Ηλιακή ενέργεια: Πρώτη παγκοσμίως σε ρυθμό ανάπτυξης, αναφέρει ο IEA

Η ηλιακή ενέργεια αποτέλεσε τον μεγαλύτερο μοχλό αύξησης της παγκόσμιας ενεργειακής προσφοράς το 2025, καλύπτοντας πάνω από το 25% της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης, σύμφωνα με την έκθεση Global Energy Review 2026 του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.

Η έκθεση, η οποία παρέχει την πρώτη πλήρη αποτίμηση των ενεργειακών τάσεων για όλα τα καύσιμα και τις περιοχές του κόσμου για το 2025, δείχνει ότι οι παγκόσμιες εκπομπές CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια αυξήθηκαν κατά περίπου 0,4%. Παρότι οι συνολικές εκπομπές έφτασαν σε νέο ιστορικό υψηλό άνω των 38 δισεκατομμυρίων τόνων, η αύξηση συνεχίζει να επιβραδύνεται μακροπρόθεσμα.

Ρεκόρ για την ηλιακή ενέργεια

Η παραγωγή από φωτοβολταϊκά αυξήθηκε κατά 600 τεραβατώρες το 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση που έχει καταγραφεί ποτέ για οποιαδήποτε πηγή ηλεκτροπαραγωγής εκτός περιόδων ανάκαμψης από κρίσεις. Η αύξηση αυτή κάλυψε περίπου το 70% της παγκόσμιας ανάπτυξης ηλεκτροπαραγωγής, ανεβάζοντας τη συνολική παραγωγή της ηλιακής ενέργειας σε σχεδόν 2.700 TWh — υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2022.

Οι νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ισχύος παγκοσμίως έφτασαν το ρεκόρ των 800 γιγαβάτ, με την ηλιακή ενέργεια να συμβάλλει κατά 75%. Η αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογία, με την προσθήκη νέας ισχύος να αυξάνεται κατά 40%, φτάνοντας σχεδόν τα 110 GW — περισσότερα από κάθε ετήσια προσθήκη φυσικού αερίου που έχει καταγραφεί.

Το φυσικό αέριο αποτέλεσε τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή αύξησης ενεργειακής ζήτησης με 17%, ενώ οι πηγές χαμηλών εκπομπών — ηλιακή, αιολική, πυρηνική, υδροηλεκτρική και άλλες ανανεώσιμες — κάλυψαν σχεδόν το 60% της συνολικής αύξησης της ζήτησης.

Ηλεκτρικά οχήματα και επιβράδυνση εκπομπών

Οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν πάνω από 20% το 2025, ξεπερνώντας τα 20 εκατομμύρια οχήματα και αντιστοιχώντας περίπου σε ένα στα τέσσερα νέα αυτοκίνητα παγκοσμίως. Η ανάπτυξη αυτή περιόρισε την αύξηση της ζήτησης για πετρέλαιο στο 0,7%, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο ετήσιο ρυθμό της περιόδου 2010–2019.

Οι εκπομπές της Κίνας μειώθηκαν κατά περίπου 0,5%, χάρη στην έκρηξη των ανανεώσιμων πηγών και τη μείωση της ενεργοβόρας βιομηχανίας. Στην Ινδία, οι εκπομπές CO2 που σχετίζονται με την ενέργεια παρέμειναν σταθερές για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1970 υπό κανονικές οικονομικές συνθήκες, λόγω ισχυρών μουσώνων και ταχείας ανάπτυξης των ανανεώσιμων. Αντίθετα, στις ανεπτυγμένες οικονομίες, ο ψυχρός χειμώνας και οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου οδήγησαν σε αύξηση εκπομπών, αντιστρέφοντας την πρόσφατη πτωτική τάση.

Η καθαρή τεχνολογία αλλάζει το ενεργειακό τοπίο

Σύμφωνα με την IEA, η ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, η πυρηνική, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι αντλίες θερμότητας από το 2019 αποτρέπει πλέον περίπου 3 δισεκατομμύρια τόνους CO2 ετησίως — ποσοστό που αντιστοιχεί στο 8% των παγκόσμιων εκπομπών. Η αποφυγή ζήτησης άνθρακα υπερβαίνει την κατανάλωση άνθρακα της Ινδίας το 2025, ενώ η μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου ισοδυναμεί σχεδόν με το ήμισυ των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.

Ο Εκτελεστικός Διευθυντής της IEA, Fatih Birol, περιέγραψε αυτή τη μετάβαση με χαρακτηριστικό τρόπο: «Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται πολύ ταχύτερα από τη συνολική ενεργειακή ζήτηση — και μία πηγή ενέργειας αναπτύσσεται πολύ πιο γρήγορα από όλες τις άλλες».