ΕΛΓΑ: Αποζημιώσεις 2,1 δισ. ευρώ σε παραγωγούς την περίοδο 2020-2026

ΕΛΓΑ: Πάνω από 2,1 δισ. ευρώ έχουν καταβληθεί για αποζημιώσεις ζημιών στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, καθώς και για προγράμματα κρατικών ενισχύσεων, την περίοδο 2020-2026, σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού.

Η διαρκής αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων και η ένταση της κλιματικής κρίσης οδηγούν σε αυξημένες ανάγκες αποζημιώσεων. Τα έσοδα από την ειδική ασφαλιστική εισφορά παραμένουν σταθερά, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τη χρηματοοικονομική ισορροπία του ΕΛΓΑ.

Ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, Ανδρέας Λυκουρέντζος, δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Οι αποζημιώσεις οι οποίες κατεβλήθησαν την περίοδο 2020-2026, υπερβαίνουν τα 2 δισ. ευρώ και αποτελούν μία κορυφαίας σημασίας παρέμβαση για τη στήριξη των αγροτικών νοικοκυριών, όταν δοκιμάζονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα και άλλες περιπτώσεις ζημιών».

Πρόσθεσε ότι «οι υπάλληλοι του Οργανισμού, με αφοσίωση στην εκπλήρωση των καθηκόντων τους και η Διοίκηση, με αποφασιστικότητα και ουσιαστικές πρωτοβουλίες, κατόρθωσαν να μεταβιβάσουν τις αποζημιώσεις και τις ενισχύσεις το συντομότερο δυνατό και κυρίως με τη διαδικασία των προκαταβολών έπειτα από τις καταστροφικές ζημίες Ιανός, Daniel και άλλες περιπτώσεις, ούτως ώστε οι ασφαλισμένοι παραγωγοί να αισθάνονται δίπλα τους τον Οργανισμό».

Ο κ. Λυκουρέντζος επισήμανε επίσης πως «οι σημερινοί Κανονισμοί Ασφάλισης, με όλα τα μέτρα και τη στήριξη της Κυβέρνησης, επιτρέπουν στον Οργανισμό να διαθέτει φερεγγυότητα και αξιοπιστία. Οποιαδήποτε προσθήκη κάλυψης νέων ζημιογόνων αιτιών, συνεπάγεται αύξηση των εσόδων του Οργανισμού. Η συζήτηση για τον τρόπο ενίσχυσης των εσόδων του Οργανισμού, όπως είναι γνωστό, για λόγους οι οποίοι αφορούν τόσο στις κοινωνικές όσο και στις πολιτικές δυνάμεις, δεν έχει καρποφορήσει».

Τόνισε ακόμη: «Δεν είναι δυνατόν να διακινούνται από πολιτικά κόμματα και κοινωνικούς εταίρους, ανέξοδες υποσχέσεις, να αποφεύγουν τις υπεύθυνες απαντήσεις εκείνοι, οι οποίοι οφείλουν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Οφείλουμε να συνεργαστούμε όλοι μαζί να αντιμετωπίσουμε τα δυσβάσταχτα κόστη αποζημιώσεων, τα οποία προκαλεί η όξυνση της κλιματικής κρίσης. Πάντως, με πίστη και αποφασιστικότητα, συνεχίζουμε την πορεία μας με γνώμονα την δικαίωση των προσδοκιών των ασφαλισμένων παραγωγών αλλά και τη στήριξη του ΕΛ.Γ.Α., ως του μοναδικού ασφαλιστικού Οργανισμού της χώρας».

Αναλυτικά τα στοιχεία των αποζημιώσεων

Σύμφωνα με τον ασφαλιστικό οργανισμό, από το συνολικό ποσό των 2,1 δισ. ευρώ, τα 1.881.765.977,34 ευρώ αφορούν αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο των Κανονισμών Ασφάλισης του ΕΛΓΑ για ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.

Από αυτά, 1.069.516.776,69 ευρώ προήλθαν από τα έσοδα του Οργανισμού μέσω της Ειδικής Ασφαλιστικής Εισφοράς που καταβάλλουν οι παραγωγοί. Τα υπόλοιπα 812.249.200,65 ευρώ καλύφθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, μέσω του ΕΛΓΑ και ειδικών προγραμμάτων, όπως συνέβη στις περιπτώσεις των καταστροφών από τον «Ιανό» και τα φαινόμενα «Daniel-Elias».

Επιπλέον, 200.853.954,83 ευρώ διατέθηκαν σε προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων και δράσεις που υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με την Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, κυρίως για ζημιές από μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών.

Οικονομική σταθερότητα και προκλήσεις

Ο κ. Λυκουρέντζος τόνισε πως από την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Νοέμβριο του 2019, βασικός στόχος ήταν η οικονομική σταθερότητα του Οργανισμού και η διατήρηση της δυνατότητάς του να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του προς τους ασφαλισμένους παραγωγούς.

Υπογράμμισε ότι η διεύρυνση των καλύψεων ή η προσθήκη νέων κινδύνων απαιτεί αντίστοιχη εξασφάλιση πόρων, ώστε ο ΕΛΓΑ να διατηρεί τη φερεγγυότητα και την αξιοπιστία του.

Τα οικονομικά στοιχεία του Οργανισμού αποτυπώνουν τη μεγαλύτερη πίεση που προκαλεί η κλιματική κρίση. Οι ανάγκες για αποζημιώσεις αυξάνονται διαρκώς, ενώ οι συντελεστές της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς παραμένουν αμετάβλητοι.

Σύμφωνα με τη Δήλωση Καλλιέργειας του 2025, η ασφαλιζόμενη αξία φυτικής παραγωγής και ζωικού κεφαλαίου ανέρχεται στα 10 δισ. ευρώ και τα προβλεπόμενα έσοδα του ΕΛΓΑ φτάνουν τα 232 εκατ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026, οι παραγωγοί έχουν καταβάλει λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΛΓΑ για την περίοδο 2020-2025 ανέρχονται σε 113.786.593,68 ευρώ.

Διαδικασία εκτίμησης ζημιών και ψηφιοποίηση

Η διαδικασία εκτίμησης των ζημιών βασίζεται σε συγκεκριμένα στάδια ελέγχου, με αυτοψίες και πορίσματα από γεωτεχνικούς, γεωπόνους και κτηνιάτρους, τα οποία εξετάζονται από τους αρμόδιους επόπτες των τοπικών υποκαταστημάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρει ο ΕΛΓΑ, διασφαλίζεται η ακρίβεια και η αντικειμενικότητα των εκτιμήσεων, περιορίζοντας το ενδεχόμενο αυθαίρετων αξιολογήσεων ή άνισης μεταχείρισης παραγωγών.

Ο Οργανισμός διαθέτει ιδιόκτητα πληροφοριακά συστήματα που υποστηρίζουν το έργο των υπηρεσιών του και δεν επιτρέπουν παρεμβάσεις στην καταχώριση των πορισμάτων των εκτιμητών ή στις διαδικασίες πληρωμής της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς.

Σημαντική αλλαγή αναμένεται από το 2027, με την ολοκλήρωση του έργου «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας», προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ.

Το έργο σχεδιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2019 από τη διοίκηση του ΕΛΓΑ σε συνεργασία με τον τότε υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη και βρίσκεται στη φάση υλοποίησης, μετά την ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων. Ο διεθνής διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε από την Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε. και όχι από τον ΕΛΓΑ.

Με την εγκατάσταση των νέων συστημάτων, τα δεδομένα από τις εκτιμήσεις στο πεδίο θα μεταφέρονται ψηφιακά στους κεντρικούς υπολογιστές του Οργανισμού, έπειτα από ποιοτικό έλεγχο των επόπτων.

Η νέα διαδικασία αναμένεται να μειώσει τον χρόνο καταχώρισης πορισμάτων και εκκαθάρισης αποζημιώσεων τουλάχιστον κατά έξι μήνες.

Επέκταση του Εθνικού Προγράμματος Χαλαζικής Προστασίας

Ο ΕΛΓΑ διευρύνει το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας για την περίοδο 2027-2030, αυξάνοντας την καλυπτόμενη έκταση από 5,5 εκατ. στρέμματα σε περίπου 6,5 εκατ. στρέμματα.

Η επέκταση θα πραγματοποιηθεί με βάση τις επιχειρησιακές δυνατότητες των αεροσκαφών του προγράμματος, ενώ εξετάζεται και η χρήση νέων τεχνολογιών για την περαιτέρω προστασία της αγροτικής παραγωγής από ακραία καιρικά φαινόμενα.