- Advertisement -
Σοβαρές ενστάσεις για τους όρους και τη διαδικασία του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για τον Ελαιώνα διατυπώνει ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ), ζητώντας κατ’ ελάχιστον παράταση ενός μήνα τόσο για την ηλεκτρονική δήλωση συμμετοχής όσο και για την καταληκτική ημερομηνία του διαγωνισμού.
Πρόκειται για τον «Αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για τη στρατηγική διαχείριση της ευρύτερης περιοχής του Ελαιώνα», που προκήρυξε η «Ανάπλαση Δημόσιων Χώρων Α.Ε.».
Ο ΣΑΔΑΣ υποστηρίζει ότι σειρά προβλέψεων της προκήρυξης δημιουργεί αδικαιολόγητα εμπόδια στη συμμετοχή, ιδιαίτερα για τους νεότερους αρχιτέκτονες, ενώ εγείρει ακόμη και ζήτημα ισότιμης μεταχείρισης των ενδιαφερομένων, εξαιτίας του χρόνου και του τρόπου δημοσιοποίησης του διαγωνισμού.
«Φίλτρο» εμπειρίας 12 και 15 ετών
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται οι απαιτήσεις για 12ετή και 15ετή επαγγελματική εμπειρία των αρχιτεκτόνων που συμμετέχουν στις ομάδες.
Κατά τον ΣΑΔΑΣ, οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις λειτουργούν ουσιαστικά ως φίλτρο αποκλεισμού των νεότερων επαγγελματιών και δεν δικαιολογούνται από τον χαρακτήρα ενός διαγωνισμού «ιδεών».
Όπως επισημαίνει ο Σύλλογος, η ίδια η διαδικασία των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών προβλέπει ανώνυμη αξιολόγηση και συγκριτική κρίση των προτάσεων. Ακόμη και στους διαγωνισμούς προσχεδίων, οι βραβευθέντες που δεν διαθέτουν όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για δημόσια έργα, μπορούν στη συνέχεια να συνεργαστούν με μελετητές που τις πληρούν.
Ακόμη μεγαλύτερη ένσταση προκαλεί η απαίτηση της προκήρυξης οι ζητούμενες εμπειρίες να αποδεικνύονται μέσω εγγραφής στα μητρώα της ΜΕΜ, χωρίς –σύμφωνα με τον ΣΑΔΑΣ– να προβλέπεται άλλος τρόπος τεκμηρίωσης ειδικά για τους διπλωματούχους αρχιτέκτονες μηχανικούς.
Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο κινδυνεύουν να αποκλειστούν από την κύρια ομάδα μελέτης, αρχιτέκτονες που δεν είναι εγγεγραμμένοι στα συγκεκριμένα μητρώα και χαρακτηρίζει την απαίτηση, εφόσον πράγματι αυτή είναι η πρόθεση της διοργανώτριας αρχής, «τουλάχιστον αμφιβόλου νομιμότητας».
Επικαλείται μάλιστα την υπουργική απόφαση για τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, σύμφωνα με την οποία για τη συμμετοχή σε διαγωνισμό δεν αποτελεί προαπαιτούμενο η εγγραφή στο μητρώο μελετητών ούτε η κατοχή αντίστοιχης τάξης μελετητικού πτυχίου.
Προκήρυξη μέσα στον Αύγουστο
Δεύτερο μέτωπο ανοίγει γύρω από το χρονοδιάγραμμα.
Η προκήρυξη έγινε στις 27 Ιουλίου 2026 και, σύμφωνα με τον ΣΑΔΑΣ, διαβιβάστηκε στον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ για δημοσίευση το μεσημέρι της 31ης Ιουλίου, ενώ η προθεσμία ηλεκτρονικής εγγραφής των ενδιαφερομένων έληγε στις 26 Αυγούστου.
Ο Σύλλογος θεωρεί ότι η επιλογή αυτή περιόρισε στην πράξη τη δυνατότητα συμμετοχής, καθώς το κρίσιμο διάστημα ενημέρωσης συνέπεσε με τον μήνα των θερινών διακοπών.
Μάλιστα, λόγω της θερινής άδειας της γραμματείας, η σχετική ανακοίνωση αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 (!), δηλαδή αφού είχε ήδη εκπνεύσει η προθεσμία εγγραφής.
Το ζήτημα, σύμφωνα με τον ΣΑΔΑΣ Αττικής, δεν είναι απλώς τυπικό. Η νομοθεσία προβλέπει υποχρεωτική ανάρτηση της περίληψης της προκήρυξης, μεταξύ άλλων, στους ιστοτόπους του ΤΕΕ και του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ. Κατά συνέπεια, όπως υποστηρίζει, όσοι αρχιτέκτονες ενημερώνονται μέσω του Συλλόγου δεν είχαν τη δυνατότητα να λάβουν εγκαίρως γνώση, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα ισότιμης μεταχείρισης.
Γιατί «διαγωνισμός ιδεών»;
Η κριτική επεκτείνεται και στην ίδια την επιλογή να πραγματοποιηθεί διαγωνισμός ιδεών και όχι προσχεδίων.
Ο ΣΑΔΑΣ υποστηρίζει πάγια ότι οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί πρέπει να οδηγούν στην εκπόνηση της μελέτης και στην πιστή υλοποίηση της βραβευμένης πρότασης, με ουσιαστική συμμετοχή των δημιουργών της.
Αντίθετα, εκτιμά ότι στους διαγωνισμούς ιδεών οι προτάσεις δεν δεσμεύουν ουσιαστικά τον φορέα υλοποίησης και υπάρχει κίνδυνος ο θεσμός να χρησιμοποιείται περισσότερο για επικοινωνιακούς παρά για ουσιαστικούς λόγους.
Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ίδιας της περιοχής. Ο Ελαιώνας αποτελεί μία από τις τελευταίες μεγάλες, σχετικά αραιοδομημένες εκτάσεις του μητροπολιτικού συγκροτήματος της Αθήνας, με δυνατότητα δημιουργίας εκτεταμένων δημόσιων χώρων και πρασίνου.
Ο ΣΑΔΑΣ υπενθυμίζει ότι μεγάλο μέρος των σχετικών προβλέψεων του Προεδρικού Διατάγματος του 1995 δεν υλοποιήθηκε και προειδοποιεί ότι οι νέες μεγάλες επενδύσεις στην περιοχή ενδέχεται να αυξήσουν περαιτέρω τις αξίες γης, καθιστώντας δυσκολότερες και ακριβότερες τις απαλλοτριώσεις που απαιτούνται για δημόσιους χώρους.
Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση για τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό υπερβαίνει, κατά τον Σύλλογο, τις τεχνικές λεπτομέρειες της προκήρυξης και συνδέεται με το ποιο μοντέλο ανάπτυξης θα επικρατήσει στον Ελαιώνα: πόσο χώρο θα καταλάβουν οι μεγάλες επενδύσεις και πόσος θα διασφαλιστεί για πράσινο και δημόσιες χρήσεις.
Ο ΣΑΔΑΣ ζητεί πλέον παράταση τουλάχιστον ενός μήνα και αλλαγές που θα διασφαλίζουν ευρύτερη και ισότιμη συμμετοχή. Προειδοποιεί δε ότι, εάν δεν τηρηθεί το προβλεπόμενο πλαίσιο, είναι αντίθετος στην προκήρυξη όπως αυτή έχει διαμορφωθεί.
Comments are closed.