- Advertisement -
Το κορμί του σφριγηλό μαρτυρά το νεαρό της ηλικίας του. Η σάρκα του μοιάζει να νικά τη σκληρότητα του μαρμάρου. Κι όμως αυτός ο μικρός γλυπτός Σάτυρος που «γεννήθηκε» τη ρωμαϊκή εποχή μαστιγώθηκε από στιβαρό χέρι με μανία για περισσότερες από 100 φορές. Και τώρα, βγαίνει από τις αποθήκες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και επιδεικνύει την ομορφιά, τα τραύματά του, αλλά και την ιστορία του στο πλαίσιο της δράσης «Αθέατο Μουσείο».
Μικροκαμωμένος ο νεαρός ακόλουθος του Διονύσου απεικονίζεται ως έφηβος με καλοσχηματισμένο σώμα και ουρά. Το κεφάλι του δεν έχει βρεθεί, ενώ φαίνεται πως κρατούσε τον θεό ως βρέφος στο πρότυπο του Ερμή του Πραξιτέλη.
«Το στοιχείο που το κάνει μοναδικό είναι ότι φέρει πάνω από εκατό εγχαράξεις και χτυπήματα στην επιφάνειά του. Εχουν προκληθεί από δυνατό χέρι με κατεύθυνση από πάνω προς τα κάτω, και αποκλειστικά στην πρόσθια όψη του. Στην πίσω πλευρά δεν υπάρχουν αντίστοιχα ίχνη. Το αποτέλεσμα είναι σοκαριστικό. Οι χαράξεις θυμίζουν πληγές πάνω σε ζωντανό σώμα», εξηγεί ο αρχαιολόγος του ΕΑΜ, δρ Κώστας Πασχαλίδης, συνεπιμελητής του εκθέματος με τη δρα Ελένη Καλάβρια.
«Στην επίσημη τεκμηρίωση του μουσείου αναφέρουμε ότι οι χαράξεις μπορεί να σχετίζονται είτε με τον τρόπο ανεύρεσης – να έγιναν δηλαδή από γεωργικό εργαλείο – είτε με εσκεμμένη κακοποίηση. Ωστόσο, η διάταξη, η πυκνότητα και η κατεύθυνσή τους δείχνουν, κατά τη γνώμη μου, ότι το άγαλμα ρίχτηκε στο έδαφος και υπέστη επανειλημμένη, σκόπιμη βία και καθιστούν τη δεύτερη εκδοχή περισσότερο πιθανή», συνεχίζει ο αρχαιολόγος για το γλυπτό που εντάχθηκε στη συλλογή Καραπάνου και εν συνεχεία σε εκείνες του ΕΑΜ.
«Σπάνια περίπτωση»
Ποιος ήταν, όμως, ο αυτουργός της συγκεκριμένης επίθεσης στον Σάτυρο; Πιθανόν κάποιος ένθερμος χριστιανός που θέλησε να «εκδικηθεί» το γλυπτό ως αποδιοπομπαίο παγανιστικό κατάλοιπο; «Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς συνέβη αυτό, ποιος το έκανε ή για ποιον λόγο. Γνωρίζουμε όμως ότι κατά τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ. σημειώνονται πολυάριθμα περιστατικά βίας κατά αρχαίων αγαλμάτων, ιδιαίτερα γυμνών μορφών, όπως οι Αφροδίτες.
Παρ’ όλα αυτά, η συγκεκριμένη περίπτωση παραμένει εξαιρετικά σπάνια. Δεν έχουμε απλώς ένα σπασμένο ή παραμορφωμένο άγαλμα. Εχουμε ένα έργο που φαίνεται να υπέστη στοχευμένη και επαναλαμβανόμενη βία, γεγονός που το καθιστά μοναδικό και εξαιρετικά ενδιαφέρον τόσο αρχαιολογικά όσο και συμβολικά», καταλήγει ο Κ. Πασχαλίδης.
ΙΝΦΟ: Ο «Μαστι-γωμένος» Σάτυρος» παρουσιάζεται στην Αίθουσα του Βωμού (αιθ. 34)του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (Πατησίων 44) έως τις 24 Αυγούστου. Οργανωμένες παρουσιάσεις στις 17 και 21/6, 8, 12, 26/7 και 5, 9, 12, 16 /8 στις 13.00, όπου αρχαιολόγοι του Μουσείου υποδέχονται τους επισκέπτες στον χώρο. Απαραίτητη η προμήθεια εισιτηρίου και η δήλωση συμμετοχής ηλεκτρονικά ή με την έγκαιρη προσέλευση. Τηλ. 213 214 4856, e-mail: eam@culture.gr
Comments are closed.