Ευρωπαϊκό μέλλον και ανεξαρτησία θέλουν Σκωτία, Ουαλία και Β. Ιρλανδία – Σε εξέλιξη το σχέδιο διάλυσης του Ηνωμένου Βασιλείου

Ένα πρωτοφανές κοινό μέτωπο απέναντι στο Λονδίνο διαμορφώνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντώνται τη Δευτέρα στο Κάρντιφ, με στόχο να θέσουν τις βάσεις για στενότερη συνεργασία γύρω από το ζήτημα της αυτοδιάθεσης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, οι τρεις πρωθυπουργοί των αποκεντρωμένων κυβερνήσεων αναμένεται να υπογράψουν κοινή διακήρυξη, με την οποία θα ζητούν το δικαίωμα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία.

The leaders of Scotland, Wales and Northern Ireland will gather on Monday to sign a deal designed to kick-start the break-up of the United Kingdom, The Telegraph can disclose.

: https://t.co/VeumqCHVkT pic.twitter.com/2tvusq3woe

— The Telegraph (@Telegraph) September 13, 2026

Η σύνοδος κορυφής πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου, λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ προς Βρετανούς βουλευτές ότι ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα μπορούσε να εγκριθεί, εφόσον υπάρξει «σαφής συναίνεση» υπέρ μιας τέτοιας διαδικασίας.

Παράλληλα, η συνάντηση πραγματοποιείται δύο ημέρες μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι «θα ήθελε» να δει μια ενωμένη Ιρλανδία.

Κατά την επίσκεψή του στο Δουβλίνο το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε μια ενδεχόμενη ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας «σπουδαίο πράγμα».

Το μήνυμα του Σουίνι στον Μπέρναμ

Ο Τζον Σουίνι, ηγέτης του κεντροαριστερού Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP) και πρωθυπουργός της Σκωτίας, κλιμάκωσε την πίεση προς τη βρετανική κυβέρνηση.

Ο Σουίνι υποστήριξε ότι ο Μπέρναμ «πρέπει να αντιμετωπίσει την ιδέα ότι θα μείνει στην ιστορία ως ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου».

Οι εξελίξεις στην Ουαλία μετά τις εκλογές του Μαΐου έχουν δημιουργήσει μια νέα πολιτική πραγματικότητα, καθώς για πρώτη φορά φιλοανεξαρτησιακές δυνάμεις βρίσκονται στην εξουσία και στις τρεις αποκεντρωμένες χώρες.

Το Plaid Cymru αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στο κοινοβούλιο της Ουαλίας, με τον ηγέτη του, Ρουν απ Ιόρβερθ, να αναλαμβάνει πρωθυπουργός.

Στη Σκωτία, το SNP διατήρησε τη θέση του ως κυρίαρχη πολιτική δύναμη, παρά την απώλεια έξι εδρών στο κοινοβούλιο της χώρας. Στη Βόρεια Ιρλανδία, το αριστερό εθνικιστικό Σιν Φέιν κέρδισε τις εκλογές του 2022 και αναμένεται να διατηρήσει την εξουσία στις επόμενες εκλογές.

Στη συνάντηση στο Κάρντιφ θα συμμετάσχει και η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ, πρόεδρος του Σιν Φέιν στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και αρχηγός της αντιπολίτευσης στην ιρλανδική Βουλή.

Κοινή εκστρατεία για την αυτοδιάθεση

Οι ηγέτες των τριών περιοχών αναμένεται να συζητήσουν τον συντονισμό μιας νέας εκστρατείας υπέρ της ανεξαρτησίας και να υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης.

Το μνημόνιο θα προβλέπει συνεργασία στους τομείς της οικονομίας, της ενέργειας, της Ευρώπης και της διεθνούς συνεργασίας, αλλά και στο ζήτημα της αυτοδιάθεσης.

Ο Σουίνι υποστήριξε ότι, για πρώτη φορά, η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία διαθέτουν φιλοανεξαρτησιακούς πρωθυπουργούς.

«Δεν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστερη ένδειξη ότι το σημερινό καθεστώς δεν είναι βιώσιμο και ότι το Γουέστμινστερ πρέπει να προετοιμαστεί για ένα μέλλον χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο», ανέφερε.

Σύμφωνα με την Telegraph, η κοινή διακήρυξη θα υποστηρίζει το δικαίωμα των τριών χωρών στην αυτοδιάθεση, ασκώντας παράλληλα μεγαλύτερη πίεση στην κυβέρνηση Μπέρναμ.

Η βρετανική κυβέρνηση, πάντως, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υποστηρίζει τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας πριν από τις επόμενες γενικές εκλογές.

Σε επιστολή του προς τον Σουίνι την Πέμπτη, ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει «συναίνεση» για νέο δημοψήφισμα στη Σκωτία, ούτε σαφής ένδειξη ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Βόρειας Ιρλανδίας επιθυμεί σήμερα την αποχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Στο επίκεντρο και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι τρεις πολιτικές δυνάμεις αναμένεται να υποστηρίξουν ότι οι χώρες τους θα πρέπει να βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Σκωτία και η Ουαλία θα επιδιώξουν την ένταξή τους ως νέα κράτη-μέλη, ενώ η Βόρεια Ιρλανδία θα εντασσόταν στην ΕΕ ως τμήμα της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας.

Το μνημόνιο αναμένεται επίσης να προβλέπει την ενίσχυση των σχέσεων με τους ευρωπαϊκούς «γείτονες» ενόψει μιας πιθανής ανεξαρτησίας.

Στο οικονομικό σκέλος, οι τρεις πλευρές αναμένεται να υποστηρίξουν ότι το οικονομικό μοντέλο του Ηνωμένου Βασιλείου δεν λειτουργεί προς όφελος των πολιτών της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.

Το Plaid Cymru αναμένεται, παράλληλα, να ζητήσει από την κυβέρνηση Μπέρναμ περισσότερες αρμοδιότητες για την ουαλική κυβέρνηση σε θέματα φορολογίας και δημοσίων δαπανών, καθώς και έσοδα από την περιουσία του Στέμματος.

Στο αίτημα περιλαμβάνεται και ο θαλάσσιος χώρος όπου αναπτύσσονται υπεράκτια αιολικά πάρκα.

Στο προσκήνιο η ενωμένη Ιρλανδία

Για το Σιν Φέιν, κεντρικό ζήτημα των συνομιλιών αναμένεται να αποτελέσει το ενδεχόμενο ένωσης της Ιρλανδίας.

Πηγή του κόμματος ανέφερε ότι οι ηγέτες θα συζητήσουν τον τρόπο με τον οποίο κάθε χώρα μπορεί να καθορίσει το μέλλον της «μέσω δημοκρατικών διαδικασιών, με βάση τη βούληση του λαού της».

Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής προβλέπει τη δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την ένωση της Ιρλανδίας, εφόσον κριθεί ότι είναι πιθανό η πλειοψηφία των πολιτών της Βόρειας Ιρλανδίας να ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Η ιρλανδική ενότητα δεν είναι μια μακρινή φιλοδοξία. Η δουλειά για την οικοδόμηση της νέας Ιρλανδίας πρέπει να ξεκινήσει τώρα», ανέφερε πηγή του Σιν Φέιν.