναμένεται να επιχειρήσει να κινητοποιήσει τους προοδευτικούς ψηφοφόρους που έχουν απογοητευτεί από την πορεία της κυβέρνησης.
Η στεγαστική κρίση μπορεί να αποτελέσει βασικό πεδίο αυτής της προσπάθειας. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σημαντικό μέρος των πολιτών, ακόμη και μεταξύ ψηφοφόρων της δεξιάς, τάσσεται υπέρ μέτρων όπως ο περιορισμός των ενοικίων.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούν ότι η αλλαγή της πολιτικής ατζέντας από το μεταναστευτικό στη στέγαση μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για το PSOE.
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα για τον Σάντσεθ είναι η κατάσταση στον χώρο της αριστεράς. Το πολιτικό σχήμα που είχε προηγουμένως ως κεντρικό όχημα το Sumar θα ονομάζεται πλέον Frente Amplio, χωρίς να έχει ακόμη καταλήξει σε υποψήφιο πρωθυπουργό.
Παράλληλα, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο ο χώρος αυτός να κατέβει στις εκλογές διασπασμένος, εάν δεν αποκατασταθεί η ρήξη με τους Podemos.
Η δεξιά βλέπει ευκαιρία για αλλαγή κυβέρνησης
Στο στρατόπεδο της δεξιάς επικρατεί αισιοδοξία, με το PP και το Vox να θεωρούν ότι οι συνθήκες είναι ευνοϊκότερες από ποτέ για την επικράτησή τους.
Παρά τη μεταξύ τους συνεργασία, όμως, αναμένεται έντονος ανταγωνισμός για τον συσχετισμό δυνάμεων σε περίπτωση που συγκεντρώσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Τα τελευταία τρία χρόνια, το PP κινείται περίπου στο 30%, με επιδόσεις αντίστοιχες με εκείνες του 2023, ενώ το Vox έχει καταγράψει αισθητή άνοδο.
Μια κοινοβουλευτική περίοδος γεμάτη κρίσεις
Η προκήρυξη των εκλογών βάζει τέλος σε μία από τις πιο ταραχώδεις και ασυνήθιστες κοινοβουλευτικές περιόδους των τελευταίων σχεδόν 50 ετών στην Ισπανία.
Για πρώτη φορά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας, πρωθυπουργός δεν αναδείχθηκε ο αρχηγός του κόμματος που είχε έρθει πρώτο στις εκλογές. Το PP είχε κερδίσει την εκλογική αναμέτρηση, όμως ο Σάντσεθ κατάφερε να παραμείνει στην εξουσία χάρη σε μια σύνθετη και εύθραυστη συμφωνία με άλλα κόμματα.
Καθοριστική ήταν η στήριξη του Junts, του καταλανικού κόμματος του πρώην προέδρου της Καταλονίας, Κάρλες Πουτζντεμόν. Σε αντάλλαγμα, το κόμμα εξασφάλισε την ψήφιση του νόμου περί αμνηστίας για τους καταδικασθέντες για την απόπειρα ανεξαρτητοποίησης της Καταλονίας το 2017.
Η συμφωνία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη δεξιά και μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην πορεία, ωστόσο, η σχέση του Junts με την κυβέρνηση Σάντσεθ επιδεινώθηκε. Καθώς η πολιτική ατζέντα μετατοπίστηκε από τα ζητήματα της Καταλονίας στην οικονομία και την κοινωνική πολιτική, έγινε ολοένα και πιο σαφές ότι η κυβερνητική πλειοψηφία είχε αποδυναμωθεί.
Το αποτέλεσμα ήταν το Junts να συμπράττει σε σειρά ψηφοφοριών με τους πολιτικούς του αντιπάλους, το PP και το Vox.
Το παράδοξο τέλος με πρωταγωνιστή το Junts
Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας οδήγησε σε μία ακόμη πρωτοφανή κατάσταση: η κυβέρνηση Σάντσεθ ολοκληρώνει την κοινοβουλευτική περίοδο χωρίς να έχει καταφέρει να εγκρίνει ούτε έναν κρατικό προϋπολογισμό μέσα σε τρία χρόνια.
Το πολιτικό παράδοξο είναι ότι το ίδιο κόμμα που συνέβαλε καθοριστικά στην έναρξη της δεύτερης θητείας του Σάντσεθ, το Junts, έπαιξε τελικά καθοριστικό ρόλο και στην πρόωρη ολοκλήρωσή της.
Μάλιστα, οι εξελίξεις έρχονται λίγες ημέρες πριν ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή του Πουτζντεμόν στην Ισπανία, καθώς η αμνηστία που αποτέλεσε βασικό στοιχείο της συμφωνίας του με τον Σάντσεθ έχει προκαλέσει σημαντικό πολιτικό κόστος στον Ισπανό πρωθυπουργό.
Δικαστικές υποθέσεις και πολιτικό κόστος
Παράλληλα, ο Σάντσεθ βρέθηκε αντιμέτωπος με σειρά δικαστικών υποθέσεων που επιβάρυναν την εικόνα της κυβέρνησής του.
Μεταξύ άλλων, υπήρξαν η καταδίκη του πρώην υπουργού και στενού συνεργάτη του Χοσέ Λουίς Άμπαλος, η έρευνα για την υπόθεση της Λέιρε Ντίες, αλλά και οι δικαστικές διαδικασίες που αφορούν τη σύζυγο και τον αδελφό του πρωθυπουργού.
Στο μέτωπο αυτό προστέθηκε και η καταδίκη του πρώην γενικού εισαγγελέα του κράτους, Άλβαρο Γκαρθία Ορτίθ.
Ο Σάντσεθ είχε καταφέρει να ξεπεράσει προηγούμενες κρίσεις, μεταξύ άλλων και τη σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε την καταστροφική κακοκαιρία στη Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024. Η πρόσφατη κρίση στη Θέουτα, όμως, δημιούργησε νέο πλήγμα στην αξιοπιστία της κυβέρνησης.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει οικοδομήσει εδώ και χρόνια τη φήμη ενός πολιτικού που καταφέρνει να επιβιώνει στις πιο δύσκολες συνθήκες. Από την απομάκρυνσή του από την ηγεσία του PSOE το 2016, όταν αρνήθηκε να στηρίξει κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι, έως την επιστροφή του στην πρωθυπουργία, έχει βρεθεί πολλές φορές αντιμέτωπος με κρίσιμες πολιτικές αναμετρήσεις.
Comments are closed.