Η Βαλτική σε τροχιά κλιμάκωσης

Σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση της ρητορικής της απέναντι στο ΝΑΤΟ, η Μόσχα θέτει στο επίκεντρο το Καλίνινγκραντ και προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε απόπειρα απομόνωσης ή στρατιωτικού πλήγματος στον ρωσικό θύλακο της Βαλτικής θα αντιμετωπιστεί με «ολόκληρο το οπλοστάσιο» που διαθέτει.

Από την πλευρά του το ΝΑΤΟ απαντά ότι παραμένει αμυντική συμμαχία, αλλά διαθέτει τα μέσα για να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του συμμαχικού εδάφους. Την ίδια στιγμή, οι κατηγορίες της Εσθονίας ότι ρωσικές υπηρεσίες διέταξαν εμπρηστική επίθεση σε εταιρεία της αμυντικής βιομηχανίας προσθέτουν μία ακόμη διάσταση στην αντιπαράθεση: αυτή του υβριδικού πολέμου.

Ο νέος κύκλος διένεξης άνοιξε με μια επιστολή της Ρωσίας προς το ΝΑΤΟ, μέσω της ρωσικής πρεσβείας στο Βέλγιο, με αφορμή στρατιωτικές ασκήσεις της Συμμαχίας που, σύμφωνα με τη Μόσχα, προσομοιώνουν «αποκλεισμό» του Καλίνινγκραντ. Η ρωσική πλευρά χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη δραστηριότητα «ριψοκίνδυνη και ανεύθυνη», υποστηρίζοντας ότι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μιας άμεσης ένοπλης σύγκρουσης. Η προειδοποίηση ήταν ιδιαίτερα σκληρή: η Ρωσία, σύμφωνα με το μήνυμα, είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει «ολόκληρο το οπλοστάσιο που διαθέτει» για να υπερασπιστεί το έδαφός της.

Το Καλίνινγκραντ, ο ρωσικός θύλακος στη Βαλτική ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία, αποκομμένο από την υπόλοιπη Ρωσία, αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της αντιπαράθεσης Ανατολής – Δύσης. Η Μόσχα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια στρατιωτικού αποκλεισμού ή επίθεσης στην περιοχή θα αντιμετωπιστεί με όλα τα διαθέσιμα μέσα, ενώ στην αναβαθμισμένη ρωσική ρητορική επανήλθε ακόμη και η αναφορά στα πυρηνικά όπλα.

Το ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι έλαβε το ρωσικό έγγραφο και απάντησε απορρίπτοντας την κατηγορία ότι οι δραστηριότητές του αποτελούν απειλή για τη Ρωσία. Η εκπρόσωπος της Συμμαχίας Αλισον Χαρτ τόνισε ότι το ΝΑΤΟ είναι «αμυντική συμμαχία» και ότι καμία από τις ασκήσεις του δεν αποτελεί απειλή για ρωσικό έδαφος. Παράλληλα, καταδίκασε τις ρωσικές απειλές χρήσης βίας, περιλαμβανομένης της «ανεύθυνης πυρηνικής ρητορικής», και υπογράμμισε ότι η Συμμαχία διαθέτει τα μέσα για να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του εδάφους της.

Στο ίδιο κλίμα, ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, κληθείς να σχολιάσει αναφορές ότι η Μόσχα διεξάγει έναν υβριδικό πόλεμο κατά ευρωπαϊκών χωρών, υποστήριξε ότι η Ευρώπη είναι αυτή που βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, συνδέοντας τη θέση αυτή με τη στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη χωρών της προς την Ουκρανία.

Πέρα από τις ευθείες στρατιωτικές προειδοποιήσεις, έχει σημασία ότι η αντιπαράθεση μεταφέρεται όλο και περισσότερο σε ένα πεδίο όπου τα όρια ανάμεσα στην ειρήνη και τη σύγκρουση είναι δυσδιάκριτα: τον υβριδικό πόλεμο.

Οι εσθονικές Αρχές ανακοίνωσαν χθες ότι, με βάση τις πληροφορίες που συγκέντρωσε η υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας KAPO, η πυρκαγιά που ξέσπασε στις 15 Αυγούστου σε κτίριο της εταιρείας αμυντικού εξοπλισμού Milrem Robotics στο Ταλίν ήταν «πράξη δολιοφθοράς», κατόπιν εντολής από τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Η Milrem αναπτύσσει ρομποτικά και αυτόνομα συστήματα και τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία. Τρεις ύποπτοι είχαν συλληφθεί στη Λετονία και παραδόθηκαν στην Εσθονία, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες του περιστατικού. Η εσθονική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι οι ύποπτοι δεν αποτελούν πλέον απειλή, ωστόσο δεν αποκάλυψε τα αποδεικτικά στοιχεία για την υπόθεση, επικαλούμενη τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών της υπηρεσίας ασφαλείας, αλλά ανέφερε ότι το περιστατικό συνάδει με άλλες δολιοφθορές που έγιναν εξ ονόματος της Ρωσίας στην Ευρώπη.

Η Μόσχα απέρριψε τις κατηγορίες ως «αβάσιμες» και ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι τέτοιοι ισχυρισμοί δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα και στερούνται λογικής.

Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Κρίστεν Μίχαλ, πάντως, συνέδεσε ευθέως την υπόθεση με μια ευρύτερη ρωσική εκστρατεία στην Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι στόχος της είναι ο εκφοβισμός και η αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία. «Δεν θα εκφοβιστούμε», δήλωσε, προαναγγέλλοντας σε απάντηση μεγαλύτερη ασφάλεια στο εσωτερικό, περισσότερη υποστήριξη προς την Ουκρανία και ισχυρότερη πίεση προς τη Ρωσία.