Η Ακροδεξιά στο «πλυντήριο»

^«Εμείς κάνουμε κουμάντο εδώ», είπαν τα μέλη της ακροδεξιάς οργάνωσης που μαχαίρωσαν έναν αντιφασίστα στην Ελευσίνα την Πέμπτη το βράδυ – το θύμα μεταφέρθηκε στο Τζάνειο με βαθιές πληγές στα πόδια. Η είδηση πέρασε στα ψιλά, μέσα σε μια εβδομάδα γεωπολιτικών εξελίξεων, με την επίσκεψη Ρούμπιο και τις κόντρες μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Μόνο για τα ψιλά, όμως, δεν είναι: η αίσθηση αναδιάταξης των ακροδεξιών δυνάμεων μετά την αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη δεν καταλαμβάνει πολύ χώρο στις αναλύσεις των δημοσιογράφων και των πολιτικών δυνάμεων, όμως είναι άβολα παρούσα.

Σε μια χώρα που, σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, μόλις το ένα τρίτο του πληθυσμού πιστεύει στους παραδοσιακούς διαχωρισμούς Αριστεράς και Δεξιάς, οι προειδοποιήσεις για το παρελθόν του άρτι αποφυλακισθέντος πρώην χρυσαυγίτη δεν πιάνουν τόπο ειδικά στις νεότερες γενιές, που δεν έχουν τη βιωμένη μνήμη της νεοναζιστικής δράσης της εγκληματικής οργάνωσης – στης οποίας το διευθυντήριο ανήκε ο Κασιδιάρης – ούτε προφανώς θυμούνται τον Παύλο Φύσσα: όταν δολοφονήθηκε εκείνος, όσοι ψηφίζουν για πρώτη φορά του χρόνου ήταν τριών ετών.

Μπουζούκια και φιλανθρωπία

Η αποστολή είναι ακόμα δυσκολότερη όταν αρχίζουν τα «πλυντήρια»: η επίσκεψη Κασιδιάρη στον Σταμάτη Γονίδη (με τον τραγουδιστή να ευχαριστεί τον θαμώνα που «τον επέλεξε για να γιορτάσει την αποφυλάκισή του» και να του εύχεται «καλός πολίτης») ήρθε λίγες μέρες αφότου το 1ο Δημοτικό Σχολείο Μεγάρων δέχτηκε οικονομική δωρεά από τον Ηλία Κασιδιάρη για την επισκευή της στέγης του σχολείου. Και αφότου η κάμερα απαθανάτισε το ίδιο πρόσωπο να τρέχει σε κυριακάτικο αγώνα δρόμου για φιλανθρωπικό σκοπό – πού; Στο κέντρο της Αθήνας, λίγα χιλιόμετρα από εκεί όπου η Χρυσή Αυγή είχε ξεκινήσει τη δράση της με τα πογκρόμ μεταναστών.

Παρότι η επάνοδος Κασιδιάρη είναι – εξηγούν οι μελετητές της Ακροδεξιάς – πολύ πιο προσαρμοσμένη στη διεθνή τάση, ώστε να μη φαίνεται επικίνδυνος, βασίζεται στις ίδιες αρχές: λευκή ανωτερότητα, επιμονή στα εθνικά και τα θρησκευτικά σύμβολα ως μέσο διαχωρισμού και αναζήτηση εχθρών στη διαφορετικότητα.

Σε πρόσφατη συζήτηση για το θέμα, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ανέφερε τα σχόλια που λαμβάνει στα ΚΑΠΗ της πρωτεύουσας από ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας που ζητούν «να πάρουν πίσω την πόλη από τους μετανάστες» και συζητήσεις που γίνονται στα σχολεία για το πόσο «καλά τα λέει» ο αποφυλακισθέντας πρώην χρυσαυγίτης – δείχνοντας το πρόσφορο έδαφος που υπάρχει για τις ιδέες τις οποίες ασπάζεται ο Κασιδιάρης στο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας.

Ορατότητα και διαφήμιση

Η βιβλιογραφία για την αντιμετώπιση της Ακροδεξιάς περιγράφει την ανάγκη λεπτής ισορροπίας ανάμεσα στην ορατότητα και τη διαφήμιση, όμως παράλληλα συστήνει την επανοικειοποίηση εννοιών που η Ακροδεξιά καπηλεύεται. Και αν αυτό ακούγεται πολύ θεωρητικό, ο Γιούργκεν Κλοπ «πατένταρε» πιο πρόσφατα τη μέθοδο απέναντι στον ιστορικό αναθεωρητισμό που επιχειρείται να συντελεστεί στη Γερμανία, όταν ανέλαβε την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου: «Να μην αφήσουμε την εθνική υπερηφάνεια στους λάθος ανθρώπους» είπε εμφατικά, προτείνοντας ένα είδος θετικού πατριωτισμού που δεν απεμπολεί την εθνική ταυτότητα, η οποία μπορεί να εκφράζεται ως γιορτή, ως δείγμα ενότητας και ως ευκαιρία φιλοξενίας – όπως συμβαίνει στις μεγάλες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις.

Αναγνωρίζοντας τον αντίπαλο που βρήκαν στον Κλοπ, μετά τη νίκη της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας, ο αντιπρόεδρος του AfD Kay Gottschalk αναδημοσίευσε ένα κολάζ φωτογραφιών που παρέθετε δίπλα – δίπλα την ομάδα της Δυτικής Γερμανίας από τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1990 (η οποία αποτελούνταν αποκλειστικά από λευκούς παίκτες) και την ενδεκάδα που επέλεξε ο Κλοπ για να αντιμετωπίσει την Ελλάδα στο Αουγκσμπουργκ, στην οποία περιλαμβάνονταν οκτώ παίκτες που δεν είναι λευκοί.

Και έγραψε: «Ο χαρακτήρας, ορισμένες αρετές και το ομαδικό πνεύμα αποτελούν πολιτισμικές αξίες που αναπτύσσονται στο πέρασμα των αιώνων και διαμορφώνονται από κοινές ιστορικές εμπειρίες». Η απάντηση του Κλοπ τον έβαλε στο στόχαστρο: «Στην καθημερινότητά μου έχω ελάχιστο χρόνο για ανοησίες – και ακόμα λιγότερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».